ეკლესია და თანამედროვეობა

უნათლავ ჩვილთათვის წესის აგება რუსეთში სავალდებულო გახდა

17/07/2018
By
w720h405fillრუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდმა უნათლავი ჩვილებისთვის წესის აგების გადაწყვეტილება მიიღო, რომლის შესრულება სავალდებულო იქნება.  ამის შესახებ მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქის პრესმდივანმა მღვდელმა ალექსანდრე ვოლკოვმა განაცხადა.
„როგორც იცით, ადრე ეკლესიას არ ჰქონდა შესაძლებლობა წესი აეგო უნათლავი ჩვილებისთვის. ხდება, ხოლმე, როდესაც ისინი გარდაცვლილი იბადებიან; ისეც ხდება, რომ სიცოცხლის პირველსავე საათებში ან დღეებში უეცრად გარდაიცვლებიან სხვადასხვა გარემოებათა გამო. რა თქმა უნდა, მგლოვიარე მშობლები მოდიან ტაძარში და მღვდელმსახურებს სთხოვენ, რაიმე სახის წესი აუგონ გარდაცვლილს, ეძებენ ნუგეშს“ – განაცხადა სასულიერო პირმა.
მისი თქმით, გარდაცვლილი ჩვილის სულის მდგომარეობის საღვთისმეტყველო გაგება ბოლომდე არ არის განსაზღვრული, ამ საკითხზე სხვადასხვა თვალსაზრისია, მაგრამ „ყველა შემთხვევაში, იმ ფორმით წესის აგება, რომლითაც ის მიესადაგება გარდაცვლილს შეგნებულ ასაკში, დაკავშირებულია, პირველ რიგში, ცოდვათა მიტევების ლოცვასთან. ამის გამოყენება არ შეიძლება უნათლავ ჩვილებზე, რომლებსაც შეუძლებელია ჰქონდეთ პირადი ცოდვები“ – დასძინა პატრიარქის პრესმდივანმა. მისი თქმით, სინოდის მიერ დაწესებული წესი მოწოდებულია მშობლებისადმი დასახმარებლად, რომლებიც დამწუხრებულები არიან თავისი შვილის გარდაცვალებით და გახდება „სიყვარულის ღვთისმსახურება“ მარტო დარჩენილებთან მიმართებაში.

რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია პირველი არ არის, ვინც მოუნათლავი ბავშვების შესახებ მსგავსი დადგენილება მიიღო. სინოდმა სხვა ადგილობრივ ეკლესიათა გადაწყვეტილებებიც ახსენა: “საბერძნეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდმა 2001 წლის 3 ივლისს დაამტკიცა და ეპარქიებში გამოსაყენებლად გაგზავნა ქრისტიანი მშობლების მოუნათლავი შვილის დაკრძალვის წესი. 2015 წლის ოქტომბერში ამერიკის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდმა დაამტკიცა ლოცვის წესი მუცელში მოწყვეტილთა და მკვდრადშობილთათვის, რომელიც შეიცავდა ლოცვას როგორც გარდაცვლილი ბავშვის მშობელთა ნუგეშისთვის, ისე გარდაცვლილის სულისთვის. და ბოლოს, 2018 წლის 6 თებერვალს კვიპროსის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდმა დაამტკიცა ლიტურგიული მოხმარებისთვის წეს-განგება გარდაცვლილ უნათლავ ყრმათა შესახებ”, – ნათქვამია სინოდის დადგენილებაში.
წყარო: http://www.patriarchia.ru/
1. ქართული წყარო
2. ქართული წყარო
სინოდალური წეს-განგება  (რუსულ ენაზე)
წყარო
Последованиео усопших младенцех, не приемших благодати святаго Крещения

 

Творит священник: Благословен Бог наш…

Трисвятое по Отче наш. Яко Твое есть Царство…

Священник: Миром Господу помолимся: и прочая, на своем месте приложи:

О рабех Божиих имярек и имярек, страждущих от лишения младенца, и о всем доме и сродницех их, и о еже утешитися им, Господу помолимся.

Лик: Господи, помилуй.

О еже помиловати Господу Богу Своих рабов по благосердию Своему и простити им всякое прегрешение, даруя им исцеление и покой душ и телес, Господу помолимся.

Господи, помилуй.

О еже не отвратити Господу Богу лица Своего от страждущих рабов Своих, но восприяти молитвы, нами ныне за них приносимыя, Господу помолимся.

Господи, помилуй.

О еже исцелити всякую болезнь и печаль их посещением благодати Утешителя Духа, Господу помолимся.

Господи, помилуй.

О еже Милостивому Господу услышати вопль недостойных рабов Своих, якоже услышал есть жену хананейску, вопиющу к Нему, и исцелити и утешити страждущия рабы Своя, Господу помолимся.

Господи, помилуй.

Аще мертв родися: О еже скоро избавити рабу Божию имярек от всякия болезни и скорби, и возставити ю от немощи и нечистоты всесильным словом Божиим, Господу помолимся.

Господи, помилуй.

О еже неосужденно и милостивно прияти Господу усопшаго младенца и даровати ему (ей) жизнь будущаго века, Господу помолимся.

Господи, помилуй.

О избавитися нам от всякия скорби, гнева, беды и нужды, Господу помолимся.

Господи, помилуй.

Заступи, спаси, помилуй и сохрани нас Боже, Твоею благодатию.

Господи, помилуй.

Пресвятую, пречистую, преблагословенную, славную Владычицу нашу Богородицу и Приснодеву Марию со всеми святыми помянувше, сами себе и друг друга и весь живот наш Христу Богу предадим.

