Te Deum – უძველესი ლათინური ჰიმნი

ავტორი: იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

Te-DeumTe Deum  ერთერთი უძველესი ლათინური ჰიმნია, რომელიც  დღემდე გამოიყენება ლათინური წესის ჟამნთა ლიტურგიაში. ერთი ლეგენდის თანახმად ჰიმნის ავტორი არის წმ. აბროსი მედიოლანელი, რომელმაც ის ნეტარი ავგუსტინეს თანაავტორობით, ამ უკანასკნელის ნათლობისას იგალობა. პირველად ამ ლეგენდას რეიმსის ეპისკოპოს ჰინკმარის 859 წლის ერთერთ ტექსტში ვხვდებით: „A maioribus nostris audivimus tempore baptismatis sancti Augustini hunc hymnum beatus Ambrosius fecit et idem Augustinus cum eo confecit[1]“ (წინაპართაგან გვსმენია, რომ წმინდა ავგუსტინეს ნათლობის ჟამს ეს ჰიმნი ნეტარმა ამბროსიმ შექმნა, იგივე ავგუსტინესთან ერთად), აღნიშნული მოსაზრება დომინირებდა სხვადასხვა გამოცემებში XIX საუკუნის ბოლომდე, მაგრამ ამბროსი მედიოლანელის ბიოგრაფი პავლინე[2] ამ ფაქტის შესახებ არაფერს გვამცნობს[3], თუმცა ჰიმნის მეტრიკა აშკარად ენათესავება ავგუსტინე იპონიელის ჰიმნთა მეტრიკას[4]. სხვადასხვა პერიოდში მის ავტორობას მიაწერდნენ წმ. კვიპრიანე კართაგენელსა და წმ. ილარიონ პიქტივიელსაც, მართალია ტექსტის ცალკეული შრეები კვიპრიანეს პერიოდამდე აღწევენ, მაგრამ კვიპრიანეს შემოქმედებასთან ისინი ნაკლებად კავშირდებიან, ისევე როგორც ილარიონ პიქტივიელის შემოქმედებასთან. 1926 წელს ენდრიუ ბარნმა, თავისი მონოგრაფიით „The hymn  Te Deum” and its author“  წერტილი დაუსვა მკვლევართა შორის აზრთა სხვადასხვაობას და ვიდრე დღევანდელ დღემდე დომინირებს აზრი, რომ ტექსტის კომპოზიცია მოახდინა წმ. ნიკეტამ[5], რემესინას ეპისკოპოსმა (დაახ. 366-414 წ.)[6].

Read more »

ცენტრის განცხადება შემოქმედის ეპარქიის კრების ოქმთან დაკავშირებით

24/08/2016
By

Screen-Shot-2012-07-18-at-10.56.30-AM-300x243სრულიად მართლმადიდებლურ სამყაროში 2016 წელს 16-27 ივნისს კუნძულ კრეტაზე გამართულ დიდ და წმიდა კრების ირგვლივ დისკუსიები მიმდინარეობს და ის მნიშვნელოვანი შემადგენელი ნაწილია ეკლესიათა დიალოგისა დიდ და წმიდა კრების გადაწყვეტილებების განხილვების დროს.

მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენს ეკლესიას ჯერ ოფიციალურად არ მიუღია არანაირი გადაწყვეტილება კრებაზე მიღებულ დადგენილებებთან დაკავშირებით, დიდ და წმიდა კრების მიმდინარეობისას ქართული საეკლესიო მედიის მიერ,იშვიათი გამონაკლისის გარდა ვრცელდებოდა ისეთი სახის ინფორმაციები რაც ხელს უწყობდა კრების საწინააღმდეგო განწყობის შექმნას. აქტიურად ქვეყდნებოდა კრების მიმართ უარყოფითად განწყობილი ცალკეულ იერარქთა თუ საერო პირთა ინტერვიუები, რათა გადაფარულიყო ეკლესიათა უმრავლესობის ერთიანი აზრი და ხელმოწერით დადასტურებული ერთიანობა.

