Blog Archives

წინასაშობაო რეფლექსია – იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

86251რეფლექსია მართლმადიდებლური წინასაშობაო ლიტურგიული პერიოდის ზოგიერთ სულიერ თემაზე წაკითხული პონტიფიკალურ სემინარია ლომბარდოში.

“რწმენით მიიყვანა აბრაჰამმა მსხვერპლად ისაკი, როცა გამოიცადა; და რაკი აღთქმა ჰქონდა, მხოლოდშობილსაც სწირავდა. რომელზეც ითქვა: “ისაკში გეყოლება შენ შთამომავლობა”. ვინაიდან სჯეროდა, რომ ღმერთს მკვდრეთით აღდგენის ძალაც შესწევს; ამიტომ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ დაიბრუნა იგი, როგორც მკვდართაგან აღმდგარი რწმენით აკურთხა ისაკმა იაკობი და ესავი მომავლისთვის. რწმენით აკურთხა იაკობმა სათითაოდ იოსების ძეები და თავის კვერთხს დაყრდნობილმა თაყვანი სცა ღმერთს. რწმენით მოიხსენია აღსასრულისას იოსებმა ისრაელიანთა გამოსვლა და ანდერძი დატოვა თავისი ძვლების თაობაზე” (ებრ. 11:17-22).

 

ძვირფასო კოლეგებო, საკმაოდ რთული დავალება მომანდეთ – გესაუბროთ მართლმადიდებელი ეკლესიის წინასაშობაო ლიტურგიული პერიოდის ზოგიერთ თემაზე. ასეთ შემთხვევებში ყოველთვის არის საცდური, მედიტაცია იქცეს ლიტურგიის ლექციად, მაგრამ ვეცდებით ყურადღება სულიერ თემებზე შევაჩეროთ.

მართლმადიდებლურ ლიტურგიულ ციკლში, კათოლიკურისგან განსხვავებით, არ არსებობს მკვეთრი წინასაშობაო ლიტურგიული პერიოდი, რამდენადაც კვირეულთა ათვლა კვლავ სულთმოფენობიდან გრძელდება, მაგრამ მართლმადიდებელი ეკლესია დიდი მარხვით შთაგნოებული, ამზადებს ორმოც დღიან წინასაშობაო მარხვასაც, რომელიც იწყება 14 ნოემბერს და გრძელდება 25 დეკემბრამდე. სავარაუდოდ მარხვის 14 ნოემბერს დაწყება გვიანდელი ფაქტია, რამდენადაც საღვთისმსახურო ტექსტებში შობის თემა მხოლოდ 21 ნოემბრიდან ჩნდება და შობის დღესასწაულის მოახლოებასთან ერთად მოსამზადებელი ელემენტები მატულობენ და შობის წინა ორ კვირა დღეს მთლიანად იკავებს წინასაშობაო მნიშვნელობის თემები, სწორედ ამ უკანასკნელზე მსურს ყურადღება შევაჩერო: მართლმადიდებელი ეკლესიის ლიტურგიულ წელიწადში ძველი აღთქმის პერსონაჟთა ცალკეულ ხსენებათა გარდა მათ ეთმობათ წინასაშობაო ორი კვირა – პირველი მათგანი იხსენებს იესო ქრისტეს წინაპრებს, ხოლო მეორე მათგანი ძველი აღთქმის ყველა მართალს, რომელნიც ღმერთს ესათნოვნენ, დაწყებული ადამიდან დასრულებული იოსებ დამწინდველით, რომელიც წმ. ოჯახის მცველი იყო.

Read more »

ბულგარეთის ეკლესიის სინოდმა კრეტის წმინდა და დიდი კრების შესახებ დადგენილება მიიღო

dsc_5640ამა წლის 15 ნოემბერს ბულგარეთის ეკლესიის სინოდმა კუნძულ კრეტაზე გამართულ წმინდა და დიდ კრებასთან დაკავშირებით საბოლოო გადაწყვეტილება მიიღო. სხდომას ესწრებოდა ბულგარეთის ეკლესიის სინოდის წევრი ყველა იერარქი. სხდომის ოქმი #22 ბულგარეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა  სინოდის ოფიციალურ გვერდზე გამოქვეყნდა.

ოქმის დასკვნით ნაწილში ვკითხულობთ:  “კრეტაზე ჩატარებული კრება არ წარმოადგენს არც დიდ, არც წმინდა და არც საერთომართლმადიდებლურ კრებას”, ამ პოზიციის გასამართლებლად კი სამ პუნქტზე ამახვილებენ ყურადღებას:

1. კრებაში არ მიიღო მონაწილეობა ყველა ადგილობრივმა ეკლესიამ, დაშვებულ იქნა საორგანიზაციო და საღვთისმეტყველო შეცდომები.
2. ზოგიერთი დოკუმენტთაგან შეიცავს “შეუსაბამობას მართლმადიდებელ საეკლესიო სწავლებასთან, ეკლესიის დოგმატურ და კანონიკურ გარდამოცემასთან, მსოფლიო და ადგილობრივ კრებათა სწავლებასა და სულთან”.
3. კრეტაზე მიღებული დოკუმენტები თანამდებნი არიან შემდგომი საღვთისმეტყველო განხილვისა და შესწორებების შეტანისა.