Тебе, Господи.

Господи Боже, держава Твоя несказанна и слава Твоя непостижима, милость Твоя безмерна и человеколюбие неизреченно; призри на ны, Владыко, и милостию Твоею ущедри ны и молящияся с нами. Яко Тебе подобает всякая слава, честь и поклонение, Отцу и Сыну и Святому Духу, ныне и присно и во веки веков.

Аминь.

 

Посем:

Господу помолимся.

Господи, помилуй.

Владыко, Господи Иисусе Христе, Боже наш, Боже духов и всякия плоти, Иже от Духа Свята и Марии Девы родивыйся и в вертепе и яслех возлегий ради спасения мира, Ты еси призвавый дети и объемый сия и рекий: «Оставите детей приходити ко Мне и не возбраняйте им, таковых бо есть Царствие Небесное». Ты еси пришедый и исцеляяй всякий недуг в людех, и Твоею смертию смерть поправый, даровав мирови жизнь. Тебе молимся и Тебе просим, призри на рабы Твоя и на достояние Твое, и плач их скорбный о безвременнем преселении новорожденнаго младенца их имярек укроти и утешение им даруй. А иже от них рожденнаго младенца и не приемшаго Святаго Крещения благости Твоея сподоби.

Яко Ты еси покой душам и телесем нашим, Христе Боже наш, и Тебе славу возсылаем со Безначальным Твоим Отцем, и Пресвятым, и Благим, и Животворящим Твоим Духом, ныне, и присно и во веки веков. Аминь.

 

Священник: Премудрость. Пресвятая Богородице, спаси нас.

Лик: Честнейшую:

Священник: Слава Тебе:

Лик: Слава, и ныне:

И отпуст:

Живыми и мертвыми обладаяй, воскресый из мертвых Христос, истинный Бог наш, молитвами Пречистыя Своея Матери, святых, славных и всехвальных апостол, преподобных и богоносных отец наших и всех святых, не приемшаго Святаго Крещения усопшаго младенца благостию Своею в недрех Авраама учинит, а нас помилует, яко Благ и Человеколюбец.

რატომ სჭირდება უკრაინას თავისუფალი და აღიარებული ეკლესია?

12-14-3164_76284471550_592706550_2133059_2977409_nუკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალიის საკითხთან დაკავშირებით გთავაზობთ არქიმანდრიტ კირილე ჰოვორუნის ინტერვიუს (თეოლოგიის დოქტორი, პროფესორი, მოსკოვის საპატრიარქოს უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმსახური), რომელიც ინგლისურენოვანი გამოცემის http://euromaidanpress.com -ის ჟურნალისტ ალია შანდრასთან ჩაიწერა. ინტერვიუში არქიმანდრიტი ახდენს უკრაინაში არსებული რელიგიური სიტუაციის სინთეტურ ანალიზს და ეხება უკრაინის ეკლესიის ისტორიის საინტერესეო მხარეებს. საკითხის მრავალფეროვნებისა და სირთულისაგან გამომდინარე, შესაძლოა მკითხველისათვის საინტერესო იყოს ინტერვიუში განხილული ზოგიერთი საკითხი.

 


 

  • უკრაინის საეკლესიო სტრუქტურა მეტწილად კომპლექსურია, რატომ აქვს უკრაინას ასეთი სტრუქტურა? და რომელ სტრუქტურას ვგულისხმობთ, როდესაც ვსაუბრობთ ავტოკეფალიაზე?
  • საეკლესიო მოწყობა უკრაინაში, არ არის ჩვეულებრივი. მართლმადიდებელი ქვეყნების უმრავლესობაში არის ერთი ეკლესია. ერთ სახელმწიფოში ერთი ეკლესიის იდეა ასახავს მართლმადიდებელ ეკლესიოლოგიას, რომელიც ჩამოყალიბდა წარსულში, განსაკუთრებით შუა საუკუნეებში და მე ვიტყოდი, რომ ეს მოწყობა ნორმატიულია მართლამდიდებელ ქვეყნებში. ამ გაგებით ის არ არის ნორმატიული უკრაინისათვის, მაგრამ ვერც იმას ვიტყვით რომ არანორმალურია. “კანონიკური [ეკლესია]” ნიშნავს “ლეგიტიმურს”, ანუ მას, რომელიც აღიარებულია ეკლესიად სხვა მართლმადიდებელი ეკლესიების მიერ, რომლებიც აღიარებენ ერთმანეთს და არიან ერთმანეთთან თანაზიარებაში.
  • რამდენ ეკლესიაზე ვსაუბრობთ?
  • ჩვენ ვსაუბრობთ მსოფლიოში თხუთმეტ ეკლესიაზე. ზოგიერთ მათგანს მეთაურობს პატრიარქი, ანუ არიან საპატრიარქოები, ზოგიერთი კი საპატრიარქო არ არის, მაგრამ არის ავტოკეფალური ეკლესია. ამ გაგებით ავტოკეფალია, მართლმადიდებელი ეკლესიისათვის, ნორმალური სტატუსია და წარმოადგენს საეკლესიო ერთობის ერთადერთ ფორმას. ეს არის ეკლესიის მოწყობის ყველაზე ძველი და ყველაზე მიღებული ფორმა.

