ეკლესია და თანამედროვეობა

დედაკაცის მიერ სამამაკაცო სამოსის ტარება

კანონიკურ-სამართლებრივი ანალიზი[1]
თეოლოგი არჩილ მეტრეველი
ფოტოზე გამოსახულია “ჰაკამა” ტრადიციული იაპონური ტანსაცმელი. თავდაპირველად ჰაკამას ტარების უფლება ჰქონდათ მხოლოდ მამაკაცებს, თუმცა დღეისათვის მას ატარებენ როგორც კაცები, ასევე ქალები
თანამედროვე პერიოდში, საკუთარი არსით, ისეთმა ნაკლებად მნიშვნელოვანმა საკითხმა, როგორიცაა ქალის მიერ შარვლის ტარება, დიდი ხანია საყოველთაო საეკლესიო პრობლემის სახე მიიღო და თავისი აქტუალობით მრავალჯერ გადააჭარბა გაცილებით უფრო დიდი მნიშვნელობის მქონე საკითხებს. ამ საკითხის მნიშვნელობის ზრდა დაკავშირებულია ერთის მხრივ საეკლესიო კანონმდებლობის განმარტება-განზოგადების პრინციპებისა და მეთოდების არცოდნასთან, მეორეს მხრივ კი კონკრეტულად იმ კანონების ჭეშმარიტი შინაარსის უცოდინრობასთან, რომელთაც მავანნი ქალისათვის შარვლის ტარების აკრძალვის არგუმენტებად იყენებენ. საქმე იქამდეც კი მიდის, რომ შარვლით შემოსილ ქალბატონებს ხშირ შემთხვევაში ღვთის ტაძარში არ უშვებენ და მაცხოვრის სისხლისა და ხორცის ზიარებასაც კი უკრძალავენ, ზოგიერთ ტაძარში კი პირდაპირ კარიბჭეზეა გაკეთებული წარწერა, რომელიც ასეთი აკრძალვის შესახებ აფრთხილებს ქალბატონებს.

სექტანტობა მართლმადიდებლობაში და მართლმადიდებლობა სექტანტობაში

არქიეპისკოპოსი იოანე (შახოვსკოი)
სპეციალურად საიტისთვის რუსულიდან თარგმნა გიორგი კილაძემ

მცდარი აზრია, რომ ყველა მართლმადიდებელი ნამდვილად არაა სექტანტი და ყველა სექტანტი არაა მართლმადიდებელი. ყოველი მართლმადიდებელი არ არის სულიერად ასეთი, და არც ყოველი სექტანტად წოდებულია სულით სექტანტი, და დღევანდელ დღეს შეიძლება შევხვდეთმართლმადიდებელს“ – ნამდვილ სექტანტს თავისი სულიერი მისწრაფებით: ფანატიკოსს, უყვარულს, გონებრივად შეზღუდულს, რომელიც ადამიანურ ხედვას ეყრდნობა, არა მოშურნეს, არა მწყურვალს ღვთის სამართლისა, მაგრამ განსივებულს თავისი სიმართლის სიამაყით, მკაცრად რომ განსჯის ადამიანს თავისი ცდომილი სიმართლის მწვერვალიდანგარეგნულად დოგმატურად სწორ, მაგრამ სულში შობის არმქონეს და პირიქით, შეიძლება შევხვდეთ სექტანტს, რომელსაც აშკარად არ ესმის ღმრთისადმი სულითა და ჭეშმარიტებით მართლმადიდებლური მსახურების არსი, არ აღიარებს ეკლესიური ჭეშმარიტების ამა თუ იმ გამოხატულებას, მაგრამ სინამდვილეში ფარულადაა მასში ბევრი რამ ჭეშმარიტად ღვთიური, ჭეშმარიტად ქრისტესმიერი სიყვარულის მოჭარბება, ჭეშმარიტად ძმური დამოკიდებულება ადამიანებისადმი. ასეთი აღრევის არსებობა ქრისტიანულ საზოგადოებებში არ გვაძლევს უფლებას ზედაპირულად მივუდგეთ აღმსარებლობით დამოკიდებულებათა საკითხს. სექტანტები სცოდავენ მართლმადიდებლობის ვერგაგებით , ხოლო ჩვენც, მართლმადიდებლები, არ მივსდევთ ჩვენს მართმადიდებლობას, არ გვესმის რა მათი, სექტანტებისა, ზოგჯერ საოცრად მგზნებარედ და სიწმინდით რომ ესწრაფვიან უფლისკენ, ესწრაფვიან მასთან ერთობას Read more »