სამწუხაროა, რომ ბულგარეთის ეკლესიის წმინდა სინოდის დადგენილება კრეტის წმინდა და დიდი კრებისადმი სერიოზულ საღვთისმეტყველო ბრალდებებს შეიცავს, სცდება რა კანონიკურ-სამართლებლივ უთანხმოებას, შესაძლოა ინტერპრეტირებულ იქნეს როგორც წმინდა და დიდ კრებაში მონაწილე მართლმადიდებელ იერარქთა და ადგილობრივ ეკლესიათა დოგმატურ ცდომილებაში დადანაშაულება.

თავად ის ფაქტი, რომ ბულგარეთის სინოდის მამები, რომლებიც ოქმის ბოლოს თავს მართლმადიდებელი ეკლესიის განუყოფელ ნაწილს უწოდებენ და აღნიშნავენ, რომ ისინი აგრძელებენ სრულ ერთობაში მსახურებას მართლმადიდებელი ეკლესიის დანარჩენ ნაწილთან, თანამოძმე ეპისკოპოსების შეკრებას “არა წმინდას” უწოდებს, რადგანაც თუ შესაძლებელია დისკუსიას დაექვემდებაროს კრეტის კრების სტატუსი, როგორც “საერთომართლმადიდებლურისა” ან “დიდისა” – შეუძლებელია მისი სიწმინდის ეჭვქვეშ დაყენება, რადგან თუ მართლმადიდებელი ეკლესიის ტრადიცია ადგილობრივი ეკლესიის კრებას (სინოდს) უწოდებს “წმინდას” მაშინ რაოდენ წმინდა იქნება ადგილობრივ ეკლესიათა უმრავლესობის გაერთანებული კრება? ან როგორ შეიძლება ასეთ მართლმადიდებელ სინაქსისს არა წმინდა ეწოდოს, მასთან სრულ ერთობაში დარჩენის ხაზგასმით?

წყარო

პაპი ფრანცისკე კვლავაც სიყვარულით იხსენებს საქართველოში ვიზიტს

14517656_1176833899048684_7818869072901542129_n

გულმოწყალების საიუბილეო წლის დასასრულს, 17 ნოემბერს პაპმა ფრანცისკემ ინტერვიუ მისცა ჟურნალისტ სტეფანია ფლასკას, რომელიც დღეს გამოქვეყნდა მედიასაშუალება avvenire-ში. სასიამოვნოა, რომ პაპი ფრანცისკე, რომელმაც არაერთხელ ისაუბრა საქართველოში ვიზიტსა და მის უწმინდესობა პატრიარქ ილიასთან შეხვედრასა და მისი უწმინდესობის პიროვნებაზე, კვლავ აგრძელებს საქართველოში ვიზიტის გახსენებას და უწმინდეს ილიაზე, როგორც ღვთის კაცზე საუბარს.

 

გთავაზობთ ნაწყვეტებს ინტერვიუდან.

 

პაპმა ფრანცისკემ საუბრის დასაწყისში გულმოწყალების წელიწადის მნიშვნელობაზე ისაუბრა:

 

„ვინც აღმოაჩენს, რომ ის უყვართ, იწყებს ბოროტი სიმარტოვიდან გამოსვლას, გამოსვლას განდგომილებისაგან, რომელსაც მოაქვს სხვათა და საკუთარი თავის სიძულვილი. ვიმედოვნებ, რომ მრავალმა ადამიანმა აღმოაჩინა, რომ ისინი ძალიან უყვარს იესოს… გულმოწყალება ღვთის სახელია და მისი ‘სუსტი წერტილიც’ – მის გულმოწყალებას ყოველთვის პატიებამდე მივყევართ, ჩვენს ცოდვათა დავიწყებამდე. მე მსიამოვნებს იმაზე ფიქრი, რომ ყოვლისშემძლეს აქვს ‘სუსტი მახსოვრობა’, მას შემდეგ, რაც ერთხელ გპატიობს – ივიწყებს, რადგან ბედნიერია აპატიოს“.

 

ჟურნალისტის კითხვაზე, რას ნიშნავს პაპის სიტყვები, რომ ერთობა აღესრულება სიარულით (წინსვლით), პაპმა უპასუხა:

 

„ერთობა იქმნება არა იმიტომ, რომ ერთმანეთში ვთანხმდებით, არამედ იმიტომ, რომ ვმოძრაობთ ქრისტეს მიდევნებულნი, და ამ სიარულში, მისი ხელთ, ვისაც მივდევთ, შეგვიძლია აღმოვჩნდეთ ერთმანეთთან ერთობაში,