Read more »

მიმდინარე მოვლენების შესახებ

18/05/2018
By

26169079_1647661298626577_1500782352549268283_nმაღალყოვლადუსამღვდელოესი ზენონი
დმანისისა და აგარაკ-ტაშირის, დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის მთავარეპისკოპოსი

მეკითხებით მოვლენების შესახებ, რომელიც ვიხილეთ მიმდინარე დღეებში და ვფიქრობ, რა ვთქვა ქრისტე მაცხოვრის ზეცად ამაღლების დღეს. ყველა ყველას წინააღმდეგ! – ასე შეიძლება ითქვას.
ოჯახის სიმტკიცისადმი პატივგებაც და ანტიჰომოფობიაც, აგრეთვე ადამიანთა თანასწორობა და ანტიდისკრიმინაცია წმინდა წერილის ნარატივია.
მიუხედავად ამისა, ქრისტე, მოსახლეობის გარკვეული ნაწილის ცნობიერებიდან განდევნილია. მისი ადგილი ეგოს, ძალადობას და სიძულვილს უპყრია.
თბილისი დღეს გარკვეულწილად განსხვავებულ ფასეულობათა და ღირებულებათა საბრძოლო ველია, სადაც წინამძღოლის ალამი ხელთ ორ უკიდურესობას უპყრია:
რატომ არ ხარ ისეთი, როგორიც მე ვარ!
რატომ ხარ ისეთი, როგორიც მე არ ვარ! – აი, ურთიერთ მიმართების განცხადებული და განუცხადებელი მდარე ლოგიკა.
ლანძღვა-გინება, დამცირება, ზოგიერთ ადამიანში ღირებულებათა ფაქტიური არარსებულობა.
აქვეა დრამა- უფლებების და თავისუფლების ნაირსახოვანი ინტერპრეტაციით.
დრამის თანდართული ტრაგიზმი – ნეოფაშიზმის პრეზენტაცია…
თვით ბიბლიური სოდომი, ვნებათა ტყვეობითა და სიძულვილით მოცული, თავად შეიქნა თავისივე ძალადობის მსხვერპლი და როგორც წინასწარმეტყველი ეზეკიელი ამბობს: “ეს იყო სოდომის დანაშაული: ამპარტავნობა, ღორმუცელობა და უდარდელობა… ღარიბ -ღატაკს ხელს არ უმართავდნენ. გამედიდურდნენ და სისაძაგლის კეთება დაიწყეს ჩემ წინაშე და მეც მოვიცილე ისინი, როცა დავინახე.” ( ეზ. 16, 49) .
სოდომი ცოდავდა. ითმენდა უფალი. ითმენდა, ვიდრე ცოდვებთან თანდართულმა ძალადობამ არ დაარღვია მისი მოთმინების საზღვარი. წინასწარმეტყველთან მოცემული დანაშაულთა ჩამონათვალის თანმიმდევრობა ცხადჰყოფს ქალაქის მკვიდრთა განადგურების საფუძველს. მათ არ უყვარდათ და პატივს არ სცემდნენ ერთმანეთს. ყოველი მკვიდრი პირად კეთილდღეობასა და ვნებებს კერპთმსახურებდნენ. რით განსხვავდები დღეს შენ თბილისო სოდომისაგან!? იქნებ თვალთმაქცობაში აღმატებული ხარისხით!
და კიდევ:
“თქვენი ზეიმები შეიძულა ჩემმა სულმა, ტვირთად დამაწვა, დავიღალე მათი ზიდვით.
ხელებს რომ აღაპყრობთ თვალს გარიდებთ; ლოცვებსაც რომ მიმრავლებთ, არ ვისმენ… სიკეთის ქმნა ისწავლეთ, ეძიეთ სამართალი, შეეწიეთ ჩაგრულს, განიკითხეთ ობოლი, ქვრივს გამოესარჩლეთ”. (ეს. 15-17).
და როგორც წმ. გრიგოლ ღვთისმეტყველი იტყოდა: ღამით გვიწევს ცურვა, მეგზური ვარსკვლავები კი არსად სჩანს, ქრისტეს სძინავს!

+ მთ. ეპ. ზენონი

წყარო

კულტურის შესახებ

27/04/2018
By

123RF-Culture-8840141

ავტორი: თეიმურაზ ბუაძე

სიტყვა „კულტურა“ ყოველთვის ან თითქმის ყოველთვის გამოიყენებოდა, მაგრამ მასში განსხვავებულ მნიშვნელობას დებდნენ სხვადასხვა ეპოქაში. ადრე, წინა-მოდერნულ პარადიგმაში „კულტურას“ განსაზღვრების, შეფასების ფუნქცია ჰქონდა; ლაპარაკობდნენ მეტყველების, ქცევის, წერისა და ხატვის კულტურაზე, კულტურულ ადამიანზე და ა. შ. „კულტურას“ სუბსტანციური გაგება არ ჰქონდა, ის ცხოვრების, მოქმედების მოდუსის აღმნიშვნელი იყო, გულისხმობდა დახვეწილ გემოვნებას, ხელოვნებით გატაცებას, მეტყველების, ქცევის, წერის და ა. შ დახვეწილ, ელეგანტურ, არისტოკრატულ მანერას და ა.შ

აღორძინების ეპოქაში, სიტყვა „კულტურამ“ სუბსტანციური ხასიათი შეიძინა, ჰუმანისტებმა შეამჩნიეს, რომ ინდივიდუალური შემოქმედებითი აქტის დროს ადამიანი საკუთარ ადამიანურ კულტურას ქმნის. ამ დროს, უკვე, „კულტურა“ მხოლოდ შეფასებითი ფუნქციით აღარ იხმარება.

