ეკლესია და ისტორია

დემოსთენე სავრამისი – ბასილი დიდი მემარცხენე ქრისტიანობის პერსპექტივიდან

გერმანულიდან თარგმნა შოთა კინწურაშვილმა

1

bristow-virginia-april-26-detail-260nw-280961663ბასილი კესარიელი (330-379) მრავალი ნიჭის მატარებელ პიროვნებად ითვლება: ის იყო თეოლოგი, მონოზონი, ეპისკოპოსი, ქველმოქმედი, ბერძნული ჰომილეტიკური ხელოვნების ფუძემდებელი, ბიზანტიური მონოზვნობის სოციალური ფორმის წეს-განგების შემოქმედი, სამონასტრო და დიაკონიის ცენტრების დამფუძნებელი. მთელი ცხოვრების მანძილზე იგი  მკაცრ ასკეტად და სოციალური მსახურების უბადლო შემოქმედად დარჩა. ბასილი საკუთარი მდიდარი ნიჭიერებითა და შემოქმედებით მხოლოდ ერთ მიზანს ემსახურებოდა: სახარებისეული სწავლებით იესო ქრისტეში საზოგადოებისა და ადამიანების განახლებას. Read more »

ნეტარი თეოდორიტე კვირელის შესახებ

18/06/2021
By

200367853_495643204879623_7302417547299783975_nერთი არაავთენტური წერილის შესახებრომელიც ნეტ. თეოდორიტე კვირელის სახელითV მსოფლიო კრებაზე წაიკითხეს

ავტორი: იოანე კაზარიანი

წინამდებარე სტატია ერთი ყალბი თხზულების საკითხს განიხილავს, რომელიც ნეტ. თეოდორიტე კვირელის (+457) წერილის სახით, V მსოფლიო კრებაზე (553 .) წაიკითხეს იმის ვითომდა დასტურად, რომ ნეტ. თეოდორიტე წმ. კირილე ალექსანდრიელის სახელს ჩირქს სცხებდა მასთან შერიგების შემდეგ. ბიზანტიის იმპერიის აღმოსავლეთ ტერიტორიაზე შექმნილმა რთულმა საეკლესიოპოლიტიკურმა ვითარებამ (V სოფლიო კრების წინა პერიოდში) აიძულა იმპერატორი იუსტინიანე I მონოფიზიტებთან საკმაოდ დიდ დათმობებზე წასულიყო, Read more »

ადრეული ეკლესიის სოციალური მოღვაწეობა

07/06/2021
By

lifeofstlawrence-e1533666652684ავტორი: ზურა ჯაში

გთავაზობთ გამოჩენილი თანამედროვე ქართველი თეოლოგისა და ჩვენი ცენტრის წევრის, ღვთისმეტყველების დოქტორის, ზურა ჯაშის სტატიას: “ადრეული ეკლესიის სოციალური მოღვაწეობა და წმინდა მამათა სოციალური სწავლებანი (ისტორიული მიმოხილვა)”, რომელიც პირველად გამოქვეყნდა ჟურნალში “გული გონიერი” 22 (2019), 27-49 (საიტზე ქვეყნდება ავტორსა და გამომცემელთან შეთანხმებით).

Read more »

სურბ სარგისი, ერეტიკოსი თუ მართლმადიდებელი წმინდანი?

30/01/2021
By

church+calendarავტორი: იოანე კაზარიანი

 

წმინდა სარგისი (სომხ. սուրբ Սարգիս, ანუ — წმინდა სერგი), ან როგორც ჩვენშია მიღებული „სურბ სარგისი“ – სომხეთის სამოციქულო ეკლესიის ერთ-ერთი ყველაზე სათაყვანებელი წმინდანია. ადამიანი, რომლის ქრისტიანული მოწამეობრივი ღვაწლი სომხეთში ქრისტიანობის გავრცელების ადრეული პერიოდიდანვე იყო ცნობილი სომეხ ქრისტიანებში. წმ. სარგისი მიჩნეულია სომხეთის ადგილობრივი ეკლესიის მოწამედ, მისი სახელი არ გვხდება არცერთ ცნობილ მართლმადიდებლურ წმინდათა ცხოვრების აღწერაში, და არც კალენდრებში.

