Blog Archives

თეოლოგთა, ანუ იმ ადამიანთა სამი კატეგორია, რომელნიც დგანან ღვთის შემეცნების გზაზე

deuscaritasestწმ. დიადოხოს ფოტიკელი (დაახ. 400-474), თავის უმნიშვნელოვანეს ნაშრომში „ასი გნოსტიკური თავი“ (რომელიც „ფილოკალიაშიც“ არის შესული) საუბრობს სულის მიერ ღმერთის შემეცნების გზაზე მდგარ გამოწვევებზე: „თავად მეცნიერების სიტყვა გვასწავლის, რომ როდესაც სული იწყებს ღვთის სიტყვასთან გაშინაურებას, მასზე შეტევას იწყებს ვნებათა სიმრავლე, განსაკუთრებით კი მრისხანება და სიძულვილი“. სწორედ ამ, ერთი შეხედვით უცნაურ პრეამბულაზე დაყრდნობით წმინდა მამა გამოყოფს თეოლოგიურ გნოზისს დაწაფებული, ანუ ღვთის შემეცნების გზაზე მდგომი სულის ძირითად, სამსაფეხურებრივ მდგომარეობას: Read more »

პაპი ფრანცისკე: ქალები წიგნისმკითხველებად

როგორც აღმოსავლეთის, ასევე დასავლეთის ეკლესიაში სასულიერო ხარისხები იყოფა ქვედა და ზედა საფეხურებად.

მაშინ, როდესაც ზედა საფეხურის ხარისხები ძირითადად ფიქსირებულია (ეპისკოპოსობა, პრესვიტერობა, დიაკვნობა), ქვედა საფეხურის ხარისხთა რაობა ხშირად ცვალებადობდა დროსა და სივრცეში.

რომის ეკლესიაში ქვედა საფეხურის კლერიკოსებს განეკუთვნებოდნენ: ოსტიარი (ostiarius – ითავსებდა მნათეს ფუნქციებს), წიგნის-მკითხველი (lector), ეგზიორცისტი, აკოლითოსი (acolythus – საკურთხველში ეხმარებოდა მღვდელს წირვის აღსრულებაში). ზოგიერთ შემთხვევაში ქვედა საფეხურს მიეწერებოდა იპოდიაკვნობაც (subdiaconus), რომლის ბუნებაც ხშიურად იყო დისკუსიის საგანი.

სავალდებულო იყო ყველა ამ საფეხურის გავლა, რათა კანდიდატს ჯერ დიაკვნის, შემდეგ კი მღვდლის ხარისხი მიეღო. მაშასადამე, ქვედა საფეხურის კლიროსში მხოლოდ მამაკაცებს შეეძლოთ გაწვრიანება.

ვატიკანის მეორე კრების შემდეგ, 1972 წელს პაპმა პავლე VI-მ გადაწყვიტა გაეუქმებინა  ქვედა საფეხურის მსახურებათა მინიჭების პრაქტიკა და დაეტოვებინა მხოლოდ წიგნისკმითხველისა და აკოლითოსის მსახურებები, ამასთანავე შეენარჩუნებინა ამ ხარისხებში ექსკლუზიურად მამაკაცების მიღების წესი.

მართალია კათოლიკურ ტრადიციაში, განსაკუთრებით ვატიკანის მეორე კრების შემდეგ, ქალების მიერ ღვთისმსახურებისას სამოციქულოს კითხვა, გალობა და მღვდლის წირვისას დახმარება სიახლე აღარ არის, მაგრამ მათი ასეთი მსახურება აქამდე რჩებოდა „არაოდინალურ“ პრაქტიკად.

პაპმა ფრანცისკემ ამა წლის 11 იანვარს, სამოციქულო წერილით Spiritus Domini გადაწყვიტა გამოეცხადებინა კათოლიკურ საეკლესიო სამართალში შესწორების შეტანის შესახებ, რომელიც ქალებს უფლებას აძლევს უკვე ოფიციალურად და პერმანენტულად, სპეციალური ლოცვის მეშვეობით დადგენილნი იქნენ მკითხველებად და აკოლითოსებად.

რომის პაპი წერილში აღნიშნავს: „სული უფლისა, მარადიული წყარო ეკლესიის ცხოვრებისა და მისიისა, განუყოფს ნიჭებს ღვთის ერის წევრებს, რაც თითოეულს, მათი საზომისაებრ, საშუალებას აძლევს მონაწილეობა მიიღონ ეკლესიის დაფუძნებასა და სახარების უწყებაში. ეს ქარიზმები, რომლებსაც მსახურებები ეწოდება, რამდენადაც საჯაროდ არიან განცხადებულნი და დაფუძნებულნი ეკლესიის მიერ, სტაბილური სახით იმყოფებიან ქრისტიანული თემებისა და მათი მისიის განკარგულებაში“.

