დიალოგი სულიერ ტრადიციაში

26/07/2016
By
1391509499

საუბარი სამარიელ ქალთან, რომი, ვია ლათინას კატაკომბა, IV ს.

მოხსენება, წაკითხული ორიენტალისტიკის პონტიფიკალურ ინსტიტუტში, ანთროპოლოგიის თანამედროვე პრობლემებისადმი მიძღვნილ სემინარზე.

 ავტორი: იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

ქრისტიანულ კოსმოგონიაში ადამიანის შექმნის ფაქტი არის დიალოგის ნაყოფი: თქვა ღმერთმა: გავაჩინოთ კაცი ჩვენს ხატად, ჩვენს მსგავსებად“ (დაბ.1:26), წმინდა წერილის ამ ციტატით ისპირირებული წმ. გრიგოლ ნოსელი, პატრისტიკულ და საეკლესიო ტრადიციასთან სრულ სიმფონიაში შენიშნავს: „ადამიანის შესახებ იყო მსჯელობა, ის [ღმერთი] არ ამბობს, როგორც სხვა ქმნილებათა შემთხვევაში „იქმნას კაცი!“ იხილე, რაოდენი პატივის ღირსი ხარ, რამეთუ შენი არსებობა არ არის ერთი ბრძანების შედეგი, პირიქით, ღმერთი კონსულტირებს, თუ რა იქნება საუკეთესო მიდგომა ესოდენი პატივის ღირსი ქმნილების  შესაქმნელად“[1]. შემოქმედებითი აქტის შემდეგ ღმერთი აგრძელებს თავის დიალოგს ქმნილებასთან: ადამ სად ხარ… სად არის აბელი, შენი ძმა… ის აგრძელებდა საუბარს წინასწარმეტყველთა მიერ  და განკაცებასთან ერთად, საუბარში დგება ახალი ჟამი, როდესაც λόγος (სიტყვა) განეცხადება ქმნილებას, იწყება ახალი ფაზა. ნიშანდობლივია, რომ ბერძნულში სიტყვა λόγος, როგორც ლათინურში Verbum, არის დინამიური, თითქოს მიმართული  რაღაც ქმედების აღსრულებისკენ. შეიძლება ითქვას, რომ ეს აღსრულება არის სამყაროს დიალოგში მოქცევა, რადგანაც ვერავინ მივა მამასთან, თუ არა მის მიერ  (Cf. იოან. 14:6). არ არის შემთხვევითი, რომ თავად განკაცებაც დიალოგის შედეგია: ანგელოზი ეცხადება ქალწულ მარიამს და ახარებს ღვთის გამომხსნელობით გეგმას. თუ დაცემის შემდეგ, ღმერთი ცდილობს ადამთან პირდაპირი დიალოგის განახლებას, კითხულობს, ადამ სად ხარ? ადამი კი იმალება, ქალწული მარიამი არნახული გამბედაობით ეპასუხება ღვთის მოწოდებას: „აჰა მხევალი უფლისა“ (ლკ 1:38) – რაც ნიშნავს კაცობრიობის შემობრუნებას დიალოგისკენ, ბუნებითი ღმერთის ქმნილებასთან უწყვეტი ურთიერთობის აღდგენას, ქრისტოლოგიურ პერიხორეზისს (περιχώρησις).

Read more »

მართლმადიდებლური ფუნდამენტალიზმი სექტად გარდაიქმნება

20/07/2016
By

zizioulas

ინტერვიუ პერგამოსის მიტროპოლიტ იოანე ზიზიულასთან

საუბარი შედგა წმინდა იოანე ნათლისმცემლის მონასტერში ქ. ესექსში (დიდი ბრიტანეთი) წმ. ფილარეტის ინსტიტუტის სტუდენტებისა და პედაგოგების სტუმრობისას.

მეუფეო,  ძალიან მოხარულები ვართ თქვენთან შეხვედრით. რითი მიიქცია თქვენი ყურადღება ამ მონასტერმა? თქვენი შეხედულებიდან რა არის უფრო მეტად აქტუალური  და მოთხოვნადი დღევანდელ  ქრისტიანულ სამყაროში  წმინდა სილუან ათონელის და არქიმანდრიტ სოფრონის (სახაროვი) საღვთისმეტყველო და სულიერი გამოცდილებიდან?