არარელიგიური რწმენა, ადამიანისადმი რწმენა და ნდობა, რწმენა საკუთარი თავისა

მიტროპოლიტი ანტონ სუროჟელი

ქვემოთ წარმოდგენილი საუბარი 1972 წელს ბი-ბი-სის რუსულენოვანი რელიგიური პროგრამით გადაიცა.
თარგმნა გიორგი არავიაშვილმა
პუბლიკაციის წყარო: ჟურნალი “ზღვარი”; ჟურნალი “სოლიდარობა” #5(38)

რწმენაზე საუბრისას ყოველთვის ღვთისადმი რწმენას ვგულისხმობთ. სინამდვილეში ადამიანისადმი რწმენაც არსებობს. იგი თითქმის ისევე მუდმივად და ღრმად განსაზღვრავს ჩვენს ცხოვრებას როგორც ღვთიდს რწმენა. ამასთან, ღვთისა ყვცელას არ სწამს, ადამიანებთან თანაცხოვრება კი მათდამი რწმენას მოითხოვს. საზოგადოებრივი, პოლიტიკური, ოჯახური გარდაქმნის ყველა მცდელობა ადამიანისადმი რწმენას ეფუძნება. რელიგიისა თუ ცხოვრების ახალი წესის ქადაგებისას ჩანაფიქრი ვერასოდეს განხორციელდება ადამიანის შრომისა და ძალისხმევის გარეშე. ამიტომ ყოველი გარდამქმნელი, ყოველი ადამიანი, რომელიც ხალხს რაიმე სიახლისკენ მოუწოდებს, თავის მოწოდებას მათდამი რწმენაზე აფუძნებს. წვრილმანებში, ყოველდღიურ ყოფაში ყველაფერს განსაზღვრავს რწმენა იმისა, რომ ადამიანში არის რაღაც კარგი, კეთილი, რომელიც გაჭირვებას, მწუხარებას, სიხარულს ეხმიანება და ცხოვრების წარმართვის საფუძველს წარმოადგენს. სწორედ ამ რწმენაზე მსურს საუბარი. Read more »

აკაკი წერეთლის წმინდანად კანონიზების შესახებ

არც თუ ისე დიდი ხნის წინ, საზოგადოებაში გავრცელდა ინფორმაცია აკაკი წერეთლის წმინდანად კანონიზების შესახებ. გთავაზობთ ფილოლოგისა და თეოლოგის, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის და სასულიერო აკადემიის პროფესორის – ედიშერ ჭელიძის სტატიას აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით.


კარგად წაკითხვა წასაკითხისა

წარმოგიდგენთ დიდი ქართველი მოაზროვნის, ცნობილი პუბლიცისტის და საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ წმინდანად შერაცხული ილია ჭავჭავაძის (წმინდა ილია მართლის) საინტერესო ნარკვევს, რომელიც დაიბეჭდა გაზეთ ივერიაში 1890 წელს (იხ. გაზ. ”ივერია”, 1890 ., 18 II, № 37, გვ. 1 – 2.) და მიუხედავად მას შემდეგ გასული საკმარისად დიდი დროისა შესაძლებელია დღესაც მეტად აქტუალური იყოს. Read more »

ქალები მართლმადიდებელ ეკლესიაში

ავტორი: ელიზაბეტ ბერ–სიჟელი
 
როგორია ქალთა როლი მართლმადიდებელ ეკლესიაში? შესაძლებელია თუ არა დიაკონისების (ქალი დიაკვნების) უძველესი ინსტიტუტის აღდგენა? რა გამოწვევები დგას დღევანდელ მართლმადიდებლობაში ამ თვალსაზრისით და როგორ შეუძლია ეკლესიას ამ კითხვებზე პასუხის გაცემა? ამ და სხვა მეტად საინტერესო და აქტუალურ საკითხზე მსჯელობს თანამედროვე თეოლოგი ქალი ელიზაბეტ ბერ–სიჟელი.
 
სტატია დაიბეჭდა ბიბლიურ–თეოლოგიური ინსტიტუტის პერიოდულ გამოცემაში ემაოსი (N4). თარგმნა ზაზა კვერცხიშვილმა
 

ბართლომეოს I-ის სიტყვა წარმოთქმული თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში

მისი ღვთაებრივი ყოვლადუწმიდესობა,
მთავარეპისკოპოსი კონსტანტინოპოლისა – ახლისა რომისა და მსოფლიო პატრიარქი,
უფალი უფალი ბართლომეოს I
Η Αυτού Θειοτάτη Παναγιότης,
ο Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης,
κύριος κύριος Βαρθολομαίος Α’
 
