მართლმადიდებლობის გზა ( ნაწილი V )

22/12/2014
ავტორი:

ware_orthodox_wayავტორი: ეპისკოპოსი კალისტე უეარი

(გაგრძელება)

(I თავი იხილეთ აქ )
(II თავი იხილეთ აქ )
(III თავი იხილეთ აქ )
(IV თავი იხილეთ აქ ) 

ღმერთის სული, რომელიც მიეცა ჩვენს ხორცს, ვერ აიტანს სევდას ან იძულებას.

მოძღვარი ერმა

როდესაც სულიწმინდა გარდამოდის ადამიანზე და სრულიად აღავსებს მას, მის სულს ენითაუწერელი სიხარული ეუფლება, რადგან სულიწმინდა სიხარულად აქცევს ყველაფერს, რასაც კი შეეხება.

ცათა სასუფეველი არის მშვიდობა და სიხარული სულიწმინდაში.

მოიხვეჭეთ სულიწმინდის მადლი და თქვენს გარშემო მრავალნი ცხონდებიან.

წმ. სერაფიმე საროველი.
სრულად »

სიყვარულის საზრისი

16/12/2014
ავტორი:
Vladimir_Solovyov_1892_by_Nikolay_Yarochenko„სიყვარულის საზრისი“ – ვლადიმერ სოლოვიოვი
(ნაწყვეტი)

რუსულიდან თარგმნა დეკანოზმა თამაზ ლომიძემ

„სიყვარულის მიმართ მარტივი დამოკიდებულება მთავრდება იმ საბოლოო და უკიდურესი გამარტივებით, რომელსაც სიკვდილი ჰქვია.“


„დასაბამისეული საღმრთო ხატი, რომლის მიხედვითაც შეიქმნა ადამიანი, შეეხება ადამიანური არსების არა რომელიმე გამოცალკევებულ ნაწილს, არამედ მისი ორი ძირითადი მხარის – მამაკაცურის და ქალურის ჭეშმარიტ ერთობას.

როგორც ღმერთი ეპყრობა თავის ქმნილებას, როგორც ქრისტე ეპყრობა თავის ეკლესიას, ისევე უნდა ეპყრობოდეს ქმარი ცოლს. რამდენადაც საყოველთაოდ ცნობილია ეს სიტყვები, იმდენად ნაკლებადაა გააზრებული მათი მნიშვნელობა. როგორც ღმერთი ქმნის სამყაროს, როგორც ქრისტე ქმნის ეკლესიას, ისევე უნდა ქმნიდეს მამაკაციც მის შემავსებელ ქალურ მხარეს. ის, რომ მამაკაცი წარმოადგენს აქტიურ, ხოლო ქალი პასიურ საწყისს, ის, რომ პირველი აღმზრდელობით გავლენას უნდა ახდენდეს მეორის გონებასა და ხასიათზე, რა თქმა უნდა ანბანური მცნებებია. მაგრამ, ჩვენ მხედველობაში გვაქვს არა ზედაპირული დამოკიდებულება, არამედ, ის „დიდი საიდუმლო“ რომელზედაც ლაპარაკობს მოციქული.
სრულად »

თავისუფლებისათვის

15/12/2014
ავტორი:

706x410q70brooks-on-ned-and-freedom-houseავტორი: წმიდა ალექსი ბერი (შუშანია)

თავისუფლება არის მხოლოდ საკუთრება ღვთისა, რომელსაც მხოლოდ ეკუთვნის სახელწოდება ესე, რამეთუ ნებისაებრ მისისა იქმნების ყოველი და არავინ არს, რომელმან ნებასა მისსა წინააღუდგა და დამცა უშალა რა, რომელი იგი მას ნებავს ყოფა.

თავისუფლება ესე არის ხარისხი თავმჯდომარეობითი თვით მნებელობისა და ნებისაებრ მისისა განსვენებისა, რამეთუ წინა აღუდგომელად სხვისა ნებისადმი მისისა განისვენებს, რამეთუ იქმს მას, რა იგი მას ნებავს თავისუფლებით.