მე ვიცნობდი მამა სოფრონს. მე  მასში ორი ძირითადი ხაზი აღმოვაჩინე, რომელიც ჩემი შეხედულებით ძალიან მნიშვნელოვანია. მამა სოფრონი საზრდოობდა ღრმა ათონური მონაზვნობის გამოცდილებიდან და ძალიან კარგად იცნობდა ამ ტრადიციას, ამოდიოდა ისიქასტებიდან, წმინდა გრიგოლ პალამადან. იმავდროულად მას ჰქონდა ღვთისმეტყველების ღრმა ცოდნა და ინტერესი. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, მას ქონდა არა უბრალო მოწიწებული დამოკიდებულება სულიერებასთან, არამედ ცოცხალი საღვთისმეტყველო აზროვნება, რომელიც ჩემთვის  ძალიან მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა. მე მასში  ჩემი სულიერი მოძღვარი ვიპოვე.  ჯერ კიდევ ერისკაცი ვიყავი, როდესაც მას შევხვდი. დიდი მადლიერი ვარ მისი სულიერი მხარდაჭერის, სწორედ მან გადამაწყვეტინა მიმეღო მსოფლიო საპატრიარქოს შეთავაზება გავმხდარიყავი  კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიის მიტროპოლიტი.

Read more »

ადამიანი და სამყარო მაქსიმე აღმსარებელთან

18/07/2016
By

ადამიანი და ბუნება

ადამიანი და სამყარო წმინდა მაქსიმე აღმსარებლის ღვთისმეტყველებაში.

ავტორი: პერგამოს მიტროპოლიტი იოანე ზიზიულასი.

თარგმანი: თორნიკე მამნიაშვილი

***

განვითარებითი შემოქმედება

  1. შესავალი: წმინდა მაქსიმეს ცხოვრება

დიდი სიხარულით ვიღებ მონაწილეობას კვლევათა ეროვნული საზოგადოების ბიზანტიური კვლევების მიერ ორგანიზებულ მოხსენებათა ციკლში. ციკლში, რომელიც ნამდვილად წარმოადგენს განსაკუთრებული ინტერესის საგანს არა მხოლოდ ბიზანტიის ისტორიისა და კულტურის შესასწავლად, არამედ თანამედროვე სამყაროსთვის ამ კულტურის მნიშვნელობისთვისაც.

ეკოლოგიური კრიზისის მომძლავრების ეპოქაში, რის წინაშეც ვდგავართ დღესდღეობით, გვმართებს ვკითხოთ საკუთარ თავს, განსაკუთრებით კი, ჩვენ, მართლმადიდებლებმა – რა უნდა გვასწავლოს ეკლესიის მამების მიერ ჩამოყალიბებულმა გარდამოცემამ ადამიანისა და ბუნებრივი გარემოს ურთიერთობის შესახებ?

Read more »

„განანათლე ხელი შენი დარტყმით“- ძალადობის წინააღმდეგ

11/07/2016
By

Bichevanie_Hrista._Siena_1275-80_Guido_da_Siena_34h46._Altenburg._Lindenau_Muzejრატომ მოუწოდებდა იოანე ოქროპირი ღვთისმგმობელთა ცემისკენ?

შეიძლება თუ არა, ქრისტიანმა ღვთის გმობის საპასუხოდ დაარტყას ადამიანს, თუ ზემოქმედების სხვა საშუალებები ამაო აღმოჩნდება? არაერთი წელია, ინტერნეტში ამ თემაზე კამათობენ. საკითხის ძალისმიერი გადაწყვეტილების უმთავრეს არგუმენტად, ჩვეულებრივ, იმოწმებენ იოანე ოქროპირის სიტყვებს — „განანათლე ხელი შენი დარტყმით“, „შემუსრე ბაგეები“, „სილა გააწანი“ — რომლებიც წმიდა მამამ სწორედ ღვთისმგმობელთა მისამართით წარმოთქვა. ზოგიერთი ქრისტიანისთვის ისინი მანუგეშებლად ჟღერს და ლამის პირდაპირ სანქციად იღებენ ძალის გამოსაყენებლად ყველგან, სადაც ღვთის გმობას დაინახავენ. სხვებს ყურს სჭრის და აცბუნებს ზნეობრივი გრძნობა, წმიდანის უმაღლესი ავტორიტეტის მიუხედავად.