„კულტურა“ მე-20 საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და ხშირად ხმარებადი სიტყვა გახდა. ადამიანებმა შეამჩნიეს, რომ ისინი უპირველეს ყოვლისა კულტურაში ცხოვრობენ; რომ კულტურა ყველაზე მეტად განსაზღვრავს მათ ინდივიდუალობას  და გავლენას ახდენს მათ მსოფლმხედველობაზე, სოციალურ ურთიერთობათა სტრუქტურასა და პირადი ცხოვრების წესზე; ცხადი გახდა, რომ უკულტურობა არ არსებობს ფენომენოლოგიური თვალსაზრისით ანუ არ არსებობს ყოველგვარ კულტურას მოკლებული ადამიანები; ადამიანი ყველგან და ყოველთვის რაღაც კულტურას ქმნის და მასში იწყებს ცხოვრებას და თვითაღქმას.

Read more »

“კატასტროფული დღეები”

14/03/2018
By

preghiera-contro-il-maleficioზურაბ კიკნაძე

ხშირად სახარებაში წინააღმდეგობათა მაძიებელ გონებას დაუყენებია ასეთ კითხვას: ერთგან ქრისტე მშვიდობის მომფენია, სხვაგან ამბობს, რომ ის მოვიდა არა “მიფენად მშვიდობისა, არამედ მახვილისა”… როგორ გავიგოთ ეს?
არის მშვიდობა, რომელიც თხელ საფარველად აფენია წინააღმდეგობებს, შეურიგებლობებს, შეუთავსებლობებს, მტრობას…ასეთი მშვიდობა მოჩვენებითია, ის ნამდვილის სუროგატია.
არა ამგვარი მშვიდობის მომფენია ქრისტე – ასეთი “მშვიდობა” მუდამ არსებულა, ადამიანთა შორის, ერთა შორის, სახელმწიფოთა შორის, და დღესაც არსებობს. ასეთი მშვიდობა კბილით უჭირავთ ადამიანებს პირად ურთიერთობაში, ერთმანეთზე ისტორიულად გადაკიდებულ ხალხებს წარმავალი დაზავების ხანაში, პოლიტიკოსებს მოლაპარაკებათა შემდეგ…
“მშვიდობაა, მშვიდობა!” გაიძახიან, ამბობს იერემია წინასწარმეტყველი, “მაგრამ არ არის მშვიდობა”. წინასწარმეტყველმა იცის, რომ ის, რაც მშვიდობად მიაჩნიათ, მხოლოდ თხელი საფარველია, რომელიც ქაოსზეა გადაფენილი. მშვიდობა! თუ დასადგურებულა ოდესმე
ნამდვილი, ონტოლოგიური ძალის მშვიდობა ქვეყანაზე? ან იქნებ ის უნდა დამკვიდრდეს, როგორც საბოლოო მიზანი, და ამ (ამგვარ) წუთისოფელსაც გაუვიდეს ყავლი?
რა არის მშვიდობა?
ძველი აღთქმის სიტყვას “შალომ”, რომელიც პირველად ბერძნულად “მშვიდობად” (ეირენე) გადმოიტანეს და ასე დამკვიდრდა ქრისტიან ხალხთა ენებში, ნიშნავს “სისრულეს”, “სიმრთელეს”, მის სემანტიკას თითქმის სიცოცხლის საწყისამდე ჩავყავართ. “შალომ” ჯანმრთელობაც არის. ორი შემხვედრი, ნაცნობნი თუ უცნობნი, როცა ერთმანეთს ეტყოდა მშვიდობას, ამით უსურვებდნენ ერთმანეთს არა მხოლოდ უომობას, უშფოთველობას, არც მაინცდამაინც ზავს, ხელშეკრულებით დადებულს, არამედ სიმრთელეს, ჰარმონიას მის სულში და სახლში, და მის, თუ მწყემსია, ფარაში. მშვიდობა შინაგანი თანხმობაა, რომლის ფესვი ღმერთშია, ღმერთში ყველა ყველასთან შერიგებულია. მშვიდობა – შალომ “სიმრთელე” მაშინ არის, როცა ფარა მრთელია ანუ ის მეასე, დაკარგული, მოძიებულია.