შემდეგ კი პაპი ხაზს უსვამს სხვაობას ქვედა საფეხურის მსახურებებსა და სამღვდელო ხარისხის მსახურებებს შორის და მიიჩნევს, რომ ერთი მხრივ ნათლობისას მიღებული უნივერსალური მღვდლობის ძალით (შდრ. 1პეტრ. 2:9), ყველა ზრდასრულ ადამიანს უნდა ჰქონდეს საშუალება რომ ორდინალური სახით მონაწილეობა მიიღოს ქვედა საფეხურის მსახურებაში, მეორე მხრივ კი არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ეს „საერო ხარისხები“ „თავისი ბუნებით სავსებით განსხვავებულია ხელთდასხმაში მიღებული სამღვდელო ხარისხებისაგან“.

ლოცვა პანდემიისას (ნაწილი III)

264557065_640გთავაზობთ ამონარიდს სავედრებელი კანონიდან “კანონი წმიდისა და ერთ-არსებისა სამებისა მიმართ, და ყოველთა წმიდათა მისთა, საშინელისა სრჳსათვის სენისა მიერ მოწეულისა. ჴმა ჱ“, რომელიც შესულია მართლმადიდებელი ეკლესიის კურთხევანში და იკითხება საყოველთაო სნეულების დროს

***

Read more »

ლოცვა პანდემიისას (ნაწილი II)

264557065_640გთავაზობთ ამონარიდს სავედრებელი კანონიდან “კანონი წმიდისა და ერთ-არსებისა სამებისა მიმართ, და ყოველთა წმიდათა მისთა, საშინელისა სრჳსათვის სენისა მიერ მოწეულისა. ჴმა ჱ“, რომელიც შესულია მართლმადიდებელი ეკლესიის კურთხევანში და იკითხება საყოველთაო სნეულების დროს

*** Read more »

ლოცვა პანდემიისას

264557065_640გთავაზობთ ამონარიდს სავედრებელი კანონიდან “კანონი წმიდისა და ერთ-არსებისა სამებისა მიმართ, და ყოველთა წმიდათა მისთა, საშინელისა სრჳსათვის სენისა მიერ მოწეულისა. ჴმა ჱ“, რომელიც შესულია მართლმადიდებელი ეკლესიის კურთხევანში და იკითხება საყოველთაო სნეულების დროს

***
Read more »

რობერტ ტაფტი: მოწამეთა კულტი

image011

ეპიგრაფიული ნიმუში დომიტილას კატაკომბებიდან, III ს. შდრ. ფს 22:1-2: “უფალი ჩემი მწყემსია… ხასხასა მოლზე დამასვენებს”

თავდაპირველი ქრისტიანული  ხედვა [რომ ყველა ნათელღებული წმინდაა] ნელ-ნელა იცვლებოდა მოწამეთა კულტის განვითარებასთან ერთად, რაზეც მოწმობს „წამება პოლიკარპე სმირნელისა“ (დაახ. 160). ასე იქმნებოდა ცხონებულთა განსაკუთრებული კატეგორია, რომელიც დევნათა ეპოქის დასრულების შემდეგ განივრცო აღმსარებლებზეც, ასკეტებზეც, მღვდელმთავრებზეც და სხვ. Read more »

ერთი სამყარო ადამიანთა და ცხოველთათვის

tumblr_nfk5njy5wu1rci2r3o1_1280ადამიანი არ არსებობს „თავისი“ სამყაროს გარეშე, ეს უკანასკნელი კი არსებობს ღვთიური ნებით, როგორც ადგილი, სახლი, სამყოფელი ადამიანისა, ცხოველებისა და ყველა ქმნილებისა.

მნიშვნელოვანია სწორედ გავიაზროთ ის ბიბლიური ზმნები, რომლებიც განსაზღვრავენ ადამიანის მანდატს ქმნილებაზე და რომლებიც, როგორც წესი, ითარგმნებიან როგორც: „იუფლეთ მასზე; იბატონეთ ზღვაში თევზებზე, ცაში ფრინველებზე, და ყოველ ცოცხალ არსებაზე, რაც კი მიწაზე იძვრის“ (დაბ. 1:28). ადამიანი უნდა იყოს ნაყოფიერი, იბრძოლოს სიკვდილის წინააღმდეგ და განამტკიცოს სიცოცხლე, თავი დაიმკვიდროს და იცხოვროს დედამიწაზე, მაგრამ ეს „ავსეთ დედამიწა“ შეუძლებელია ნიშნავდეს მის გათელვას. გავიხსენოთ ისრაელიანების მიმართება აღთქმულ მიწასთან: მათ უნდა დაესახლებინა ეს მიწა, ეცხოვრათ მასთან სავსე ურთიერთობით, ანუ ჰქონოდათ საკუთრებაში, დაემუშავებინათ და დაეცვათ. სწორედ ეს არის ებრაული ზმნა kavash-ის მნიშვნელობა – არა იმდენად „დაუფლება“, რამდენადაც მიწის პატრონობა სასიყვარულო, ჰარმონიულ და მოწესრიგებულ ურთიერთობაში. Read more »