Read more »

მსოფლიო კრებების ინსტიტუტი

07/07/2016
By

Holy-Great-Council-Archonმსოფლიო კრებების ინსტიტუტი, ფრაგმენტი ვლასი ფიდასის, ათენის უნივერსიტეტის პროფესორის „საეკლესიო ისტორიიდან“,

ბერძნულიდან თარგმნა გოჩა ბარნოვმა

სინოდური შეგნებულობა ყოველთვის იყო საეკლესიო სხეულის მუდმივი მოქმედების ფორმა, რომელიც სათავეს ევქარისტული შეკრებებიდან იღებს და დასრულდება საეკლესიო კრებების სხვადასხვა ფორმების ჩამოყალიბებით დაახლოებით V საუკუნეში. ამ ფორმების უმაღლესი გამოხატულება იყო მსოფლიო კრება, რომლის უმთავრეს მიზანს წარმოადგენდა საეკლესიო ერთობის დაცვა და ამ ერთობის აღდგენა მართალ სარწმუნოებასა და სიყვარულში. რა თქმა უნდა, მსოფლიო კრების მოწვევა იყო საგანგებო მოვლენა ეკლესიის ცხოვრებაში და მუდამ დაკავშირებული იყო რომელიმე სარწმუნოებრივ პრობლემასთან, რომელიც გარკვეულწილად სერიოზულ საფრთხეს უქმნიდა საეკლესიო გადმოცემის ნამდვილობასა და სულიერ მისიას.

Read more »

ეკლესიასტე

04/07/2016
By

 

104832120_men3ავტორი: დეკანოზი ალექსანდრე მენი
ამაო სიამეთა წადილის გამო ვკიცხავ ჩემს თავს, რადგანაც ჩავხვდი, ამა სოფლის შვებანი წამიერი სიზმარი ყოფილა.
ფ. პეტრარკა

თუ იობის წიგნი თავისი სულისკვეთებით ანტიკურ ტრაგედიებს უახლოვდება, მაშინ ეკლესიასტე შეიძლება მივიჩნიოთ სტოელთა და ეპიკურელთა მოძღვრების ძველაღთქმისეულ პარალელად. ზოგი ავტორი იმასაც კი ფიქრობდა – ეს წიგნი, რომელიც ესოდენ არა ჰგავს ბიბლიის სხვა ნაწილებს, უშუალოდ ბერძნული გავლენით შეიქმნაო. სინამდვილეში კი ეკლესიასტე წმინდა აღმოსავლური ქმნილებაა და მისი იდეების მსგავსება დასავლურ ფილოსოფიასთან უშუალო სესხების ჰიპოთეზის გარეშეც აიხსნება, ხოლო რაც შეეხება იმ წყაროებს, რომლებიც კვებავდნენ წიგნის ავტორის შეხედულებებს, ისინი პირქუშ ბაბილონურ სიბრძნეში უნდა ვეძიოთ.

Read more »

მარხვების შესახებ

01/07/2016
By

13555573_1158991137454971_1919596718_oავტორი:  ვლასი ფიდასი  “საეკლესიო ისტორია” I ტ, გვ. 949-969, ათენი 2000.

ბერძნულიდან თარგმნა გოჩა ბარნოვმა

ჭეშმარიტი მარხვის თვისება არ განისაზღვრება მხოლოდ მათი სულიერი შინაარსის მიხედვით, არამედ ამ მარხვების გვარით და მათი აღსრულების ქრონოლოგიით. ამიტომაც, ეკლესიამ შემთხვევით არ განსაზღვრა და დაადგინა დრო მარხვებისათვის.

წლის მარხვები იყოფა შემდეგ მარხვებად: ა) კათოლიკე (საყოველთაო), და ბ) სპეციფიკური (ειδικές νηστείες) მარხვები.

კათოლიკე მარხვებს განეკუთვნება 1) ოთხშაბათის და პარასკევის მარხვები; 2) წინასააღდგომო ორმოცდღიანი მარხვა და ვნების კვირის მარხვა. სპეციფიკურ მარხვებს განეკუთვნება: 1) ქრისტეშობის მარხვა, 2) წმიდა მოციქულთა მარხვა, 3) ღვთისმშობლის მიძინების მარხვა და 4) სამი ერთდღიანი მარხვა: ნათლისღების წინა დღე, ჯვართამაღლების და ნათლისმცემლის თავის კვეთის დღე.

Read more »