Blog Archives

Te Deum – უძველესი ლათინური ჰიმნი

ავტორი: იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

Te-DeumTe Deum  ერთერთი უძველესი ლათინური ჰიმნია, რომელიც  დღემდე გამოიყენება ლათინური წესის ჟამნთა ლიტურგიაში. ერთი ლეგენდის თანახმად ჰიმნის ავტორი არის წმ. აბროსი მედიოლანელი, რომელმაც ის ნეტარი ავგუსტინეს თანაავტორობით, ამ უკანასკნელის ნათლობისას იგალობა. პირველად ამ ლეგენდას რეიმსის ეპისკოპოს ჰინკმარის 859 წლის ერთერთ ტექსტში ვხვდებით: „A maioribus nostris audivimus tempore baptismatis sancti Augustini hunc hymnum beatus Ambrosius fecit et idem Augustinus cum eo confecit[1]“ (წინაპართაგან გვსმენია, რომ წმინდა ავგუსტინეს ნათლობის ჟამს ეს ჰიმნი ნეტარმა ამბროსიმ შექმნა, იგივე ავგუსტინესთან ერთად), აღნიშნული მოსაზრება დომინირებდა სხვადასხვა გამოცემებში XIX საუკუნის ბოლომდე, მაგრამ ამბროსი მედიოლანელის ბიოგრაფი პავლინე[2] ამ ფაქტის შესახებ არაფერს გვამცნობს[3], თუმცა ჰიმნის მეტრიკა აშკარად ენათესავება ავგუსტინე იპონიელის ჰიმნთა მეტრიკას[4]. სხვადასხვა პერიოდში მის ავტორობას მიაწერდნენ წმ. კვიპრიანე კართაგენელსა და წმ. ილარიონ პიქტივიელსაც, მართალია ტექსტის ცალკეული შრეები კვიპრიანეს პერიოდამდე აღწევენ, მაგრამ კვიპრიანეს შემოქმედებასთან ისინი ნაკლებად კავშირდებიან, ისევე როგორც ილარიონ პიქტივიელის შემოქმედებასთან. 1926 წელს ენდრიუ ბარნმა, თავისი მონოგრაფიით „The hymn  Te Deum” and its author“  წერტილი დაუსვა მკვლევართა შორის აზრთა სხვადასხვაობას და ვიდრე დღევანდელ დღემდე დომინირებს აზრი, რომ ტექსტის კომპოზიცია მოახდინა წმ. ნიკეტამ[5], რემესინას ეპისკოპოსმა (დაახ. 366-414 წ.)[6].

Read more »

ფანარის თანამშრომელი საქართველოში არაოფიციალური ვიზიტით მყოფი დელეგაციის წევრთა განკანონებას ითხოვს

Zizisiფანარის თანამშრომელი, დოქტორი პანაგიოტის ადრიოპულო მეორე მსოფლიო კრების მე-6 კანონზე დაყრდნობით ითხოვს იმ არაოფიციალური დელეგაციის წევრთა განკანონებას, რომელიც რამდენიმე კვირის წინ იყმყოფებოდა საქართველოში, წმინდა და დიდი კრების წინააღმდეგ მიმართული აგიტაციისათვის და ეკლესიაში შფოთის დათესვისთვის.

წყარო

 

მსოფლიო საპატრიარქომ უკრაინის ეკლესიის სტატუსის შესწავლა დაიწყო

13873176_10209104690268514_1955703001345500314_nიანვარში, შამბეზიში გამართულ სინაქსისზე მსოფლიო პატრიარქმა მოსკოვის საპატრიარქოს მისცა გარანტია, რომ მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა და დიდი კრება უკრაინის ეკლესიის კანონიკური მდოგმარეობის საკითხს არ განიხილავდა.