Read more »

ქარისაგან რხეული ლერწამი

15/08/2020
By

~

ავტორი: იოანე კაზარიანი

ლერწმისა, ქარისაგან შერყეულისა (ლუკა. 7, 24)

მაცხოვრის ეს სახარებისეული სიტყვები, რომლითაც ჩვენი მოკლე სტატიაა დასათაურებული, ახალი აღთქმის მკითხველისთვის კარგადაა ცნობილი. ამ მუხლის მრავალი განმარტება არსებობს წმინდა მამებისგან. თუმცა, ის, რასაც ახალი არქეოლოგიური მონაცემების ფონზე თანამედროვე ბიბლეისტიკა გვთავაზობს, ქრისტეს ამ სიტყვების უფრო ღრმად გაგებაში გვეხმარება. ცნობილი გერმანელი ბიბლეისტები მარტინ ჰენგელი (Martin Hengel) და ანა მარია შვემერი (Anna Maria Schwemer), არანაკლებ ცნობილი ასევე გერმანელი ბიბლეისტის გერდ ტაისენის (Gerd Theißen), ქრისტეს ხსენებული გამონათქვამის ფრიად საინტერესო განმარტებას გვთავაზობენ, განიხილავენ რა მას  კონტექსტში. ეს არის ქრისტეს ხატოვანი გამოთქმა იოანე ნათლისმცემლის შესახებ (ლუკა. 7, 24 და შემდ. = მათე. 11, 7 და შემდ) და ხსენებული ბიბლეისტები მას შემდეგნაირად განიხილავენ:

რისთვის დადიოდით უდაბნოში? ქარისაგან რხეული ლერწმის ხილვად? … ლბილი სამოსით მოსილი კაცის ხილვად? მაგრამ ლბილი სამოსით მოსილნი … მეფეთა დარბაზებში არიან

Read more »

ეპისკოპოსი მაქსიმე: დავინახოთ ქრისტე ტანჯულებში

Bishop-Maxim-Vasiljevic-1024x7618 აპრილს სერბეთის საპატრიარქოს დასავლეთ ამერიკის ეპისკოპოსმა მაქსიმე ვასილევიჩმა სპეციალური მიმართვა გაუგზავნა მრევლს:

ძვირფასო ძმებო და დებო, ჩვენ ვცხოვრობთ არნახულ დროში, სადაც მსოფლიო ფოკუსირებულია კორონა ვირუსის პანდემიაზე. კორონა ვირუსი მიესალმა სამყაროს და შეცვალა ყველა გზა, ხალხმა თავიდან დაიწყო ფიქრი თუ როგორ აკეთონ საქმეები და როგორ დააფასონ სიცოცხლე. Read more »

„ჭეშმარიტად მყოფის“ პლატონურ-ფილონისეული გაგება და მისი გააზრება წმ. ირინეოს ლიონელის ღვთისმეტყველებაში

09/09/2019
By

69656383_399044471026037_5906741296667557888_nავტორიიოანე კაზარიანი

მღვდელმოწამე ირინეოსი, ლიონის ეპისკოპოსი (დახ. 130-202 წწ.), ძველი ეკლესიის ერთ-ერთი გამორჩეული მამა და აპოლოგეტია. ის ბრწყინვალე ღვთისმეტყველია, რომელმაც ეკლესიის გადმოცემისა (რამოდენიმე გამონაკლისის გამო) და იმ დროინდელი ერესების (გნოსტიკური სექტების) არსი განმარტა, ერესების, რომლებიც ემტერებოდნენ ეკლესიას მისი ისტორიის პირველ ეტაპზე. წმ. ირინეოს ლიონელი საეკლესიო გადმოცემის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წარმომადგენელია. ის წმ. პოლიკარპე სმირნელის (+ 156 წ.) მოწაფე [1] იყო და მისგან შეითვისა გადმოცემა [2]. ამგვარად, ირინეოსის მიერ შეთვისებული საეკლესიო ტრადიცია წმინდა მოციქული იოანე ღვთისმეტყველისგან მომდინარეობს, რომლის მოწაფეც იყო პოლიკარპე [3]. მართლმადიდებელი ეკლესიის სწავლებას წმ. ირინეოსი თავის ორ მთავარ ნაშრომში გადმოსცემს: „მხილება და დამხობა ცრუ ცოდნისა“ ან მოკლედ “ერესების წინააღმდეგ“ (Adversus haereses, ხუთ წიგნად), და „სამოციქულო ქადაგების გაცხადება“. წმ. ირინეოსს სხვა ნაწარმოებიც ეკუთვნის, მაგრამ ჩვენამდე სრული სახით მხოლოდ ხსენებული ნაშრომები შემოინახა.