მშვიდობა დასაბამიერი, რომელიც უნდა მსჭვალავდეს შიგნიდან ყველას და ყველაფერს… მშვიდობა სამყაროს წესრიგის დედაბოძია. მშვიდობა ესქატოლოგიური კატეგორიაც არის. ეს სიტყვა შეიცავს ნიშანს რომელიც ლაპარაკობს საბოლოო დასასრულზე, დანაკლისის, ყოველნაირი ხარვეზის შევსებაზე, გამთლიანებაზე, ყოველი ჭრილობის მოშუშებაზე, ადამს აქეთ დარღვეული სიცოცხლის აღდგენაზე.
რა არის მახვილი?
ეს მახვილი, რომელსაც ქრისტეს “მოაფენს”, არა მხოლოდ განკითხვის დროისათვის არის განკუთვნილი და შემონახული, როცა იფქლი და ღვარძლი საბოლოოდ გაირჩევა ერთმანეთისაგან, არამედ იმ დღეებისთვისაც, რომელნიც განკითხვის დღის სახეს წარმოგვიდგენენ ყველა ხალხში და მსოფლიოში, ეპოქიდან ეპოქამდე, როგორც აჩრდილნი
იმ უკანასკნელი დღისა. და თუ აჩრდილი და ხატი ასეთი თავზარდამცემია, რა უნდა იყოს სინამდვილე, რომელიც, ადრე თუ გვიან, უნდა დადგეს, და ეს საბოლოო იქნება.
ეს არის დღეები, რომელთაც “კატასტროფული დღეები” უწოდა თ-მა ევგენი ტრუბეცკოიმ (1863-1920) და შეეცადა გამოეცნო მათი აზრი. ნუთუ შეიძლება, რომ ამ ნგრევას, გაცამტვერებას, რაიმე აზრი და გამართლება ჰქონდეს? ჰქონია აზრი და ეს ითქვა დიდი ხნის წინათ ერთხელ და სამუდამოდ. ეს ნიშნებია და ისინი ისევ და ისევ ადამიანის მოსაქცევად არიან მოვლენილი. “ხელს მოვუღერებ მათ ყველას, – გასძახის საუკუნეებს უფალი ეზეკიელის პირით, – სადაც კი ცხოვრობენ… და გავატიალებ ქვეყანას, და მიხვდებიან, რომ უფალი
ვარ” (ეზეკ. 6:14).
კატასტროფული დღეები განუცდია ერებს, ხალხებს, სახელმწიფოებს, მცირე ტომებსაც კი, როცა დამდგარა მათი ყოფნა-არყოფნის ჟამი. როცა სადღაც, გამოუცნობში წყდება საკითხი
მათი არსებობისა: გამართლებულია თუ არა მათი ყოფა? – დასმულია კითხვა და გამოტანილია მსჯავრი უზენაესის საბჭოში. ეს კითხვა უკვე არის ნიშანი იმისა, რომ ეს ხალხი თავის ისტორიას იწყებს, ის უნდა ჩაერთოს საყოველთაო ისტორიაში. მაგრამ ეს კატასტროფული ზღურბლია: ამ დროს ყველას ეჩვენება და ეს მოჩვენება არ არის უსაფუძვლო, რომ მთავრდება წუთისოფელი და დგება ჟამი მეორედ მოსვლისა. ეს ყველაფერი ნიშნებია, ნიშნები არა სასეირო, არამედ ისინი ჩვენ გვეხება, თუნდაც ჩვენში არ ჩნდებოდნენ, არამედ სადღაც შორს და ოდესღაც, მაგრამ რაკი ჩვენ ისტორიაში ვართ, უნდა ვიგრძნოთ, რომ ისინი ჩვენთვისაც ჭკუისსასწავლი სასწაულებია. და მითუმეტეს, თუ
ეს ნიშნები შენს ცაზეც გამოჩნდება, შენი მიწისქვეშ, შენს საზღვრებში. ეს თავზარდამცემია, გულისგამტეხია შენს მომავალზე, დამაეჭვებელია შენს წარსულზე, მაგრამ მას მოაქვს შენთვის ახალი ამბავი, ღმერთი ლაპარაკობს ამ საშინელი სასწაულებით მათთვის, ვისაც აღარ ესმის ადამიანური ენა. ადამიანი, საზოგადოება, ერი, კაცობრიობა ვერ ირიდებს ამ
კატასტროფებს. თუ ნიშნავს ეს, რომ ჩვენ წილი არ გვიდევს მათ მომზადება-გამოწვევაში? თვით ათეისტსაც წამოსცდენია ამ დროს, რომ რაც ხდება, ღვთის რისხვაა. და თუ რისხვა – ისევ და ისევ ჩვენშია მისი მიზეზი. “ადამიანი ყოველთვის დამნაშავე ღვთის წინაშე”,
ამბობს ერთი წმიდა მამა. რისხვა, რომელიც კატასტროფებში, ხალხთა სისხლიან შეტაკებებშია განივთებული, ისევ და ისევ ადამიანის გაუკუღმართებული ნების გამოხატულებაა. მას ვცნობთ ჩვენ, თუკი ჯერ კიდევ ადამიანები ვართ.
ასეთ დღეებში რელიგიური ფანატიკოსი და ისიც, ვინც ესქატოლოგიურ თემებს უტრიალებს თავის გასართობად, ქვეყნის დასასრულზე ლაპარაკობს. ერთნი ნიშნის მოგებით, მეორენი –
პირველაღმომჩენის სიამაყით და ისე, თითქოს ესქატოლოგიური ჟამი (მეორედმოსვლა, საშინელი სამსჯავრო, უკანასკნელი დღე) მხოლოდ ერთ-ერთი საინტერესო ჰიპოთეზა იყოს. გულის სიღრმეში კი ისინი უსასრულო პროგრესის მორწმუნენი არიან, ამ რწმენამ კი საშუალებანი – პროგრესის საშენი მასალა, რომელთაც კაცობრიობა თითქოს უფრო