წმინდა და დიდი კრების გამართვამდე მსოფლიო პატრიარქ ბართლომეს ფანარში სტუმრობდა უკრაინის პრეზიდენტო პეტრო პოროშენკო, ხოლო კრებამდე რამდენიმე დღით ადრე მსოფლიო პატრიარქმა მიიღო უკრაინის რადას საგანგებო მიმართვა უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალიის ცნობის შესახებ, რომელსაც მხარი 245 დეპუტატმა დაუჭირა.

ფანარში უკრაინის პრეზიდენტის ვიზიტთან დაკავშირებით 10 მარტს, მოსკოვის საპატრიარქოს წარმომადგენელმა დეკანოზმა ნიკოლაი ბალაშოვმა იმედი გამოთქვა, რომ კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო არ გადაუხვევდა დათქმულ სიტყვას და მართლაც ყოვლადუწმინდესი პატრიარქი დარჩა თავისი სიტყვის ერთგული და მიუხედავად იმისა, რომ მოსკოვის საპატრიარქომ გადაუხვია პრიმატთა სინაქსისზე მიღებულ წმინდა და დიდი კრების მოწვევის დადგენილებას  და კრებაზე არ გამოცხადდა, დღის წესრიგში უკრაინის საკითხი არ დამდგარა, მაგრამ კრების შემდეგ  ფანარში გამართულ ადგილობრივ სინოდზე მსოფლიო საპატრიარქომ მიიღო გადაწყვეტილება, შეიქმნას სპეციალური კომისია, რომელიც შეისწავლის უკრაინის რადას თხოვნასა და ეკლესიის კანონიკურ სტატუსს.

საკითხთთან დაკავშირებით 27-29 ივნისს კიევში იმყოფებოდა მსოფლიო პატრიარქის საგანგებო წარმომადგენელი ტელმესოს მთავარეპისკოპოსი იობი, რომელმაც პრეზიდენტ პოროშენკოსთან შეხვედრისას აღნიშნა, რომ მსოფლიო საპატრიარქოს საგანგებო კომისია სწავლობს უკრაინის ეკლესიის საკითხს და რომ აუცილებელია უკრაინაში მართლმადიდებელთა შორის ერთობა. პრეზიდენტმა თავის მხრივ იმედი გამოთქვა, რომ კომისიის მუშაობა არ გაიწელება და კონსტანტინოპოპლის საპატრიარქო, როგორც უკრაინის დედა ეკლესია, დროულად მოაგვარებს არსებულ პრობლემებს.

წყარო

დიალოგი სულიერ ტრადიციაში

1391509499

საუბარი სამარიელ ქალთან, რომი, ვია ლათინას კატაკომბა, IV ს.

მოხსენება, წაკითხული ორიენტალისტიკის პონტიფიკალურ ინსტიტუტში, ანთროპოლოგიის თანამედროვე პრობლემებისადმი მიძღვნილ სემინარზე.

 ავტორი: იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

ქრისტიანულ კოსმოგონიაში ადამიანის შექმნის ფაქტი არის დიალოგის ნაყოფი: თქვა ღმერთმა: გავაჩინოთ კაცი ჩვენს ხატად, ჩვენს მსგავსებად“ (დაბ.1:26), წმინდა წერილის ამ ციტატით ისპირირებული წმ. გრიგოლ ნოსელი, პატრისტიკულ და საეკლესიო ტრადიციასთან სრულ სიმფონიაში შენიშნავს: „ადამიანის შესახებ იყო მსჯელობა, ის [ღმერთი] არ ამბობს, როგორც სხვა ქმნილებათა შემთხვევაში „იქმნას კაცი!“ იხილე, რაოდენი პატივის ღირსი ხარ, რამეთუ შენი არსებობა არ არის ერთი ბრძანების შედეგი, პირიქით, ღმერთი კონსულტირებს, თუ რა იქნება საუკეთესო მიდგომა ესოდენი პატივის ღირსი ქმნილების  შესაქმნელად“[1]. შემოქმედებითი აქტის შემდეგ ღმერთი აგრძელებს თავის დიალოგს ქმნილებასთან: ადამ სად ხარ… სად არის აბელი, შენი ძმა… Read more »