ქრისტეს მიდევნება არის ის რაც აერთიანებს. მოქცევა ნიშნავს მივცეთ უფალს საშუალება იცხოვროს და იმუშაკოს ჩვენში. ასე აღმოვაჩენთ, რომ ერთიანნი ვართ ჩვენს საერთო მისიაში – ღვთის სიტყვის ხარებაში. ერთად სიარულსა და ერთად შრომაში აღმოვაჩენთ, რომ ღვთის სახელით უკვე ერთიანნი ვართ და შესაბამისად ერთობას ჩვენ არ ვქმნით, ვხვდებით, რომ სულიწმინდას, რომელიც გვიბიძგებს, წინ მივყევართ… შეუძლებელია ქრისტეს კვალს მიდევნება თუ არ მიყევხარ, თუ არ გიბიძგებს სული წმინდა და ამიტომ არის სულიწმინდა ქრისტიანთა შორის ერთობის ხელოვანი“.

 

„ქრისტიანთაშორისი პროზელიტიზმი თავისთავად უდიდესი ცოდვაა, რამდენადაც თავის თავში ეწინააღმდეგება ქრისტიანად ქცევისა და ქრისტიანად დარჩენის რაობის დინამიკას. ეკლესია არ არის რომელიმე ფეხბურთის გუნდი, რომელსაც მხარდამჭერთა მოგროვება სჭირდება, ეკლესია არასდროს იზრდება პროზელიტიზმით“ – დასძინა პაპმა.

ჟურნალისტის მორიგ კითხვას, რომელიც მართლმადიდებელ პატრიარქებთან ურთიერთობას ეხებოდა, პაპმა ფრანცსიკემ სიყვარულით სავსე სიტყვები მიაგება:

 

„[მათთან ურთიერთობაში] განვიცდი ძმობას. ჩემთვის ისინი, ყველანი ძმები არიან. ერთმანეთს ვლოცავთ, ერთი ძმა ლოცავს მეორეს, როდესაც პატრიარქ ბართლომესა და იერონიმესთან ერთად ვიყავით საბერძნეთში, კუნძულ ლესბოზე, დევნილებთან შესახვედრად, ჩვენ ერთიანად ვგრძნობდით თავს. ნამდვილად ერთიანად. როდესაც ვიყავი ფანარში, პატრიარქ ბართლომესთან, წმინდა ანდრიას დღესასწაულის აღსანიშნავად, ჩემთვის უდიდესი სიხარული იყო. საქართველოში შევხვდი პატრიარქ ილიას… სულიერი სიმფონია, რაც მე მასთან განვიცადე ძალიან ღრმა იყო. თავი ვიგრძენი წმინდანის, ღვთისკაცის წინაშე, ხელი ჩამკიდა, მითხრა ულამაზესი რაღაცეები, უფრო ლამაზი ჟესტებით ვიდრე სიტყვებით. პატრიარქები არიან მონოზვნები, მათთან საუბარში ხედავ, რომ ისინი მლოცველი ადამიანები არიან… რუმინეთის პატრიარქმა დანიელმა ერთი წლის წინ ესპანურენოვანი წიგნი მაჩუქა, წმინდა სილუანე ათონელზე, ამ უდიდესი წმინდა მონოზვნის ცხოვრებას ჯერ კიდევ ბუენოს აირესში ვკითხულობდი: „ლოცვა ადამიანებისათვის საკუთარი სისხლის დათხევამდე“. წმინდანები თავიაანთი მისტერიით გვაერთიანებენ ეკლესიაში. მართლმადიდებელ ძმებთან ერთად გზას ვადგავართ, ერთმანეთი გვიყვარს, ერთად განვიცდით, ერთად ვსწავლობთ, ჩვენთანაც მოდიან სასწავლად, პატრიარქმა ბართლომემაც აქ [რომში] ისწავლა…

ლესბოზე, სანამ ერთად ვესალმებოდით ყველას, ერთი ბავშვისაკენ დავიხარე, მაგრამ ბავშვს არ ვაინტერესებდი, ჩემს უკან იცქირებოდა, მეც გავიხედე და დავინახე რატომაც: ბართლომეს ჯიბეები კამფეტებით ჰქონდა სავსე და ბავშვებს ურიგებდა. ეს არის ბართლომე, ადამიანი, რომელსაც შეუძლია დიდი ძალისხმევისა და სირთულეების მიუხედავად იმუშაოს მართლმადიდებელთა წმინდა და დიდი კრების წარმატებისათვის, ისაუბროს მაღალი დონის თეოლოგიაზე და ამავე დროს მარტივად იდგეს ბავშვებს შორის“.