მიტროპოლიტი გიორგი ხოდრი: დიაკვნობასთან დაკავშირებული შეკითხვები

lifeofstlawrence-e1533666652684

  1. დიაკვნობის ბუნება

მართლმადიდებელ ეკლესიაში დიაკვნობა არ დგას რომაულ-კათოლიკური ეკლესიაში არსებული კრიზისის წინაშე, არც საერთოდ გამქრალა რეფორმატული ეკლესიებისაგან განსხვავებით, მაგრამ უნდა ვაღიაროთ, რომ არც მისთვის განკუთვნილ როლს დაჰბრუნებია. მხოლოდ საღვთიმსახურო ფუნქციამდე დაყვანილმა დიაკვნობამ დაკარგა სოციალური ასპექტი და შეიძინა ზოგიერთი ადმინიატრაციული ფუქნციის ხასიათი, ეს ყოველივე კი, შესაძლოა ვაქციოთ დიაკვნის ჭეშმარიტი დანიშნულების შესახებ დისკუსიის საწყის წერტილად. Read more »

პირველი სექტემბერი – შესაქმისათვის ლოცვის საერთაშორისო დღე

იდეაპირველ სექტემბერს მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში ქრისტიანები ლოცულობენ შესაქმის, მისი დაცვისა და გადარჩენისათვის. ის, რაც „შესაქმეში“ იგულისხმება, ამ შემთხვევაში, არის ბუნებრივი გარემო, რომელიც უკვე წლებია იტანჯება ადამიანის უხეში, მომხმარებლური დამოკიდებულებით.

ერთის მხრივ ბუნებრივი რესურსების უკონტროლო და უსამართლო მოპოვებას, მეორე მხრივ კი გარემოს მზარდ დაბიძნურებას პირდაპირი ეფექტი აქვს არა მხოლოდ პლანეტის ეკოლოგიურ მდგრადობაზე, არამედ მილიარდობით ადამიანის სოციალურ და სამართლებრივ მდგომარეობაზე. ამიტომ არის, რომ გასული საუკუნის მეორე ნახევრიდან, მას შემდეგ, რაც ქრისტიანებმა დაიწყეს აქტიური საუბარი შესაქმის გადარჩენაზე, ეს თემა მჭიდროდ დაუკავშირდა სოციალური სამართლიანობისა და ადამიანის ძირითადი უფლებებისა და თავისუფლებების საკითხს. Read more »

წმ. ისააკ ასური თანალმობის, სამართლისა და მხილების შესახებ

Isak_Sirinის საქმეები, რომელბსაც თან შეუბრალებლობა ახლავს, მამის თვალწინ დაკლული შვილივით არიან ღვთის წინაშე. იგი, ვინც სულით ავადმყოფია და ამხანაგს უსწორებს, იმ ბრმას ჰგავს, რომელსაც სხვების მეგზურობა უკისრია. თანალმობა და სამართალი ერთი და იგივე სულში ისე არიან, როგორც კაცი, რომელიც თავის სახლში ერთდროულად სცემს თაყვანს ღმერთსა და კერპს. ყველგან, თანალმობა არის სამართლის მტერი.

სამართალს ერთი საზომი აქვს, რომელიც ყველას თანაბრად უდგება და არ უსადაგებს არავის თავის მისაგებელს, მოქმედებს იმის მიხედვით, რასაც ხედავს. გულმოწყალება კი, სიკეთით აღძრული სურვილია რომელიც ყველაფერს შენდობას მოჰფენს; არ მიუზღავს მას ვინც ბოროტს იმსახურებს, არც მას ვინც კეთილს იმსახურებს, არამედ უხვად გასცემს ორმაგს.

როგორც აალებადი აბედი და ცეცხლი არ შეიძლება იყოს ერთ სახლში, ასევე სამართალი და გულმოწყალება ერთ სულში. როგორც ერთი მარცვალი ქვიშა ვერ გადასწონის ოქროს სიმრავლეს, ასევე ვერ გადასწონის ღვთისათვის სამართალი გულმოწყალებას. Read more »