Read more »

მამა ალექსანდრე მენი

29/07/2019
By

shop_person_main_10062ავტორი: ელიზაბეტ ვანდერჰილი.

მართლმადიდებელი მღვდელი ალექსანდრე მენი თითქმის მთელი სიცოცხლის მანძილზე მოსკოვის მიმდებარე სოფლების ეკლესიებში მუშაობდა (მსახურებდა) მეორეხარისხოვან თანამდებობებზე და მას არც არავინ იცნობდა თავისი მრევლის გარდა. მისი ნაშრომების უმრავლესობა ბრიუსელში იბეჭდებოდა „მ“- ფსევდონიმით. ფსევდონიმს ამოფარებას თავისი მიზეზები ჰქონდა: ერთი მხრივ, ნებისმიერი რელიგიური საქმიანობა, რომელიც სცილდებოდა ტრადიციულ რიტუალებს, უკანასკნელ ხანებამდე სასტიკად იდევნებოდა საბჭოთა მთავრობისაგან, მეორე მხრივ – მენის პოზიციას არ იწონებდა არც მართლმადიდებელი ეკლესიის ხელმძღვანელობა, რელიგიის საკითხებისადმი თავისი დოგმატური და კონსერვატიული მიდგობის გამო და არც დღეს იწონებს მას.  მენის ტრაგიკული სიკვდილის შემდეგაც კი, მართლმადიდებლური ეკლესიის წინამძღვარმა თანაგრძნობის ეპისტოლეში მაინც აღნიშნა, რომ გარდაცვლილი „ზოგჯერ ისეთ მოსაზრებებს გამოხატავდა, რომლებიც საგანგებო მსჯელობის გარეშე შეუძლებელია მიღებული იქნას ეკლესიის მიერ“.

Read more »

რელიგია და პოლიტიკა

23/04/2019
By

B9316509790Z.1_20150308200633_000_GV2A58VNS.1-0თეიმურაზ ბუაძე

 ( სტატია ჟურნალიდან “გული გონიერი”) 

 

„გული გონიერის“ ამჟამინდელი ნომერი რელიგიის სხვადასხვა ასპექტს ეხება. ადამიანი თვით ყველაზე უფრო ღრმა, შინაგან რელიგიურ განცდებს, რელიგიური ფასეულობებისადმი მისწრაფებას, სულიერ თავისუფლებას, ზნეობრივ პრინციპებს და ა. შ. სხვა ადამიანებთან მიმართებით, და აქედან გამომდინარე, სოციალური ყოფის კონტექსტში ავლენს. შეუძლებელია ეს ასე არ იყოს, რადგან ადამიანი თავისი ბუნებით სოციალური არსებაა, ჩვენი პიროვნული თვითცნობიერება, განვითარება, მსოფლმხედველობრივი ორიენტირების ჩამოყალიბება  სოციალურ გარემოში მიმდინარეობს, სოციალური ყოფა სძენს  შინაარსს  ფუნდამენტურ ცნებებს, რომლებიც ჩვენს რელიგიურ, ინტელექტუალურ და ზნეობრივ ცხოვრებას განსაზღვრავს.

Read more »

უხერხულია წინა საუკუნეებში ჩარჩენა: პასუხი ედიშერ ჭელიძეს

1დავით თინიკაშვილი

უხერხულია წინა საუკუნეებში ჩარჩენა: პასუხი ედიშერ ჭელიძეს

არ მეგონა პატივცემული მეცნიერი თუ ღია კარის მტვრევას დაიწყებდა და ასეთი აღტკინებით დაესხმებოდა თავს სამი წლის წინანდელ (2015 აგვისტო) ჩემს ფეისბუქ რეპლიკას ჰუმანიტარიაში სიტყვის scientific არამართებული გამოყენების შესახებ. თანამედროვე სამყაროში ეს საკითხი იმდენად ტრუიზმია, რომ სასაცილოა მის წინააღმდეგ ასეთი გააფთრებული ბრძოლა და საპირისპიროს მტკიცება. უფრო მეტი უხერხულობა კი პროფ. ედიშერ ჭელიძემ საკმაოდ ტლანქი მოძრაობით შექმნა: საკუთარი პოზიციის გამყარებას უსაშველოდ მოძველებული, მე-18-19 საუკუნეებში შექმნილი ტექსტების საფუძველზე ეცადა. Read more »