დასასრულს, ჟურნალისტმა პაპს შეახსენა პატრიარქ ბართლომეს სიტყვები, რომ ეკლესიის გაყოფა მასში ამქვეყნიური სულის შეჭრამ გამოიწვია, რაზედაც პაპი ისევ ერთობის თემას მიუბრუნდა:

 

„ხშირად უნდა ვიყუროთ პირველი ათასწლეულისაკენ, ეს არ უნდა იყოს მექანიკური უკუქცევა: იქ ინახება თანამედროვეობისათვის საჭირო საგანძური. უკვე ვახსენე თვითკმაყოფილება, როგორც ეკლესიას შემოჩვეული ცოდვა, თითქოს ის საკუთარ თავს უცქერს, თითქოს მას საკუთარი ნათელი ჰქონდეს. პატრიარქმა ბართლომემაც იგივე თქვა ეკლესიის ინტრავერსიულობაზე საუბრისას. პირველი საუკუნეების მამებს მკაფიოდ ესმოდათ, რომ ეკლესია ყოველ წამს სუნთქავს ქრისტეს მადლით, ამიტომ ამბობდნენ რომ ეკლესიას არ გააჩნია საკუთარი ნათელი და მას მთავარის მისტერიას ეძახდნენ, რადგან ეკლესია ასხივებს შუქს, მაგრამ არა საკუთარს და როდესაც ეკლესია ქრისტეს ჭვრეტის ნაცვლად იწყებს საკუთარი თავის ჭვრეტას, ჩნდებიან განყოფები. ეს არის ის, რაც მოხდ აპირველი ათასწლეულის შემდეგ. ქრისტეს ჭვრეტა გვათავისუფლებს ამ ჩვევისაგან, ტრიუმფალიზმის საცდურისაგან და გვაძლევს საშუალებას ურთიერთგაგების გზაზე ერთად სიარულისა, სულიწმინდაში, რომელსაც ერთობისაკენ მივყევართ.

მოამზადა იეროდიაკვანმა ლეონიდე ებრალიძემ

ყოვლადუწმინდესი ბართლომეს მსოფლიო პატრიარქად არჩევიდან 25 წელი შესრულდა

9780718086893-jpg_21991 წლის 2 ოქტომბერს მართლმადიბელი ეკლესია და მსოფლიო საზოგადოება გამოეთხოვა მსოფლიო პატრიარქ დიმიტრი I-ს, რომელმაც ეკლესიის ისტორიაში საკუთარი კეთილი კვალი დატოვა (მათ შორის საქარტველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის რწმუნების სიგელებზე ხელისმოწერით).

ამავე წლის 22 ოქტომბერს კონსტანტინოპოლის ეკლესიამ მთავარეპისკოპოსად და მსოფლიო პატრიარქად ქალკიდონის მიტროპოლიტი ბართლომე არქონტონისი აირჩია, 2 ნოემბერს  კი ბართლომე I-ის აღსაყდრებით მართლმადიდებელი ეკლესიის ისტორიაში ახალი ეტაპი დაიწყო.

პატრიარქობის 25 წლისთავისადმი მიძღვნილი მოკრძალებული ღონისძიებების ფარგლებში, პირველად ამ დროის მანძილზე, წიგნად გამოიცა მსოფლიო პატრიარქ ბართლომეს სრული ბიოგრაფია “Bartholomew: Apostle and Visionary,”

საპატრიარქოს დიდი მთავარდიაკვნის, დოქტორ იოანე ქრისავაგისის რედაქტორობით.

წიგნში შესულია პაპი ფრანცისკესა და პაპი ბენედიქტე XVI-ის წინასიტყვაობები. “მისი ყოვლადუწმინდესობა ბართლომე არის პატრიარქი ჭეშმარიტად ეკუმენური [მსოფლიო],ამ ტერმინის ყველა მნიშვნვნელობით” – წერს პაპი ბენედიქტე XVI.

დღეს ფანარში, წმ. გიორგის საკათედრო ტაძარში მსოფლიო პატრიარქმა მღვდელმთავრებთანა და მრევლთან ერთად ილოცა და მადლობა შესწორა ღმერთს წარსულის შემწეობისა და მომავლის იმედისათვის.

Te Deum – უძველესი ლათინური ჰიმნი

ავტორი: იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

Te-DeumTe Deum  ერთერთი უძველესი ლათინური ჰიმნია, რომელიც  დღემდე გამოიყენება ლათინური წესის ჟამნთა ლიტურგიაში. ერთი ლეგენდის თანახმად ჰიმნის ავტორი არის წმ. აბროსი მედიოლანელი, რომელმაც ის ნეტარი ავგუსტინეს თანაავტორობით, ამ უკანასკნელის ნათლობისას იგალობა. პირველად ამ ლეგენდას რეიმსის ეპისკოპოს ჰინკმარის 859 წლის ერთერთ ტექსტში ვხვდებით: „A maioribus nostris audivimus tempore baptismatis sancti Augustini hunc hymnum beatus Ambrosius fecit et idem Augustinus cum eo confecit[1]“ (წინაპართაგან გვსმენია, რომ წმინდა ავგუსტინეს ნათლობის ჟამს ეს ჰიმნი ნეტარმა ამბროსიმ შექმნა, იგივე ავგუსტინესთან ერთად), აღნიშნული მოსაზრება დომინირებდა სხვადასხვა გამოცემებში XIX საუკუნის ბოლომდე, მაგრამ ამბროსი მედიოლანელის ბიოგრაფი პავლინე[2] ამ ფაქტის შესახებ არაფერს გვამცნობს[3], თუმცა ჰიმნის მეტრიკა აშკარად ენათესავება ავგუსტინე იპონიელის ჰიმნთა მეტრიკას[4]. სხვადასხვა პერიოდში მის ავტორობას მიაწერდნენ წმ. კვიპრიანე კართაგენელსა და წმ. ილარიონ პიქტივიელსაც, მართალია ტექსტის ცალკეული შრეები კვიპრიანეს პერიოდამდე აღწევენ, მაგრამ კვიპრიანეს შემოქმედებასთან ისინი ნაკლებად კავშირდებიან, ისევე როგორც ილარიონ პიქტივიელის შემოქმედებასთან. 1926 წელს ენდრიუ ბარნმა, თავისი მონოგრაფიით „The hymn  Te Deum” and its author“  წერტილი დაუსვა მკვლევართა შორის აზრთა სხვადასხვაობას და ვიდრე დღევანდელ დღემდე დომინირებს აზრი, რომ ტექსტის კომპოზიცია მოახდინა წმ. ნიკეტამ[5], რემესინას ეპისკოპოსმა (დაახ. 366-414 წ.)[6].

