ეკლესია და ისტორია

წმინდა ვალენტინი – მართლმადიდებელი წმინდანი

St. Valentinავტორი: თეონა ნოზაძე

 წყარო – “ამბიონი” გამოქვეყნებულია: 13.02.2013 

14 თებერვალს ვალენტინობის დღესასწაულის აღნიშვნა საზოგადოებაში არაერთგვაროვან რეაქციას იწვევს. მიზეზი ხშირ შემთხვევაში ამ დღის შინაარსის არცოდნა და ხალხში გავრცელებული არასწორი ინფორმაციაა.
ზოგჯერ აგრესიულ უარყოფასაც ვაწყდებით, ამ დროს კი წმიდა ვალენტინი ქრისტიანული წმიდანია და ქრისტიანული შინაარსით მისი ხსენების აღნიშვნაში ცუდი არაფერია.

“ამბიონი” ვალენტინობის დღისა და წმიდა ვალენტინის შესახებ თეოლოგიის დოქტორს საეკლესიო სამართალში, მღვდელ ალექსი ქშუტაშვილს ესაუბრა:

“წმიდა ვალენტინი გახლდათ რეალურად ისტორიული პიროვნება, წმიდანი, რომელიც ცხოვრობდა მესამე საუკუნის შუა წლებში, ქალაქ ტერნისში, დღევანდელი იტალიის ტერიტორიაზე. იყო ინტერამის ეპისკოპოსი. იგი 270 წელს მოწამეობრივად აღესრულა. Read more »

“რჩეული ერის” გაგება ქართულ ჰაგიოგრაფიაში

xatis_gamokvaneba

ავტორი – ეკა ჭყოიძე

ნაშრომი დაიბეჭდა ჰუმანიტარულ კვლევათა ჟურნალში – “კადმოსი” 2.2010

© ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი 

საკვანძო სიტყვები: ჰაგიოგრაფია, იდეოლოგია, მესიანიზმი, ათონი, შუა საუკუნეები

მეოთხე საუკუნის პირველ ნახევარში  ქრისტიანობაზე მოქცევით საქართველოს კულტურულ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში, ალბათ, არ შევცდებით, თუ ვიტყვით, რომ ყველაზე მნიშვნელოვანი პერიოდი დაიწყო. ახალმა რელიგიურმა ფაქტორმა გადამწყვეტი როლი ითამაშა იდენტობის ჩამოყალიბების საქმეში. ქართული ნაციონალური იდენტობა საკმაოდ გამოკვეთილადაა ნიშანდებული რელიგიურად. “ქრისტინობა, ეს არაქართული ფენომენი, ფუნქციონირებას იწყებს როგორც ქართული იდენტობის მარკერი. ქართული ერთობა, რომელიც აქამდე საერთო წინაპრის ერთობად მოიაზრებოდა, ტრანსფორმირდა სულიერ ერთობად. ერთობად ქრისტეში” [ჩხარტიშვილი 2007:17].  Read more »

„კონსენსუსის“ საკითხი ძველ ეკლესიაში

“თანამედროვე პერიოდში, სრულიად მართლმადიდებელთა მომავალ საეკლესიო კრებაზე წარმომადგენლობისა და გადაწყვეტილების მიღების პროცედურების მარეგულირებელი ნორმების შესახებ  დისკუსია სულ უფრო აქტუალური ხდება. რა ადგილი უნდა დაიკავოს გადაწყვეტილების მიღებისას კონსენსუსის ­პრინციპმა? ღირს თუ არა უმცირესობათა შეხედულებების მხედველობაში მიღება? რამდენად განსმაზღვრელად შეიძლება ჩაითვალოს უმრავლესობის მოსაზრებები?”