პაპი ფრანცისკე წმინდა და დიდ კრებას პოზიტიურად აფასებს

13501703_1796284230603085_591734069037764949_nმედია საშუალებებში გავრცელდა რომის პაპ ფრანცისკეს კომენტარი მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა და დიდ კრებასთან დაკავშირებით, რამაც დიდი მითქმა-მოთქმა გამოიწვია.
ჩემთვის უცხოა, თუ რომელი ენიდან ითარგმნა ქართულად აღნიშნული კომენტარი, რომელიც პაპმა 27 ივნისს, სომხეთში სამოციქულო ვიზიტის დასრულების შემდეგ გააკეთა ი ტ ა ლ ი უ რ ენაზე.
ქართულ ენაზე გავრცელებული ტექსტის საერთო კონტექსტი (ნებსით თუ უნებლიეთ) თითქოს და შეურაცხმყოფელია, ამიტომ, ზოგიერთი სოციალური ქსელის მომხმარებელი ამ განცხადებას კრების მიერ უნიის დაგმობას უკავშირებს (არა და უნია, როგორც ასეთი, ერთობლივად იქნა დაგმობილი მართლმადიდებელი ეკლესიისა და რომის ეკლესიის მიერ, 1993 წლის ბალამანდის დოკუმენტში), ზოგი კი ცდილობს კონტრშეურაცხყოფა მიაყენოს რომის ეკლესიის მეთაურს.
საინტერესოა, რომ იტალიური ტექსტი პაპის განცხადებისა, რომელსაც რელიგიური საინფორმაციო სააგენტო ორიგინალ ენაზე ავრცელებს [http://agensir.it/…/papa-in-armenia-conferenza-stampa-aere…/], აბსოლუტურად განსხვავებულ, პოზიტიურ კონტექსტში ჟღერს. აქვე გთავაზობთ ამ განცხადების თარგმანს:
<<“პიზიტიური შეფასება! გადაიდგა ერთი ნაბიჯი წინ, მართალია არა ასი პროცენტით, მაგრამ მაინც წინ გადადგმული ნაბიჯია” – ასეთ კომენტარს უკეთებს პაპი ფრანცისკე მართლმადიდებელი ეკლესიის კრებას, რომელიც გუშინ დაიხურა კრეტაზე.
Itar Tas-ის ჟურნალისტის შეკითხვას 4 ეკლესიის შესახებ (ბულგარეთი, საქართველო, ანტიოქია, რუსეთი), რომლებმაც არ მიიღეს მონაწილეობა, პაპმა უპასუხა: “საკითხებში, რომლითაც არყოფნა გაამართლეს (ბრჭყალებში) – ისინი აბსოლუტურად გულწრფელნი არიან, არის რაღაცეები, რისი მოგვარებაც დროსთან ერთად შესაძლებელია. ამ ოთხს, რომლებიც არ წავიდნენ, მისი [კრების] გამართვა სურდათ ცოტა მოგვიანებით. თუმცა მჯერა, რომ პირველი ნაბიჯი ისე იდგმება, როგორც ამის საშუალება არსებობს. მაგალითად ბავშვები, როდესაც დგამენ პირველ ნაბიჯებს: პირველს დგამენ როგორც კატები [იგულისხმება ნელა, ფრთხილად, მოზომილად], მხოლოდ შემდეგ დგამენ პირველ ნაბიჯებს. მე კმაყოფილი ვარ. ისაუბრეს უამრავ საკითხზე. მრწამს, რომ რეზულტატი პოზიტიურია. თავად ის ფაქტიც კი, რომ ეს ავტოკეფალური ეკლესიები მართლმადიდებლობის სახელით შეიკრიბნენ, იმისთვის რომ ერთმანეთისთვის ეცქირათ, ერთად ელოცათ, ესაუბრათ და იქნებ ეხუმრათ კიდეც – ეს ყველაფერი ხომ ძალიან პოზიტიურია. მე მადლობას ვწირავ უფალს. შემდეგ ჯერზე უფრო მეტნი იქნებიან. კურთხეულ იყოს უფალი!>>
უნდა დავძინოთ, რომ რომ პაპის ქადაგებებში (განსაკუთრებით სასულიერო პირებისადმი მიმართულში), ხშირად ფიგურირებს სამი მოწოდება: არ დაკარგოთ ლოცვა, არ დაკარგოთ ღვთისმშობლის, როგორც საკუთარი დედის შემწეობის შეგრძნება და არ დაკარგოთ იუმორის გრძნობა.
მთლიანად იტალიური ტექსტი და ფრანცისკეს პერსონა იძლევა იმის საშუალებას, რომ ეს კომენტარი იქნას აღქმული პოზიტიურად.
მართალია რომში პაპის ეს განცხადება კათოლიკეთა ნაწილის მხრიდან კრიტიკის საგნად იქცა, რადგანაც კლასიკურ, აკადემიურ სტილს არ იმეორებს, მაგრამ მისი პოზიტიურობა ცალსახაა.
იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