Read more »

ფანარის თანამშრომელი საქართველოში არაოფიციალური ვიზიტით მყოფი დელეგაციის წევრთა განკანონებას ითხოვს

Zizisiფანარის თანამშრომელი, დოქტორი პანაგიოტის ადრიოპულო მეორე მსოფლიო კრების მე-6 კანონზე დაყრდნობით ითხოვს იმ არაოფიციალური დელეგაციის წევრთა განკანონებას, რომელიც რამდენიმე კვირის წინ იყმყოფებოდა საქართველოში, წმინდა და დიდი კრების წინააღმდეგ მიმართული აგიტაციისათვის და ეკლესიაში შფოთის დათესვისთვის.

წყარო

 

მსოფლიო საპატრიარქომ უკრაინის ეკლესიის სტატუსის შესწავლა დაიწყო

13873176_10209104690268514_1955703001345500314_nიანვარში, შამბეზიში გამართულ სინაქსისზე მსოფლიო პატრიარქმა მოსკოვის საპატრიარქოს მისცა გარანტია, რომ მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა და დიდი კრება უკრაინის ეკლესიის კანონიკური მდოგმარეობის საკითხს არ განიხილავდა.

წმინდა და დიდი კრების გამართვამდე მსოფლიო პატრიარქ ბართლომეს ფანარში სტუმრობდა უკრაინის პრეზიდენტო პეტრო პოროშენკო, ხოლო კრებამდე რამდენიმე დღით ადრე მსოფლიო პატრიარქმა მიიღო უკრაინის რადას საგანგებო მიმართვა უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალიის ცნობის შესახებ, რომელსაც მხარი 245 დეპუტატმა დაუჭირა.

ფანარში უკრაინის პრეზიდენტის ვიზიტთან დაკავშირებით 10 მარტს, მოსკოვის საპატრიარქოს წარმომადგენელმა დეკანოზმა ნიკოლაი ბალაშოვმა იმედი გამოთქვა, რომ კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო არ გადაუხვევდა დათქმულ სიტყვას და მართლაც ყოვლადუწმინდესი პატრიარქი დარჩა თავისი სიტყვის ერთგული და მიუხედავად იმისა, რომ მოსკოვის საპატრიარქომ გადაუხვია პრიმატთა სინაქსისზე მიღებულ წმინდა და დიდი კრების მოწვევის დადგენილებას  და კრებაზე არ გამოცხადდა, დღის წესრიგში უკრაინის საკითხი არ დამდგარა, მაგრამ კრების შემდეგ  ფანარში გამართულ ადგილობრივ სინოდზე მსოფლიო საპატრიარქომ მიიღო გადაწყვეტილება, შეიქმნას სპეციალური კომისია, რომელიც შეისწავლის უკრაინის რადას თხოვნასა და ეკლესიის კანონიკურ სტატუსს.

საკითხთთან დაკავშირებით 27-29 ივნისს კიევში იმყოფებოდა მსოფლიო პატრიარქის საგანგებო წარმომადგენელი ტელმესოს მთავარეპისკოპოსი იობი, რომელმაც პრეზიდენტ პოროშენკოსთან შეხვედრისას აღნიშნა, რომ მსოფლიო საპატრიარქოს საგანგებო კომისია სწავლობს უკრაინის ეკლესიის საკითხს და რომ აუცილებელია უკრაინაში მართლმადიდებელთა შორის ერთობა. პრეზიდენტმა თავის მხრივ იმედი გამოთქვა, რომ კომისიის მუშაობა არ გაიწელება და კონსტანტინოპოპლის საპატრიარქო, როგორც უკრაინის დედა ეკლესია, დროულად მოაგვარებს არსებულ პრობლემებს.

წყარო

დიალოგი სულიერ ტრადიციაში

1391509499

საუბარი სამარიელ ქალთან, რომი, ვია ლათინას კატაკომბა, IV ს.