ჩვენი ცენტრი აგრძელებს მსოფლიო საეკლესიო კრებასთან დაკავშირებული საღვთისმეტყველო, კანონიკური და ეკლესიოლოგიური საკითხების შესახებ არსებული თეოლოგიური ნარკვევების გამოქვეყნებას. ამჟამად გთავაზობთ დიაკვან ვლადიმირ ვასილიკის ნაშრომის “Вопрос о консенсусе в Древней Церкви” ქართულ თარგმანს, რომელიც სპეციალურად ბლოგისთვის რუსულიდან თარგმნა არჩილ მეტრეველმა.

ამ თემატიკასთან დაკავშირებით იხილეთ შემდეგი სტატიები:

მომავალი მსოფლიო საეკლესიო კრებისათვის მზადების ისტორია

„VIII“ მსოფლიო საეკლესიო კრება და საეკლესიო კანონმდებლობის მომავალი

რა არის მსოფლიო კრება?

Read more »

ისტორიის პრობლემა ქრისტიანობაში

ვაგრძელებთ პარიზის წმ. სერგის სახელობის თეოლოგიური ინსტიტუტის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენლის – პროტოპრესვიტერ ნიკოლოზ აფანასიევის ნაშრომების გამოქვეყნებას. ამჯერად გთავაზობთ მის მოხსენებას ეკლესიისა და ისტორიის პრობლემატიკაზე, რომელიც წარმოდგენილი იყო მართლმადიდებლური კულტურის საკითხებისადმი მიძღვნილ რუსული პედაგოგიური კაბინეტის სხდომაზე. მოხსენებას თან ახლავს სხდომის მონაწილეთა კომენტარები და პროტ. ნ. აფანასიევის პასუხი.

წყარო

ნაშრომი ექსკლუზიურად ბლოგისთვის რუსულიდან თარგმნა და შენიშვნები დაურთო დიაკვან ირაკლი წაქაძემ

Read more »

რა არის მსოფლიო კრება ?

ჩვენს თანამედროვეობაში წამოჭრილ მრავალ აქტუალურ საღვთისმეტყველო პრობლემათა შორის, ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი უდავოდ “მსოფლიო კრებასთან” დაკავშირებული საკითხებია.  მსოფლიო საეკლესიო კრება გაუგებარი საფუძვლებით უპირობოდ დაუკავშირდა ესქატოლოგიას. საკრალური მნიშვნელობა შეიძინა კრების რიგითმა ნომერმაც – “VIII”.

ვფიქრობთ, აღნიშნული გაუგებრობა, ერთმნიშვნელოვნად უკავშირდება ინფორმაციის ნაკლებობასა და ამ საკითხების ირგვლივ თავისუფალი თეოლოგიური მსჯელობების არარსებობას.

ჩვენს ბლოგზე უკვე გამოქვეყნდა რამდენმე სტატია აღნიშნული თემატიკასთან დაკავშირებით:

მომავალი მსოფლიო საეკლესიო კრებისათვის მზადების ისტორია

„VIII“ მსოფლიო საეკლესიო კრება და საეკლესიო კანონმდებლობის მომავალი

ამჯერად გთავაზობთ პროტოპრესვიტერ იოანე მეიენდორფის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ სტატიას “რა არის მსოფლიო კრება?” Read more »

აფხაზეთში არსებული საეკლესიო მდგომარეობის სამართლებრივი ანალიზი

თეოლოგიის დოქტორი საეკლესიო სამართალში,
მღვდელი ალექსი ქშუტაშვილი.

1. ეპარქიაში არსებული მდგომარეობა.

1993 წლის 27 სექტემბერს სოხუმის დაცემის შემდეგ ოთხას ათასზე მეტი ეთნიკური ქართველი და მათთან ერთად სამღვდელოებაც განდევნილ იქნა მშობლიური მხარიდან. აფხაზეთში დარჩა მხოლოდ ოთხი ეთნიკურად არაქართველი სასულიერო პირი: მღვდელი ბესარიონ აპლია (ეთნიკური აფხაზი), მღვდელი პავლე ხარჩენკო (უკრაინელი), დეკანოზი პეტრე სამსონოვი (რუსი) და მღვდელი ვიტალი გოლუბი (ასევე რუსი). ასეთ პირობებში რელიგიური მდგომარეობა საქართველოს ამ მხარეში ძალზე გართულდა, ხოლო კანონიკური მართვა-გამგეობის მხრივ, შეიძლება ითქვას, სრული ქაოსი ჩამოყალიბდა. დე იურედ აფხაზეთის ეპარქია დღემდე რჩება საქართველოს საპატრიარქოს იურისდიქციის ქვეშ, ხოლო დე ფაქტოდ – ის ნაწილობრივ თვითმართველობს, ნაწილობრივ კი რუსეთის საპატრიარქოს მაიკოპისა და ადიღეის ეპარქიის მიერ იმართება.