სამწუხაროა, რომ ასეთი ინფორმაციების გავრცელებაში ადგილობრივი ეპარქიაც არის ჩართული; ასე მაგალითად, საგანგაშოა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის შემოქმედის ეპარქიის ოფიციალური Facebook-ის გვერდზე გამოქვეყნებული 11 აგვისტოს გამართული საეპარქიო სხდომის ოქმის ტექსტი (https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1028060670646569&id=100003279363590, იხილეთ ქვემოთ მოყვანილი ხსენებული გვერდიდან გადაღებული ასლი)

Read more »

ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი

18/08/2016
By

14022143_10154428908448594_8236460086188229308_n

ავტორი: თემურ ბუაძე

ქრისტიანობა განკაცებული ღმერთის რელიგიაა. ღმერთი განკაცდა, რათა ჩვენი ბუნება გამოეხსნა და ისევ დაგვბრუნებოდა მადლისმიერად ღმერთად ქცევის შესაძლებლობა, ანუ მიგვეღწია იმ მიზნისთვის, რისთვისაც შემოქმედმა ამ სოფლად მოგვიყვანა.

წმინდა წერილი იოანე ღვთისმეტყველს უფლის უსაყვარლეს მოციქულად მოიხსენიებს. თუ ღმერთის სრულყოფილებას გავითვალისწინებთ, ეს იმას უნდა ნიშნავდეს, რომ იგი მოციქულთაგან ყველაზე მეტად ჩაწვდა და ეზიარა ღვთაებრივი სიყვარულის საიდუმლოებას. სწორედ ეს მოციქული გვამცნობს, რომ ღმერთი სიყვარულია. არსად, ისეთი სიცხადით არ მჟღავნდება ეს ჭეშმარიტება, როგორც ქრისტიანობაში. არც ერთი სხვა რელიგია არ ლაპარაკობს ცისა და ქვეყნის შემოქმედზე, რომელმაც ისე შეიყვარა მისი მცნებების უარმყოფელი, ცოდვით დაცემული ადამიანი, რომ საკუთარი ძე მოავლინა მის გამოსახსნელად. ღმერთმა არა მარტო ჯოჯოხეთისგან იხსნა კაცობრიობა, არამედ სამარადისოდ შეინარჩუნა ადამიანური ბუნება და მამის მარჯვენით მისი ამაღლებით, მადლისმიერი სრულყოფილებით აზიარა ღმერთის მარადიულ ყოფას, დიდებას, ძალებსა და ქმედებას.

Read more »

დიალოგი სულიერ ტრადიციაში

1391509499

საუბარი სამარიელ ქალთან, რომი, ვია ლათინას კატაკომბა, IV ს.

მოხსენება, წაკითხული ორიენტალისტიკის პონტიფიკალურ ინსტიტუტში, ანთროპოლოგიის თანამედროვე პრობლემებისადმი მიძღვნილ სემინარზე.

 ავტორი: იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

ქრისტიანულ კოსმოგონიაში ადამიანის შექმნის ფაქტი არის დიალოგის ნაყოფი: თქვა ღმერთმა: გავაჩინოთ კაცი ჩვენს ხატად, ჩვენს მსგავსებად“ (დაბ.1:26), წმინდა წერილის ამ ციტატით ისპირირებული წმ. გრიგოლ ნოსელი, პატრისტიკულ და საეკლესიო ტრადიციასთან სრულ სიმფონიაში შენიშნავს: „ადამიანის შესახებ იყო მსჯელობა, ის [ღმერთი] არ ამბობს, როგორც სხვა ქმნილებათა შემთხვევაში „იქმნას კაცი!“ იხილე, რაოდენი პატივის ღირსი ხარ, რამეთუ შენი არსებობა არ არის ერთი ბრძანების შედეგი, პირიქით, ღმერთი კონსულტირებს, თუ რა იქნება საუკეთესო მიდგომა ესოდენი პატივის ღირსი ქმნილების  შესაქმნელად“[1]. შემოქმედებითი აქტის შემდეგ ღმერთი აგრძელებს თავის დიალოგს ქმნილებასთან: ადამ სად ხარ… სად არის აბელი, შენი ძმა… Read more »

მართლმადიდებლური ფუნდამენტალიზმი სექტად გარდაიქმნება

20/07/2016
By

zizioulas

ინტერვიუ პერგამოსის მიტროპოლიტ იოანე ზიზიულასთან

საუბარი შედგა წმინდა იოანე ნათლისმცემლის მონასტერში ქ. ესექსში (დიდი ბრიტანეთი) წმ. ფილარეტის ინსტიტუტის სტუდენტებისა და პედაგოგების სტუმრობისას.

მეუფეო,  ძალიან მოხარულები ვართ თქვენთან შეხვედრით. რითი მიიქცია თქვენი ყურადღება ამ მონასტერმა? თქვენი შეხედულებიდან რა არის უფრო მეტად აქტუალური  და მოთხოვნადი დღევანდელ  ქრისტიანულ სამყაროში  წმინდა სილუან ათონელის და არქიმანდრიტ სოფრონის (სახაროვი) საღვთისმეტყველო და სულიერი გამოცდილებიდან?