მოხსენება, წაკითხული ორიენტალისტიკის პონტიფიკალურ ინსტიტუტში, ანთროპოლოგიის თანამედროვე პრობლემებისადმი მიძღვნილ სემინარზე.

 ავტორი: იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

ქრისტიანულ კოსმოგონიაში ადამიანის შექმნის ფაქტი არის დიალოგის ნაყოფი: თქვა ღმერთმა: გავაჩინოთ კაცი ჩვენს ხატად, ჩვენს მსგავსებად“ (დაბ.1:26), წმინდა წერილის ამ ციტატით ისპირირებული წმ. გრიგოლ ნოსელი, პატრისტიკულ და საეკლესიო ტრადიციასთან სრულ სიმფონიაში შენიშნავს: „ადამიანის შესახებ იყო მსჯელობა, ის [ღმერთი] არ ამბობს, როგორც სხვა ქმნილებათა შემთხვევაში „იქმნას კაცი!“ იხილე, რაოდენი პატივის ღირსი ხარ, რამეთუ შენი არსებობა არ არის ერთი ბრძანების შედეგი, პირიქით, ღმერთი კონსულტირებს, თუ რა იქნება საუკეთესო მიდგომა ესოდენი პატივის ღირსი ქმნილების  შესაქმნელად“[1]. შემოქმედებითი აქტის შემდეგ ღმერთი აგრძელებს თავის დიალოგს ქმნილებასთან: ადამ სად ხარ… სად არის აბელი, შენი ძმა… Read more »

პაპი ფრანცისკე წმინდა და დიდ კრებას პოზიტიურად აფასებს

13501703_1796284230603085_591734069037764949_nმედია საშუალებებში გავრცელდა რომის პაპ ფრანცისკეს კომენტარი მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა და დიდ კრებასთან დაკავშირებით, რამაც დიდი მითქმა-მოთქმა გამოიწვია.
ჩემთვის უცხოა, თუ რომელი ენიდან ითარგმნა ქართულად აღნიშნული კომენტარი, რომელიც პაპმა 27 ივნისს, სომხეთში სამოციქულო ვიზიტის დასრულების შემდეგ გააკეთა ი ტ ა ლ ი უ რ ენაზე.
ქართულ ენაზე გავრცელებული ტექსტის საერთო კონტექსტი (ნებსით თუ უნებლიეთ) თითქოს და შეურაცხმყოფელია, ამიტომ, ზოგიერთი სოციალური ქსელის მომხმარებელი ამ განცხადებას კრების მიერ უნიის დაგმობას უკავშირებს (არა და უნია, როგორც ასეთი, ერთობლივად იქნა დაგმობილი მართლმადიდებელი ეკლესიისა და რომის ეკლესიის მიერ, 1993 წლის ბალამანდის დოკუმენტში), ზოგი კი ცდილობს კონტრშეურაცხყოფა მიაყენოს რომის ეკლესიის მეთაურს.
საინტერესოა, რომ იტალიური ტექსტი პაპის განცხადებისა, რომელსაც რელიგიური საინფორმაციო სააგენტო ორიგინალ ენაზე ავრცელებს [http://agensir.it/…/papa-in-armenia-conferenza-stampa-aere…/], აბსოლუტურად განსხვავებულ, პოზიტიურ კონტექსტში ჟღერს. აქვე გთავაზობთ ამ განცხადების თარგმანს:
<<“პიზიტიური შეფასება! გადაიდგა ერთი ნაბიჯი წინ, მართალია არა ასი პროცენტით, მაგრამ მაინც წინ გადადგმული ნაბიჯია” – ასეთ კომენტარს უკეთებს პაპი ფრანცისკე მართლმადიდებელი ეკლესიის კრებას, რომელიც გუშინ დაიხურა კრეტაზე.
Itar Tas-ის ჟურნალისტის შეკითხვას 4 ეკლესიის შესახებ (ბულგარეთი, საქართველო, ანტიოქია, რუსეთი), რომლებმაც არ მიიღეს მონაწილეობა, პაპმა უპასუხა: “საკითხებში, რომლითაც არყოფნა გაამართლეს (ბრჭყალებში) – ისინი აბსოლუტურად გულწრფელნი არიან, არის რაღაცეები, რისი მოგვარებაც დროსთან ერთად შესაძლებელია. ამ ოთხს, რომლებიც არ წავიდნენ, მისი [კრების] გამართვა სურდათ ცოტა მოგვიანებით. თუმცა მჯერა, რომ პირველი ნაბიჯი ისე იდგმება, როგორც ამის საშუალება არსებობს. მაგალითად ბავშვები, როდესაც დგამენ პირველ ნაბიჯებს: პირველს დგამენ როგორც კატები [იგულისხმება ნელა, ფრთხილად, მოზომილად], მხოლოდ შემდეგ დგამენ პირველ ნაბიჯებს. მე კმაყოფილი ვარ. ისაუბრეს უამრავ საკითხზე. მრწამს, რომ რეზულტატი პოზიტიურია. თავად ის ფაქტიც კი, რომ ეს ავტოკეფალური ეკლესიები მართლმადიდებლობის სახელით შეიკრიბნენ, იმისთვის რომ ერთმანეთისთვის ეცქირათ, ერთად ელოცათ, ესაუბრათ და იქნებ ეხუმრათ კიდეც – ეს ყველაფერი ხომ ძალიან პოზიტიურია. მე მადლობას ვწირავ უფალს. შემდეგ ჯერზე უფრო მეტნი იქნებიან. კურთხეულ იყოს უფალი!>>
უნდა დავძინოთ, რომ რომ პაპის ქადაგებებში (განსაკუთრებით სასულიერო პირებისადმი მიმართულში), ხშირად ფიგურირებს სამი მოწოდება: არ დაკარგოთ ლოცვა, არ დაკარგოთ ღვთისმშობლის, როგორც საკუთარი დედის შემწეობის შეგრძნება და არ დაკარგოთ იუმორის გრძნობა.
მთლიანად იტალიური ტექსტი და ფრანცისკეს პერსონა იძლევა იმის საშუალებას, რომ ეს კომენტარი იქნას აღქმული პოზიტიურად.
მართალია რომში პაპის ეს განცხადება კათოლიკეთა ნაწილის მხრიდან კრიტიკის საგნად იქცა, რადგანაც კლასიკურ, აკადემიურ სტილს არ იმეორებს, მაგრამ მისი პოზიტიურობა ცალსახაა.
იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