ვინ მიღებს მონაწილეობას წმიდა და დიდ კრებაში?

13285566_1021808701232605_401286777_n

წმინდა და დიდი კრება – სულთმოფენობა 2016

„მოუწოდა ყოველთა ერთობად“

ვინ მიღებს მონაწილეობას წმიდა და დიდ კრებაში?

მსოფლიო საპატრიარქოს მთავარდიაკონი, დოქტორი იოანე ხრისავგისი და მსოფლიო საპატრიარქოს არქიმანდრიტი დოქტორი ნათანაელ სიმეონიდისი

            სულთმოფენობის დღესასწაულზე, როდესაც ეკლესია აღნიშნავს მოციქულებზე სულიწმინდის გადმოსვლას, 500-ზე მეტი ადამიანი, ეპისკოპოსები, მღვდლები, ბერები, სასულიერო პირები, ქალბატონები და მამაკაცები,  მონაწილეობას მიიღებენ კუნძულ კრეტაზე მოწვეულ წმიდა და დიდ კრებაში. მონაწილე პირებს შორის იქნებიან 14 ავტოკეფალური ეკლესიის უმაღლესი იერარქები, 300-ზე მეტი ეპისკოპოსი, 100-ზე მეტი მრჩეველი, უამრავი დამსწრე და სტუდენტი. ბუნებრივია, რომ მსოფლიოს ყურადღება მიმართულია კუნძულ კრეტისკენ, რათა კრების პოზიციის გამომხატველ პირთაგან ან იქ მყოფი ჟურნალისტებისგან უსწრაფესად მიიღონ სიახლეები.

სულთმოფენობის დღესასწაულზე დაარსებული ერთი წმინდა კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესია არის მართლმადიდებლური 14 ეკლესიის კავშირი. ესენია:

  • კონსტანტინოპოლი – რომლის ხელმძღვანელიცაა მსოფლიო პატრიარქი ბართლომეოსი, იგი არის მართლმადიდებელ ეკლესიის მეთაური, „პირველი თანასწორთა შორის“.
  • ალექსანდრია – ძლიერი მისიონერული ეკლესია, რომელიც წარმოადგენს აფრიკის მართლმადიდებელ ქვეყნებს (ცენტრით ეგვიპტეში).
  • ანტიოქია – ადგილი, სადაც ქრისტეს მიმდევრებს პირველად ეწოდათ ქრისტიანები.
  • იერუსალიმი – უძველესი ეკლესია, სადაც ახალი აღთქმის მიხედვით, მოციქულებმა მოიწვიეს პირველი კრება.
  • რუსეთი – დღეისათვის მართლმადიდებელი მოსახლეობის რაოდენობით უდიდესი ეკლესია.
  • სერბეთი, რუმინეთი, ბულგარეთი, საქართველო. (ჩამოთვლილთაგან გამორჩეულია საქართველოს ეკლესია, სადაც მეხუთე საუკუნემდე ფიქსირდება ქრისტიანული კერების კვალი).
  • კვიპროსი-სამოციქულო ეკლესია, რომელიც მეხუთე საუკუნეში დაარსდა როგორც ავტოკეფალური.
  • საბერძნეთი, პოლონეთი, ალბანეთი და ჩეხეთ-სლოვაკეთის მიწები. (უახლესი ავტოკეფალური ეკლესიები)