“მაღალ და მაღალ” საფეხურზე აჰყავდეს, ცხოვრების სამუდამო მიზნად აქცია. სიცოცხლის მიზანი დაიკარგა, საშუალება აბსოლუტურ ღირებულებად იქცა.
კატასტროფები, ჯანყი, ქაოსი – თუ ეს მდგომარეობა ქვეყნისა მისი დასასრულის ნიშანია, ამ მდგომარეობაში იჩენს თავს მეტი სიმწვავით ამ საშუალებათა წარმავალობა და უფრო მკაფიოდ დგება ჩვენს წინაშე სიცოცხლის საზრისის პრობლემა. ამ დროს უფრო გამოიკვეთება, თითქმის ხილული ხდება გამიჯვნა საშუალებასა და მიზანს შორის, ნივთიერსა და სულიერს შორის, რაოდენობასა და თვისებას შორის, წარმავალსა და წარუვალს შორის, დღევანდელსა და საბოლოოს შორის, ხილულსა და უხილავს შორის, და ვინ გამოჩნდება ჩვენში ისეთი, პირველთ მეორეთათვის რომ თმობდეს, ამის მაგალითი კი, რა ხანია, მიეცათ ადამიანებს. ეს მდგომარეობა განსაცდელია, რომელიც განცდის ყველას – ვინ საით გადაიხრება, ვინ რას გაჰყვება – ნივთს სიცოცხლისა თუ აზრს სიცოცხლისა? ვინ რომელ
თეზისს დაამტკიცებს თავისი პირადობით – თეზისს ყოფიერების პირველადობისა (ანუ “ყოფიერება განსაზღვრავს ცნობიერებას”) თუ ცნობიერების პირველადობისა (ანუ “ცნობიერება განსაზღვრავს ყოფიერებას”)? ამ რომელიმე არჩევანის მიხედვით განვსაჯოთ ჩვენი თავი და განვსაზღვროთ ჩვენი ვინაობა, ვინა ვართ დღეს, თუ რამდენად
დავაღწიეთ თავი იმ განტევების ვაცად ქცეულ სამოცდაათწლეულს. ხშირად ვამბობთ, რომ ის სამოცდაათწლეული, თუ მას რაიმე გამართლება ჰქონდა, იყო განსაცდელის ჟამი: ამ პერიოდში უნდა განცდილიყო ადამიანი, როგორც იობი იქნა განცდილი ეშმაკისაგან. თუ
ასეა, ამ სახმილიდან უნდა გამოსულიყო საუკეთესო მოდგმა, ისეთივე განწმედილ-გამოწრთობილი, როგორც ქრისტიანული ეკლესია დევნილების ხანიდან. მოხდა ასე?
იმ სამოცდაათწლეულის ფენომენის ბოლომდე გაუაზრებლობის მიზეზია, რომ დღევანდელ “განთავისუფლებულ” ადამიანს თავის შეგნებაში სრულიად მოხსნილი აქვს პასუხისმგებლობა თავის წარსულზე. ურწმუნოები ვართ? ეს სამოცდაათწლიანი დევნის ბრალია. კორუმპირებულები ვართ? ეს იმ გახრწნილი ნიადაგის ბრალია. მომხვეჭელები და ხარბები ვართ? ეს იმ ხანის სიდუხჭირის ბრალია. უწესონი და ურჩნი ვართ? ეს იმ ცუდი კანონების ბრალია. ჩვენ ყველანი იმ ხანის პროდუქტები ვართ – ეშმაკმა შეგვქმნა ასეთები,
ჩვენ არათუ ღვთის შვილები აღარა ვართ, ადამის ძენიც კი აღარა ვართ.
ხშირად ვამბობთ – რაც ახლა ხდება ჩვენს თავზე, ღვთის განსაცდელია, ღვთის რისხვაა. ეს შეცდომაა. ღვთის რისხვა ჯერ კიდევ წინ არის ყველაფრისათვის, რაც ახლა ხდება, და ხდება ისევ და ისევ ჩვენი ხელით. ნიშნები უკვე იყო, ახლა რისხვა იქნება. ჩვენი ძველი
ჟამთააღმწერელი სრულიად კანონზომიერად თვლიდა მონღოლების გამოჩენას და ყველაფერს, რაც მაშინ თავს დაატყდა ქვეყანას. მონღოლებს ის არ განიკითხავდა, რადგან მათ მოვლინებაში ღვთის განგებას და თავად მათში ღვთის იარაღს ხედავდა. ის თავის ხალხს
ამხილებდა და, საზოგადოდ, კაცობრიობაში ადამს აქეთ დაგროვილ ცოდვაზე ლაპარაკობდა, რამაც შესაძლებლად გახადა ყველაფერი, რაც მონღოლებმა მოიტანეს, და თავად ფაქტიც მონღოლობის არსებობისა; თუმცა მათ თავიანთი ისტორია და თავიანთი მუხტი ჰქონდათ, რომელიც უნდა დაეცალათ და დაცალეს კიდევ. რაიმე წინააღმდეგობა უშედეგო იქნებოდა. იყო იმ დღეებში ქვეყანაში იერემია, ვინც ეტყოდა ხელისუფალთ, ხალხს, წინააღმდეგობის უაზრობაზე? არ ჩანდა, მაგრამ ზოგიერთმა ერისმთავარმა ყური უგდო უჩინარ იერემიას და დათმო, შესაძლოა, საკუთარი სიამაყის გაწირვითაც. ნამდვილად ასე იქნებოდა. ასე მოიქცა კაენის ციხის პატრონი, პირველად ის და მერე სხვანიც მიყვნენ მას. მოთრგუნვა, შესაძლებელია, ცოდვების გამოსასყიდი გზა იყო იმ დღეებში (თუმცა როდის არ ყოფილა ასე?). ყველა, როგორც ერთი, პასუხისმგებელი იყო ღვთის წინაშე – მეფიდან დაწყებული