ეს უდიდებულესი და უაღმატებულესი ხარისხი და საკვირველი ნება თავისუფლებისა ყოვლად სახიერმან გარდასცა კაცობრივსა ბუნებასა და მიანიჭა ეს მაღალი ღირსება, რათა იყოს თავისუფალ და რა იგი უნდეს, მას ზედა განისვენოს, ესე იგი, იცხოვროს თავის ნებით, რომლითა წოდებაცა სახელსა მოენიჭა მას უმეტეს ანგელოზთასა, რამეთუ ანგელოზნი მსახურად არიან წოდებულ, ხოლო კაცი ხატად და მზგავსად ღვთისა.

სრულად »

სინდისი

11/12/2014
ავტორი:

2bpa61ავტორი: წმ. ეგნატე ბრიანჩანინოვი

სინდისი არის ადამიანის სულიერი გრძნობა – ფაქიზი, ნათელი, კეთილისა და ბოროტის გარჩევის შემძლე.

ეს გრძნობა გონებაზე უკეთ განასხვავებს სიკეთესა და ბოროტებას.

სინდისის მოტყუება უფრო ძნელია, ვიდრე გონების.

ხიბლში ჩავარდნილ გონებას, რომელსაც ცოდვისმოყვარე ნებაც ეხმარება, ყველაზე მეტხანს სინდისი იბრძვის.

სინდისი ბუნებრივი კანონია (აბა დოროთე, მე-3 სწავლა). დაწერილი კანონის შემოღებამდე ადამიანს სინდისი ხელმძღვანელობდა. დაცემული კაცობრიობა თანდათან ითვისებდა ღმერთის, კეთილისა და ბოროტის შესახებ არასწორ წარმოდგენას. ამა სოფლის სიბრძნემ სინდისსაც გადასდო თავისი სენი, ამიტომ დაწერილი კანონი აუცილებელი გახდა ჭეშმარიტების შეცნობისა და ღმრთის სათნო ცხოვრებისათვის.

სრულად »

წმ. ილია ჭავჭავაძის „განდეგილის“ საღვთისმეტყველო–ლიტერატურული წყაროს ძიება და ანალიზი

i250064549_67371_2[1]

ავტორი: ისტორიის დოქტორანტი (თსუ), მღვდელი ილია  ჭიღლაძე
მოხსენება წაკითხულია 2014 წლის 4-5 ნოემბერს თბილისში მოწვეულ  მესამე საერთაშორისო კონფერენციაზე ”მეცნიერება და რელიგია” 

    • კარგად ცნობილი ფაქტია, თუ რა დიდი აზრთა სხვადასხვაობა გამოიწვია დიდი ილიას პოემა „განდეგილმა“ დღიდან მისი გამოქვეყნებისა, ლიტერატურის კრიტიკოსთა შორის და ზოგადად ფართო საზოგადოებაში. თითქმის საუკუნენახევარი  გვაშორებს ამ დიდებული პოემის შექმნიდან და ეს აზრთა სხვადასასხვაობა არ ცხრება: მასში ხედავედნენ და ხედავენ: 1. პესიმიზმის ქადაგებას (ესტატე ბოსლეველი, დავით კეზელი, კონსტანტინე გამსახურდია); 2. ბერმონაზვნობის (ანუ ამა სოფლიდან განდგომის) კრიტიკას და უარყოფას (კიტა აბაშიძე, ვახტანგ კოტეტიშვილი, გრიგოლ კიკნაძე, გურამ ასათიანი);3. განდეგილის დაცემა გაიაზრება საქართველოს დაცემად