ყოვლადუწმიდესი ბართლომეოს I – კონსტანტინოპოლის ეკლესიის 270-ე მწყემსმთავარი (ერისკაცობაში დიმიტრიოს არხონდონისი) დაიბადა 1940 წლის 29 თებერვალს თურქეთის კუნძულ იმვროსზე (თურქ. გოქჩეადა). დაწყებითი სკოლა დაამთავრა იმვროსზე, ხოლო საშუალო – სტამბულში. 1961 წელს წარჩინებით დაასრულა ხალკის საღვთისმეტყველო სკოლა. 1961-63 წწ იყო თურქეთის შეიარაღებული ძალების თადარიგის ოფიცერი. Read more »

მართლმადიდებლობა და ეკოლოგიური კრიზისი

ეპისკოპოსი კალისტე (უეარი)


გთავაზობთ მეორე სიტყვას, რომლითაც ქართველი მსმენელის წინაშე, თბილისის სასულიერო აკადემიასა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, 1997 წლის მაისში წარსდგა ეპისკოპოსი კალისტე (უეარი).
“ნუ ავნებთ ქუეყანასა, ნუცა ზღუასა, ნუცა ხეთა.”
გამოცხ. 7:3
“წმინდანების სიყვარული მთელს სამყაროს მოიცავს.”
წმ. სილოვან ათონელი (გარდ. 1938 წელს)
“გიყვარდეთ ხეები!”
ათონის წმინდა მთაზე ტყის გასწვრივ მიმავალ ბილიკებზე ბერები ზოგჯერ საგანგებო ნიშნებს აღმართავენ ხოლმე, გზად მიმავალ მოგზაურთა გამხნევებისა თუ გაფრთხილების მიზნით. 70-იან წლებში შეინიშნებოდა ერთი ისეთი წარწერა, რომელიც განსაკუთრებულ სიამოვნებას მანიჭებდა. იგი სხარტად და ნათლად გადმოსცემდა სათქმელს: “გიყვარდეთ ხეები!” Read more »

მართლმადიდებლური ღვთისმსახურების ცვალებადობისა და უცვლელობის შესახებ

ავტორი: პროტოპრესვიტერი იოანე მეიენდორფი
 
თარგმანი: ქეთი ქევანიშვილი

მართლმადიდებლური ღვთისმსახურების ცვალებადობისა და უცვლელობის შესახებ

მართლმადიდებლური, ან „კათოლიკე(საყოველთაო)“ ეკლესიის ისტორიის მანძილზე, ქრისტიანული რწმენა იყო განუყოფელი ლოცვისა და ღვთისმსახურებისგან, ხოლო ღვთისმსახურება კი ასახავდა ეკლესიის რწმენას. Lex Orandi–სა და Lex Credendi–ის განუყოფელობას (ლათინ.: ლოცვის წესი და რწმენის წესი – რედაქ. შენიშვ.) ცნობდნენ ძველი პერიოდის ბერობა. აბბა ევაგრი წერდა: „ვინც ლოცულობს, ის ღვთისმსახურია“, ხოლო ჩვენმა აღმოსავლურმა მართლმადიდებლობამ გამოცდილებით გამოსცადა და ეხლაც ცდის, თუ როგორ ნარჩუნდება რწმენა ეკლესიაში ღვთისმსახურების დროს. მრავალი საუკუნის მანძილზე მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ინარჩუნებდა მართლმადიდებლურ სარწმუნოებას ახლო აღმოსავლეთში თურქეთის ბატონობის ქვეშ.
Read more »

ეთნიკური კონფლიქტები და მართლმადიდებელი ეკლესია

ეთნიკური კონფლიქტები და მართლმადიდებელი ეკლესია

ავტორი: იოანე ბელუში – კორჩეს მიტროპოლიტი
(ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესია)

თარგმანი ინგლისურიდან – ნანა ბაღათურია

მეუფე იოანე ბელუში დაიბადა 1 იანვარს 1956 წელს. დაამთავრა წმ. ჯვრის სახელობის მართლმადიდებელი სემინარია (ბოსტონი, აშშ), დაბრუნდა სამშობლოში (ალბანეთი), სადაც ხელდასხმულ იქნა და მღვდელი იოანე რამოდენიმე წელი იყო დერესის სასულიერო სემინარიის რექტორი. 1998 წელს გამოირჩეს ეპისკოპოსად.
ალბანურ ენაზე თარგმნა წმიდა მამათა და საღვთისმეტყველო ნაშრომთა კრებულები, მათ შორის წმ. ბასილი დიდის “სულიწმიდის შესახებ”, პროტოპრესვიტერ თომას ჰოპკოს ოთხტომეული “მართლმადიდებლური რწმენის შესახებ”, ღირს სილუან ათონელის შრომები და ბევრი სხვა.

Read more »