რიგით კაცამდე.
როცა რაღაც ხდება შენს გარშემო, რაღაც იცვლება, დარწმუნებული იყავი, რომ შენც წვლილი გაქვს ამ ყველაფერში, რადგან შენ ისტორიის სუბიექტი ხარ. მაგრამ ადამიანს სურს ასე ილაპარაკოს: მაშინ ისეთი დრო იყო, მაშინ ისე იყო საჭირო. ამ თქმით ის მთლიანად იხსნის
პასუხისმგებლობას. სად არის ის, ვინც ვერ გაბედავს ამის თქმას, თუ მას სურს ადამიანად დარჩეს? თითოეული ადამიანის წინაშე წამოიჭრება საკითხი – დროება ქმნის ადამიანს, თუ ადამიანი დროებას? ვინც იტყვის, “რომ დროება ქმნის ადამიანს”, სწორი იქნება, რადგან ის
თავის თავზე ამბობს და იცის, რას ამბობს. ისიც სწორი იქნება, ვინც იტყვის, რომ “ადამიანი ქმნის დროებას” და მანაც იცის, რას ამბობს. მაგრამ ისინი სხვადასხვა ჯურის ადამიანებს გულისხმობენ. ერთნი ამბობენ (საბჭოთა წყობილების დროსაც და ახლაც), რომ ახლა ისეთი
დროა, რომ პატიოსნება მომაკვდინებელი თუ არა, სამარცხვინოა. ერთნი გაწირავენ პატიოსნებას და იციან რას სწირავენ კეთილდღეობისათვის (სინდისის ქენჯნის წამალიც აქვეა: “დროა ასეთი”); სხვანი ვერ თმობენ პატიოსნებას და კვდებიან, მაგრამ ადამიანებად კვდებიან. თუმცა მათი სიკვდილი არავისთვის არ არის მაგალითი, რადგან ეს სიგლახეა საზოგადოების თვალში, რადგან ასეთია საზოგადოების თვალი. ადამიანი თავს იწვავს თავისი ნებით, და ესეც ამაოდ ჩაივლის. როცა ასეთი მაგალითიც კი ფუჭია, რა უნდა მოხდეს ისეთი, რომელიც შეძრავს ადამიანს, საზოგადოებას? ამიტომ ფიქრობს კაცი, რომ მოსალოდნელია რისხვა.
ჩვენი თავის ამარა დარჩენილნი, უწინასწარმეტყველოდ, ისტორიის ამ ორომტრიალში, ვერ ვხვდებით, ეს რისხვაა, განსაცდელი თუ ჩვენივე სივაგლახე. სანატრელია, იყოს რისხვა, რადგან ის სასიკეთოდ დასრულდება. და თუ ეს მხოლოდ ჩვენი სივაგლახეა – და არ მოხდა ღვთის ჩარევა, ამას დასასრული არ ექნება და განწირული ვართ. ვაი მას, ვისაც არ რისხავს ღმერთი. უარესი მას, ვინც ვერ გრძნობს რისხვას. თ-დი ევგ. ტრუბეცკოი, რომელიც თავის უკანასკნელ წიგნს “ცხოვრების სააზრისს” («Смысл жизни», 1918) მართლაც კატასტროფის დღეებში წერდა, მიუახლოვდა ისეთ საიდუმლოს, რომლის განცდას ისტორიის სადაგ დღეებში ვერ შეძლებდა. მას ეკუთვნის ეს სიტყვები: “სწორედ კატასტროფულ ეპოქებში აძლევს მსოფლიოს ადამიანის გული ყველაზე საუკეთესოს, რაც მასშია, ხოლო გონებას გაეცხადება ის უღრმესი საიდუმლოებანი, რომელთაც ისტორიის სადაგ პერიოდებში
უღიმღამო ყოველდღიურობის ბურუსი ფარავს. მსოფლიო ხანძრის ალში, რომელიც ნაცრად აქცევს სიცოცხლის დაძველებულ ფორმებს, იბადება ის უდიდესი გამოცხადებანი უფლისა ამ მიწაზე, რომლებიც ახალი მიწის მოვლენათა წინამორბედნი არიან. ეს ღვთიური მოვლენები, ადამიანში გაცხადებულნი, უსათუოდ წინასწარ იუწყებიან და ამზადებენ “უკანასკნელ დღეებს”, რადგან სწორედ მათშია ხილულად განხორციელებული მთელი შესაქმის აზრი – დასასრული და ზღვარი მთელი მსოფლიო განვითარებისა”.
თუ, მართლაც, დასასრულშია მიზანი და არა უსასრულო და, ამდენად, უმიზნო პროგრესში იგი უფრო დასასრულის მომასწავებელ “კატასტროფულ” დღეებში უნდა გამოჩნდეს, ვიდრე კეთილდღეობის ხანაში. ასეთი დღეები, როცა ადამიანი “შერისხული”, მაგრამ მართალი
იობივით ახლოს დგას ღვთის საიდუმლოს წინაშე, წუთისოფლის წინასწარი სასჯელია, როგორც ჩრდილი განკითხვის დღისა, რომელიც მომავლიდან ისვრის შხეფებს. და, თუ საბოლოო მიზანს უშუალოდ ვერ ვწვდებით ჩვენი დროჟამული დასაზღვრულობის გამო, ამ სასჯელის განცდა ხომ შეგვიძლია, რადგან ადამიანი – ასეთია კაცობრიობის ერთადერთი
ისტორიული გამოცდილება – არ შეიძლება არ იმსახურებდეს სასჯელს. ეს კი კვლავ უკანასკნელი დღის და საბოლოო, არა კაცთაგან მოგონილი, მიზნის რეალობაში გვარწმუნებს.