(მარჯორი უორდროპი, აკაკი ბაქრაძე, ფატი ფირუაშვილი; ჩვენი აზრით, ეს ინტერპრეტაცია სავსებით მართებულად გამორიცხა ნათელა ჩიტაურმა, იხ. მისი :„კვლავ ილიას „განდეგილის“ შესახებ“, ლიტერატურული ძიებანი 2002 №22; ჩვენის მხრივ კი დავამატებთ: განდეგილი კი არ დაეცა მხოლოდ, იგი ნადგურდება, საქართველოს დანახვა განდეგილში ეროვნულ–პატრიოტულიმოტივისათვის სრულიად მიუღებელი  ალეგორიაა); 4. სულიერი იდეალების და  ხორციელ გრძნობათა შეჯახებით გამოწვეული ტრაგიზმი (გერონტი ქიქოძე, დიმიტრი უზნაძე); 5. პირველად ყველაზე მართებულად „განდეგილის“შინაარსს ჩაწვდა  აკაკი ბაქრაძე, რომელმაც ასე შეაფასა პოემის დედააზრი : “განდეგილში“ ილიას გამოყენებულიაქვს ცოდვით დაცემის კლასიკური სიუჟეტი, მაგრამ ამჯერად დაცემა გამოწვეულია რწმენის ღალატით. ამდენად „განდეგილი“ რწმენის ტრაგედიაა. რწმენის ღალატი კი შედეგია ადამიანის გაორებისა და ნებისყოფის სისუსტისა.“ მაგრამ, ა. ბაქრაძემ გაიმეორა რა მარჯორი უორდროპის აზრი განდეგილისა და საქართველოს იგივეობაზე,  გააბუნდოვნა „განდეგილის“ ანალიზი (ბაქრაძის დასკვნებს ძირითად ხაზებში იმეორებს ფატი ფირუაშვილიც).

სრულად »

მართლმადიდებლობის გზა ( ნაწილი IV )

27/11/2014
ავტორი:

ware_orthodox_wayავტორი: ეპისკოპოსი კალისტე უეარი

(გაგრძელება)

(I თავი იხილეთ აქ )
(II თავი იხილეთ აქ )
(III თავი იხილეთ აქ ) 

 

IV თავი

ღმერთი _ როგორც ადამიანი

 

“ღმერთი იყო ქრისტეს თანა, სოფელი დააგო თავსა თვისსა” (2კორ. 5:19)

“გწყუროდეს ქრისტე და ის დაგარწყულებს თავისი სიყვარულით”

წმ. ისააკ ასური
აბბა ისააკმა თქვა: “ერთხელ აბბა პიმენთან ვიყავი, როდესაც ის სულიერი აღმაფრენის მდგომარეობაში იყო. რადგან ჩვეულებრივ, გულახდილად ვესაუბრებოდი ხოლმე, მეტანია ვუყავ და ვკითხე: “მითხარი, სად იყავი ახლა?” მას არ უნდოდა ეთქვა, თუ სად იყო, მაგრამ ჩემი დაჟინებული თხოვნის შემდეგ მიპასუხა: “ჩემი ფიქრები იყო მაცხოვრის ჯვართან მდგომარე, მგლოვიარე წმ. მარიამ ღვთისმშობელთან და ნეტავი ყოველთვის შემეძლოს იმდენი ტირილი, რამდენიც მაშინ მან იტირა.”

უდაბნოს მამების გამონათქვამები

სრულად »