მე ვიცნობდი მამა სოფრონს. მე  მასში ორი ძირითადი ხაზი აღმოვაჩინე, რომელიც ჩემი შეხედულებით ძალიან მნიშვნელოვანია. მამა სოფრონი საზრდოობდა ღრმა ათონური მონაზვნობის გამოცდილებიდან და ძალიან კარგად იცნობდა ამ ტრადიციას, ამოდიოდა ისიქასტებიდან, წმინდა გრიგოლ პალამადან. იმავდროულად მას ჰქონდა ღვთისმეტყველების ღრმა ცოდნა და ინტერესი. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, მას ქონდა არა უბრალო მოწიწებული დამოკიდებულება სულიერებასთან, არამედ ცოცხალი საღვთისმეტყველო აზროვნება, რომელიც ჩემთვის  ძალიან მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა. მე მასში  ჩემი სულიერი მოძღვარი ვიპოვე.  ჯერ კიდევ ერისკაცი ვიყავი, როდესაც მას შევხვდი. დიდი მადლიერი ვარ მისი სულიერი მხარდაჭერის, სწორედ მან გადამაწყვეტინა მიმეღო მსოფლიო საპატრიარქოს შეთავაზება გავმხდარიყავი  კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიის მიტროპოლიტი.

Read more »

ადამიანი და სამყარო მაქსიმე აღმსარებელთან

18/07/2016
By

ადამიანი და ბუნება

ადამიანი და სამყარო წმინდა მაქსიმე აღმსარებლის ღვთისმეტყველებაში.

ავტორი: პერგამოს მიტროპოლიტი იოანე ზიზიულასი.

თარგმანი: თორნიკე მამნიაშვილი

***

განვითარებითი შემოქმედება

  1. შესავალი: წმინდა მაქსიმეს ცხოვრება

დიდი სიხარულით ვიღებ მონაწილეობას კვლევათა ეროვნული საზოგადოების ბიზანტიური კვლევების მიერ ორგანიზებულ მოხსენებათა ციკლში. ციკლში, რომელიც ნამდვილად წარმოადგენს განსაკუთრებული ინტერესის საგანს არა მხოლოდ ბიზანტიის ისტორიისა და კულტურის შესასწავლად, არამედ თანამედროვე სამყაროსთვის ამ კულტურის მნიშვნელობისთვისაც.

ეკოლოგიური კრიზისის მომძლავრების ეპოქაში, რის წინაშეც ვდგავართ დღესდღეობით, გვმართებს ვკითხოთ საკუთარ თავს, განსაკუთრებით კი, ჩვენ, მართლმადიდებლებმა – რა უნდა გვასწავლოს ეკლესიის მამების მიერ ჩამოყალიბებულმა გარდამოცემამ ადამიანისა და ბუნებრივი გარემოს ურთიერთობის შესახებ?

Read more »

„განანათლე ხელი შენი დარტყმით“- ძალადობის წინააღმდეგ

11/07/2016
By

Bichevanie_Hrista._Siena_1275-80_Guido_da_Siena_34h46._Altenburg._Lindenau_Muzejრატომ მოუწოდებდა იოანე ოქროპირი ღვთისმგმობელთა ცემისკენ?

შეიძლება თუ არა, ქრისტიანმა ღვთის გმობის საპასუხოდ დაარტყას ადამიანს, თუ ზემოქმედების სხვა საშუალებები ამაო აღმოჩნდება? არაერთი წელია, ინტერნეტში ამ თემაზე კამათობენ. საკითხის ძალისმიერი გადაწყვეტილების უმთავრეს არგუმენტად, ჩვეულებრივ, იმოწმებენ იოანე ოქროპირის სიტყვებს — „განანათლე ხელი შენი დარტყმით“, „შემუსრე ბაგეები“, „სილა გააწანი“ — რომლებიც წმიდა მამამ სწორედ ღვთისმგმობელთა მისამართით წარმოთქვა. ზოგიერთი ქრისტიანისთვის ისინი მანუგეშებლად ჟღერს და ლამის პირდაპირ სანქციად იღებენ ძალის გამოსაყენებლად ყველგან, სადაც ღვთის გმობას დაინახავენ. სხვებს ყურს სჭრის და აცბუნებს ზნეობრივი გრძნობა, წმიდანის უმაღლესი ავტორიტეტის მიუხედავად.

Read more »