1996

წყარო

გზა რელიგიისკენ

Pavel_Florensky

ავტორი: მღვდელი პავლე ფლორენსკი

„…ახლა მოგითხრობთ ჩემი სულიერი ცხოვრების ერთ-ერთ უმნიშვლენოვანეს გარდატეხაზე. ეს დრო დღესაც განსაკუთრებული სიცხადით წარმომიდგება, თითქოს იმ შინაგანი მოვლენების ანაბეჭდი გამოიწვა და სამუდამოდ უცვლელი დარჩა. სიამოვნება უკვალოდ ქრება მეხსიერებიდან, სიხარული გვახსოვს როგორც მკრთალი, უსისხლო ჩრდილი, მხოლოდ ღრმა ტანჯვა აყალიბებს ნამდვილად ჩვენს პიროვნებას და ტოვებს მნიშვნელოვან ცვლილებებს, რომლებიც შემდგომში მუდამ აღიქმება როგორც უცვლელი „ახლა“. ასეთი, უპირატესად, შინაგანი ტანჯვაა…

Read more »

ორი ტიპის სეკულარიზმი

26/02/2018
By

ავტორი: თეიმურაზ ბუაძე1384469

 

ორი ტიპის სეკულარიზმი

 სიტყვა „სეკულარიზმს“, ძალიან იშვიათი გამონაკლისის გარდა, დასავლეთ ევროპულ ე. წ. განმანათლებლობის ეპოქას უკავშირებენ, ამიტომ რელიგიურად განწყობილი ადამიანების დიდი უმრავლესობა მას ნეგატიურ კონტექსტში მოიხსენიებს, ფიქრობენ რა, რომ სეკულარიზმის ყველა მომხრის (ისევე როგორც ფრანგული განმანათლებლების) სურვილია ჩვენი სოციალური ცხოვრება განთავისუფლდეს რელიგიის ყველანაირი, თვით მორალური, გავლენისგან და რწმენამ მთლიანად დაკარგოს მნიშვნელობა და ავტორიტეტი სეკულარიზირებულ საზოგადოებაში მსოფლმხედველობრივი, მორალური და კულტურული თვალსაზრისით.

Read more »

«ცრუ რელიგიის» დასაწყისი სიხარულის უუნარობაა

14/12/2017
By

119607_original-604x400პროტოპრესვიტერი ალექსანდრე შნემანი

1976 წლის 12 ოქტომბერი, სამშაბათი

«ცრუ რელიგიის» დასაწყისი სიხარულის უუნარობაა, უფრო სწორად, მასზე უარის თქმაა. სხვათა შორის, სიხარული იმიტომაა აბსოლუტურად მნიშვნელოვანი, რომ ის ღვთის მყოფობის შეგრძნების უეჭველი ნაყოფია. შეუძლებელია იცოდე, რომ ღმერთი არსებობს და არ გიხაროდეს. მხოლოდ მასთან მიმართებაშია სწორი, ჭეშმარიტი, ნაყოფიერი ღვთის შიშიც, სინანულიც და სიმდაბლეც. ამის გარეშე ყოველგვარი სიხარული იოლად გადაიქცევა «დემონურად» და დამახინჯებულად ყველაზე რელიგიური გამოცდილების სიღრმეში. შიშის რელიგია; ცრუ სიმდაბლის რელიგია; დანაშაულის რელიგია: ეს ყოველივე საცდურები და «ხიბლია». მაგრამ რაოდენ ძლიერია ის არა მხოლოდ ერში, არამედ ეკლესიის შიგნითაც… და რატომღაც «რელიგიური» ადამიანების სიხარული მუდამ საეჭვოა. პირველი, მთავარი წყარო ყოველივესი: «იხაროს სულმან ჩემმან უფალში…»

Read more »

  უკანასკნელი ინტერვიუ მამა ალექსანდრე მენთან

20/11/2017
By

o_amმარკ მარკოვი: მამა ალექსანდრ. ჩვენი რადიომსმენელთა სახელით მსურს ის კითხვა დაგისვათ, რომელზეც მეც ხშირად მიწევს ხოლმე პასუხის გაცემა, კერძოდ. საჭიროა თუ არა იყო ქრისტიანი და რატომ არის საჭირო?

მამა ალექსანდრე მენი: ამ შემთხვევაში ერთადერთი პასუხი არსებობს – ადამიაინი მუდამ ილტვის ღმერთისაკენ: მისი ნორმალური მდგომარეობაა ამა თუ იმ ფორმით დაუკავშირდეს უმაღლესს და იდეალს.

თუმცა ეს იდეალი ადამიანის ცნობიერებაში შეიძლება დამახინჯებულად და გაღარიბებულად, რაღაც მიწიერყოფიერითაც კი იყოს გამოვლენილი.

სტალინიზმის, მაოძედუნიზმის და ათასი „იზმის“ ეპოქამაც კი დაგვანახა, რომ ნაძალადევად ღმერთწართმეული, ადამიანი თავისდაუნებურად მაინც მიილტვის ცრუღმერთისაკენ. ამ შემთხვევაში მისი ჭეშმარიტი რწმენა კერპთაყვანისმცემლობით იცვლება. თუმცა ღმერთისადმი ლტოლვის ინსტინქტი მაინც მძლავრობს და ცოცხლობს მასში.

მაგრამ სულ სხვაგვარად დგება საკითხი. როცა ისმება კითხვა: რატომ უნდა იყო მაინცდამაინც ქრისტიანი?

Read more »

მარადიული კითხვები ( ქართული თარგმანი)

10/10/2017
By

მენ

პროტოპრესვიტერი ალექსანდრე მენი

1989 წლის 6 ნოემბერს მამა ალექსანდრე მენი რუსეთის ცენტრალური ტელევიზიის პირველ არხზე გამოვიდა. მან წარმოთქვა წინამდებარე ტექსტი, რისთვისაც დათმობილი ჰქონდა ათი წუთი. ამ მცირე დროში მას უნდა მოესწრო ყველაზე მთავრის და არსებითის თქმა, ოღონდ ისე, რომ ღმერთი არ უნდა ეხსენებინა. დაკვირვებული მკითხველი შეამჩნევს, რომ, მართლაც, ტექსტში არსად არ არის ნახსენები სიტყვა „ღმერთი“, მაგრამ ერთი რამ ცხადია: იგი მთლიანად ღმერთს ეძღვნება. მასში ღვთის შემეცნების გზასა და ადამიანის უმეცრებაზეა საუბარი. (მთარგმნელი)

Read more »