ყოვლადუწმიდესი მსოფლიო პატრიარქი ბართლომე:  „ჩვენ მხურვალედ შევთხოვთ ეკლესიის სიმრავლეს–სასულიერო დასს, კაცებსა და ქალებს, მოხუცებსა თუ ახალგაზრდებს, რათა ილოცონ ამ უნიკალური და ისტორიული მოვლენისათვის. ჩვენ განსაკუთრებით გთხოვთ ევედროთ უფალს, რომ გააძლიერეოს და შთააგონოს ეკლესიის მეთაურები, რათა განაცხადონ თავიანთი ერთობა უთანხმოებითა და გაყოფით დაზიანებული სამყაროს წინაშე. დაე აკურთხოს უფალმა წმიდა და დიდი კრება. დაე მისი უხვი მადლი იყოს თქვენთან.“

ხმის მიცემა და კონსენსუსი წმიდა და დიდ კრებაზე

          პასტორალური და პრაქტიკული მიზეზების გამო, თითოეულმა ადგილობრივმა ეკლესიამ გადაწყვიტა, რომ მოიხმოს 25 ეპისკოპოსი (პირველიერარქი და 24 სხვა, იოანეს გამოცხადების წიგნში აღწერილი 24 უხუცესის გათვალისწინებით, რომლებიც ტახტებზე იყვნენ დაბრძანებულნი). ზოგიერთმა შეიძლება იფიქროს, რომ კრებაზე იერარქთა შეზღუდული რაოდენობა (350), არ არის ეკლესიის ავთენტური გამოხატულება. თუმცა, ამ მხრივ ჩვენ გვაქვს მეოთხე მსოფლიო კრების პრეცენდენტი, რომელიც გაიმართა 451 წელს.

ეპისკოპოსთა რაოდენობა არასოდეს ადგენდა კრების მნიშნელობას. ფაქტი ისაა რომ დღემდე, ეკლესიის ისტორიის მანძილზე არასოდეს ყოფილა  მსგავსი ფართო მასშტაბის სრული და წარმომადგენლობითი მოვლენა. შვიდი მსოფლიო კრების მიხედვით პირველ ათასწლეულში იყო მხოლოდ 5 ეკლესია – რომი, კონსტანტინოპოლი, ალექსანდრია, ანტიოქია და იერუსალიმი. ამ მხრივ წმიდა და დიდი კრება არის გამორჩეული და უპრეცენდენტო.

ადგილობრივი ეკლესიები აგრეთვე შეთანხმდნენ, რომ თითოეულ მათგანს ექნება ერთი ხმის უფლება (თუმცა განსხვავებული შეხედულებების აღნიშვნაც შესაძლებელია). ადრეულ ეკლესიაში მესამე საუკუნის მიწურულიდან მოყოლებული, გადაწყვეტილების მიღება ხდებოდა ხმათა უმრავლესობის პრინციპით,  რაც იყო   მიღებული პრაქტიკა. ერთ ეკლესიას (რომის ჩათვლით) არ შეეძლო ვეტოს დადება, ან საბოლოო გადაწყვეტილების გაკონტროლება. თუმცა, საუკუნეობრივი იზოლაციის გათვალისწინებით, ერთიანობის წყურვილის წახალისებით,  მხარს ვუჭერთ კონსენსუსის პრინციპს, რომელიც დადგინდა საყოველთა მართლმადიდებლური კრების მოსამზადებელ სხდომებზე და გამოყენებული იქნება წმიდა და დიდი კრების განმავლობაში.