ვინ მიღებს მონაწილეობას წმიდა და დიდ კრებაში?

13285566_1021808701232605_401286777_n

წმინდა და დიდი კრება – სულთმოფენობა 2016

„მოუწოდა ყოველთა ერთობად“

ვინ მიღებს მონაწილეობას წმიდა და დიდ კრებაში?

მსოფლიო საპატრიარქოს მთავარდიაკონი, დოქტორი იოანე ხრისავგისი და მსოფლიო საპატრიარქოს არქიმანდრიტი დოქტორი ნათანაელ სიმეონიდისი

            სულთმოფენობის დღესასწაულზე, როდესაც ეკლესია აღნიშნავს მოციქულებზე სულიწმინდის გადმოსვლას, 500-ზე მეტი ადამიანი, ეპისკოპოსები, მღვდლები, ბერები, სასულიერო პირები, ქალბატონები და მამაკაცები,  მონაწილეობას მიიღებენ კუნძულ კრეტაზე მოწვეულ წმიდა და დიდ კრებაში. მონაწილე პირებს შორის იქნებიან 14 ავტოკეფალური ეკლესიის უმაღლესი იერარქები, 300-ზე მეტი ეპისკოპოსი, 100-ზე მეტი მრჩეველი, უამრავი დამსწრე და სტუდენტი. ბუნებრივია, რომ მსოფლიოს ყურადღება მიმართულია კუნძულ კრეტისკენ, რათა კრების პოზიციის გამომხატველ პირთაგან ან იქ მყოფი ჟურნალისტებისგან უსწრაფესად მიიღონ სიახლეები.

სულთმოფენობის დღესასწაულზე დაარსებული ერთი წმინდა კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესია არის მართლმადიდებლური 14 ეკლესიის კავშირი. ესენია:

  • კონსტანტინოპოლი – რომლის ხელმძღვანელიცაა მსოფლიო პატრიარქი ბართლომეოსი, იგი არის მართლმადიდებელ ეკლესიის მეთაური, „პირველი თანასწორთა შორის“.
  • ალექსანდრია – ძლიერი მისიონერული ეკლესია, რომელიც წარმოადგენს აფრიკის მართლმადიდებელ ქვეყნებს (ცენტრით ეგვიპტეში).
  • ანტიოქია – ადგილი, სადაც ქრისტეს მიმდევრებს პირველად ეწოდათ ქრისტიანები.
  • იერუსალიმი – უძველესი ეკლესია, სადაც ახალი აღთქმის მიხედვით, მოციქულებმა მოიწვიეს პირველი კრება.
  • რუსეთი – დღეისათვის მართლმადიდებელი მოსახლეობის რაოდენობით უდიდესი ეკლესია.
  • სერბეთი, რუმინეთი, ბულგარეთი, საქართველო. (ჩამოთვლილთაგან გამორჩეულია საქართველოს ეკლესია, სადაც მეხუთე საუკუნემდე ფიქსირდება ქრისტიანული კერების კვალი).
  • კვიპროსი-სამოციქულო ეკლესია, რომელიც მეხუთე საუკუნეში დაარსდა როგორც ავტოკეფალური.
  • საბერძნეთი, პოლონეთი, ალბანეთი და ჩეხეთ-სლოვაკეთის მიწები. (უახლესი ავტოკეფალური ეკლესიები)