ცხოვრება წმინდა მამისა ჩვენისა სოფრონისა, ივერიის ახტალის ეპისკოპოსისა

cmsofroni 2თარგმანი და სქოლიოები   იოანე კაზარიანისა

წარმოგიდგენთ საქართველოს ეკლესიის ისტორიის აქამდე უცნობ ფაქტებს, რომელიც დიდი ისტორიული და სულიერი მნიშვნელობისაა. ეს გახლავთ საქართველოს და კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოთა მღვდელმთავრის,  ბერძნული ეკლესიის მიერ კანონიზირებული წმინდანის, ახტალის (ისტორიული ქვემო ქართლში, ლორეში არსებული, ამჟამად სომხეთის რესპუბლიკაში შემავალი დასახლებული პუნქტი) ეპისკოპოსის, ეროვნებით ბერძენის, წმ. სოფრონის (1738-1803 წ.წ.) ცხოვრება, რომელიც წინამდებარე სვინაქსარული ცხოვრების მთარგმნელმა იოანე კაზარიანმა წარმოგვიდგინა და ჩვენი თხოვნით თარგმნა ბერძნული ორიგინალის  სომხურენოვანი თარგმანიდან (მართლმადიდებლური სომხურენოვანი გამოცემა), რომელიც ამ ბოლო წლებში დაიბეჭდა ერევანში. თარგმანი შედარებულია ბერძნულ ორიგინალთან. წმ. სოფრონ ახტალელი ქართული ისტორიოგრაფიისათვის აქამდე სავსებით უცნობი პიროვნებაა, თუმცა ბერძნულ სამყაროში საკმაოდ ცნობილი და პატივდებული წმინდანია. ჩვენს გაკვირვებას იწვევს ის ფაქტი , რომ წმინდა სოფრონის პიროვნება  აქამდე უცნობი იყო ქართული საზოგადოებისათვის.  საჭიროა ქართველ მეცნიერთა მიერ შესაბამისი პერიოდის ქართული ნარატული წყაროების დეტალური კვლევა, ეგების აღმოჩნდეს მის შესახებ დამატები ცნობები. ახტალის  საეპისკოპოსო საქართველოს ისტორიაში საკმაოდ კარგად ცნობილი ეპარქიაა, ხოლო ახტალის ღვთისმშობლის შობის სახელობის კათედრალი ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრების და ფრესკული მხატვრობის უკვდავი შედევრი და სიამაყეა. ეს ტაძარი აიგო მეცამეტე საუკუნის დამდეგს საქართველოს ამირსპასალარ ივანე მხარგრძელის დაკვეთით, როგორც  მისი საძვალე და საეპისკოპოსო ცენტრი. ახტალის მღვდელმთავარი ატარებდა ტიტულს ”დიდი სომხითის მიტროპოლიტი”-სა და  მცხეთის საკათოლიკოსოს მღვდელმთავართა შორის, კათოლიკოს-პატრიარქის შემდგომ უპირატესი პატივის მქონე იყო.  დაახლოებით XV საუკუნისათვის (საქართველოსათვის  განსაკუთრებით კრიტიკულ ეპოქაში) ეს ეპარქია არსებობას წყვეტს. ახტალის ეპარქია აღდგა მეფე ერეკლე მეორის  ბრძანებით, როდესაც მან ანატოლიიდან ჩამოასახლა იქ ბერძენი მემადნეები ოქროსა და ვერცხლის მოსაპოვებლად. აქამდე ქართულ ისტორიოგრაფიაში ცნობილი იყო ამ პერიოდის ახტალის ორი ეპისკოპოსი: ვარლამ ერისთავი (შემდგომში საქართველოს პირველი ეგზარქოსი) და იოაკიმე ბერძენი. წინამდებარე  ბერძნული სვინაქსარული ცხოვრებიდან კი ვიგებთ, რომ მეფე ერეკლეს მათზე უწინარეს   ახტალის ეპისკოპოსად დაუგენია წმ. სოფრონი, რომელიც ამ ეპარქიას მართავდა 1777-1794 წლებში. საჭიროა წმ. სოფრონი ახტალელი ეპისკოპოსის სახენებელი შევიდეს საქართველოს ეკლესიის კალენდარში. საქართველოში მოღვაწე, აქამდე  უცნობი წმინდანი, მღვდელმთავარი სოფრონ ახტალელი ჰფარავდეს ჩვენს ერს და სრულიად საქართველოს, ამინ!

თარგმანის რედაქტორი – ისტორიის დოქტორანტი, მღვდელი ილია ჭიღლაძე

სრულად »