ადრეულ ეკლესიაში ხმების რაოდენობა არ გახლავთ სპეკულაციის მიზეზი. პირველი მსოფლო კრების დროს ყველა მონაწილეს მიერ მოეწერა ხელი საბოლოო დოკუმენტს,   მაგრამ სხვა კრებებზე ეპისკოპოსები უბრალოდ დგებოდნენ მათ გვერდით, ვისაც ისინი ეთანხმებოდნენ (აშშ-ს საპრეზიდენტო არჩევნების პრაიმერის მსგავსად). სხვა შემთხვევებში გადაწყვეტილების მიღების ფორმა ჰგავს ბრიტანეთის პალატის ჩვეულებას (თანხმობა გამოიხატება მარჯვენა ხელის აწევით, ხოლო უარი კი მარცხენის).

თითქმის უდავოა, რომ ხმის მიცემა არ ნიშნავს ინდივიდუალური უფლების მიღებას, ისე როგორც ეს ჩვენ გვესმის დღეეს: ერთი პიროვნება – ერთი ხმა. მართლმადიდებელი ეკლესია არის იერარქიული, რომელიც ეყრდნობა უძველეს და ადგილობრივ ეკლესიათა ჩვეულებებს. არსებითი მოთხოვნა კი არის სამართლიანობის, იერარქიული წესრიგის ერთგულებისა და კრების მსვლელობისადმი პატივისცემა, რომელიც რა თქმა უნდა გარანტირებულია წმიდა და დიდი კრების პროცესებისა და წესების მიხედვით.

წყარო:https://www.orthodoxcouncil.org/documents/3588038/3695370/3++HGC_members_process.pdf/cd7d364e-21a0-4e16-8cf9-53471d341cb0

თარგმნა გურამ ლურსმანაშვილმა

რა არის წმინდა და დიდი კრება?

13285566_1021808701232605_401286777_n

This gallery contains 1 photo.

მართლმადიდებელი ფუნდამენტალიზმი

13152763_1169361429761650_1007348031_nავტორი: გიორგი ე. დემაკოპულოსი. ისტორიული თეოლოგიის პროფესორი; ფორდჰემის უნივერსიტეტის მართლმადიდებელი ქრისტიანული კვლევის ცენტრის დირექტორი და თანადამფუძვნებელი.

მართლმადიდებელი ქრისტიანობის ერთ-ერთი ქვაკუთხედი მისი ეკლესიის მამათა თაყვანისცემაა, რომლებიც იყვნენ, არა მხოლოდ სიწმინდის მაგალითნი, არამედ თავიანთი დროის უდიდესი მოაზროვნეები. წმ. ბასილი დიდის, წმ. გრიგოლ ღმრთისმეტყველისა და წმ. მაქსიმე აღმსარებლის ნაწერები იყო და ყოველთვის დარჩება მართლმადიდებელი ქრისტიანის ცხოვრებისა და რწმენის განუყოფელ გზამკვლევად.

Read more »

ესფიგმენის მონასტერი ფანართან კავშირის აღდგენას ითხოვს

esfigmen

This gallery contains 1 photo.

სარწმუნოების სიმბოლო

normal_1963_jubileemagazine_jpgწმინდა პავლე მოციქულის სახელობის მართლმადიდებლური ღვთისმეტყველების ცენტრი დიდ მადლობას  უხდის ბატონებს  ოთარ ზოიძეს და ფრიდონ საყვარელიძეს  მათ მიერ ქართულ ენაზე თარგმნილი პროტოპრესვიტერ ალექსანდრე შმემანის შრომების ჩვენთვის უსასყიდლოდ გადმოცემისათვის.

დღეიდან ვიწყებთ გამოქვეყნებას პროტოპრესვიტერ ალექსანდრე შმემანის ნაშრომის “სარწმუნოების სიმბოლო” ;

მთარგმნელები: ოთარ ზოიძე; ფრიდონ საყვარელიძე; გამომცემლობა: “წიგნის სახელოსნო” თბილისი; 2011 წელი

ავტორი: პროტოპრესვიტერი ალექსანდრე შმემანი
I ნაწილი Read more »