ყოვლადუწმიდესი მსოფლიო პატრიარქი ბართლომე:  „ჩვენ მხურვალედ შევთხოვთ ეკლესიის სიმრავლეს–სასულიერო დასს, კაცებსა და ქალებს, მოხუცებსა თუ ახალგაზრდებს, რათა ილოცონ ამ უნიკალური და ისტორიული მოვლენისათვის. ჩვენ განსაკუთრებით გთხოვთ ევედროთ უფალს, რომ გააძლიერეოს და შთააგონოს ეკლესიის მეთაურები, რათა განაცხადონ თავიანთი ერთობა უთანხმოებითა და გაყოფით დაზიანებული სამყაროს წინაშე. დაე აკურთხოს უფალმა წმიდა და დიდი კრება. დაე მისი უხვი მადლი იყოს თქვენთან.“

ხმის მიცემა და კონსენსუსი წმიდა და დიდ კრებაზე

          პასტორალური და პრაქტიკული მიზეზების გამო, თითოეულმა ადგილობრივმა ეკლესიამ გადაწყვიტა, რომ მოიხმოს 25 ეპისკოპოსი (პირველიერარქი და 24 სხვა, იოანეს გამოცხადების წიგნში აღწერილი 24 უხუცესის გათვალისწინებით, რომლებიც ტახტებზე იყვნენ დაბრძანებულნი). ზოგიერთმა შეიძლება იფიქროს, რომ კრებაზე იერარქთა შეზღუდული რაოდენობა (350), არ არის ეკლესიის ავთენტური გამოხატულება. თუმცა, ამ მხრივ ჩვენ გვაქვს მეოთხე მსოფლიო კრების პრეცენდენტი, რომელიც გაიმართა 451 წელს.

ეპისკოპოსთა რაოდენობა არასოდეს ადგენდა კრების მნიშნელობას. ფაქტი ისაა რომ დღემდე, ეკლესიის ისტორიის მანძილზე არასოდეს ყოფილა  მსგავსი ფართო მასშტაბის სრული და წარმომადგენლობითი მოვლენა. შვიდი მსოფლიო კრების მიხედვით პირველ ათასწლეულში იყო მხოლოდ 5 ეკლესია – რომი, კონსტანტინოპოლი, ალექსანდრია, ანტიოქია და იერუსალიმი. ამ მხრივ წმიდა და დიდი კრება არის გამორჩეული და უპრეცენდენტო.

ადგილობრივი ეკლესიები აგრეთვე შეთანხმდნენ, რომ თითოეულ მათგანს ექნება ერთი ხმის უფლება (თუმცა განსხვავებული შეხედულებების აღნიშვნაც შესაძლებელია). ადრეულ ეკლესიაში მესამე საუკუნის მიწურულიდან მოყოლებული, გადაწყვეტილების მიღება ხდებოდა ხმათა უმრავლესობის პრინციპით,  რაც იყო   მიღებული პრაქტიკა. ერთ ეკლესიას (რომის ჩათვლით) არ შეეძლო ვეტოს დადება, ან საბოლოო გადაწყვეტილების გაკონტროლება. თუმცა, საუკუნეობრივი იზოლაციის გათვალისწინებით, ერთიანობის წყურვილის წახალისებით,  მხარს ვუჭერთ კონსენსუსის პრინციპს, რომელიც დადგინდა საყოველთა მართლმადიდებლური კრების მოსამზადებელ სხდომებზე და გამოყენებული იქნება წმიდა და დიდი კრების განმავლობაში.

ადრეულ ეკლესიაში ხმების რაოდენობა არ გახლავთ სპეკულაციის მიზეზი. პირველი მსოფლო კრების დროს ყველა მონაწილეს მიერ მოეწერა ხელი საბოლოო დოკუმენტს,   მაგრამ სხვა კრებებზე ეპისკოპოსები უბრალოდ დგებოდნენ მათ გვერდით, ვისაც ისინი ეთანხმებოდნენ (აშშ-ს საპრეზიდენტო არჩევნების პრაიმერის მსგავსად). სხვა შემთხვევებში გადაწყვეტილების მიღების ფორმა ჰგავს ბრიტანეთის პალატის ჩვეულებას (თანხმობა გამოიხატება მარჯვენა ხელის აწევით, ხოლო უარი კი მარცხენის).

თითქმის უდავოა, რომ ხმის მიცემა არ ნიშნავს ინდივიდუალური უფლების მიღებას, ისე როგორც ეს ჩვენ გვესმის დღეეს: ერთი პიროვნება – ერთი ხმა. მართლმადიდებელი ეკლესია არის იერარქიული, რომელიც ეყრდნობა უძველეს და ადგილობრივ ეკლესიათა ჩვეულებებს. არსებითი მოთხოვნა კი არის სამართლიანობის, იერარქიული წესრიგის ერთგულებისა და კრების მსვლელობისადმი პატივისცემა, რომელიც რა თქმა უნდა გარანტირებულია წმიდა და დიდი კრების პროცესებისა და წესების მიხედვით.

წყარო:https://www.orthodoxcouncil.org/documents/3588038/3695370/3++HGC_members_process.pdf/cd7d364e-21a0-4e16-8cf9-53471d341cb0

თარგმნა გურამ ლურსმანაშვილმა