Read more »

ზეპოლიტიკური

„კატეგორიულად მიუღებელია ღვთისმსახურთა მონაწილეობა რომელიმე პარტიის პოლიტიკურ აქციაში. ეკლესია არის ნეიტრალური, საყოველთაო და მისი წევრია ნებისმიერი პოლიტიკური შეხედულების ადამიანი.“

ეს ეპიგრაფი, რომელიც ჩვენი მსჯელობის წანამძღვრად ავირჩიეთ, წარმოდგენს ამონარიდს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის განჩინებიდან (05.07.2012)[1]. ამ მოწოდებით საქართველოს ეკლესიამ ერთმნიშვნელოვნად და იმპერატიულად დააფიქსირა, უფრო კი შეგვახსენა, საკუთარი პოზიცია ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური პროცესების მიმართ და ამ პროცესებში საკუთარი ადგილიც განსაზღვრა. უფრო სწორი კი იქნებოდა გვეთქვა არა – პროცესებში, არამედ – პროცესებს მიღმა. Read more »

ნიკეის პირველი მსოფლიო საეკლესიო კრება – პასქალიის საკითხი[1]

ვაგრძელებთ საეკლესიო კალენდართან დაკავშირებული საღვთისმეტყველო, ისტორიული და კანონიკური ხასიათის პუბლიკაციების გამოქვეყნებას. ამჯერად გთავაზობთ ფრანგი მართლმადიდებელი მღვდელმთავრის, ნიუ იორკისა და ნიუჯერსის მთავარეპისკოპოსის (ამე) – პეტრე ლ’იულეს ნარკვევს, რომელშიც განხილულია ნიკეისპირველი მსოფლიო საეკლესიო კრების პასქალიასთან დაკავშირებით მიღებული გადაწყვეტილებები, ამ საკითხთან დაკავშირებით საეკლესიო კრების წინაშემ მდგარი პრობლემები და საეკლესიოკრებისა და წმინდა იმპერატორ კონსტანტინე დიდის დამოკიდებულება აღდგომის დღესასწაულის თარიღის გამოთვლისა და აღნიშვნის წესთან დაკავშირებით.
პუბლიკაცია, სპეციალურად ბლოგისთვის, რუსულიდან თარგმნა,შენიშვნები და კომენტარები დაურთო არჩილ მეტრეველმა   Read more »

დიდმარხვა – ისტორიული განვითარება

ჩვენს ბლოგზე ადრე განთავსებული იყო (იხ. 2011/01/10) ბიბლიურ-თეოლოგიური ინსტიტუტის ვებ-გვერდის ბმული, სადაც წარმოდგენილია XX საუკუნის ცნობილი რუსი თეოლოგის პროტოპრესვიტერ ალექსანდრე შმემანის წიგნის – “დიდი მარხვა” – ქართული ვერსია. ამჟამად შემოგთავაზებთ ამ წიგნის ერთ-ერთ დანართს, სადაც ავტორი მოკლედ განიხილავს დიდმარხვის განვითარების ისტორიულ ასპექტებს.
დანართი ბლოგისათვის ინგლისურიდან თარგმნა დიაკვანმა ირაკლი წაქაძემ

Read more »

ქალები მართლმადიდებელ ეკლესიაში

ავტორი: ელიზაბეტ ბერ–სიჟელი
 
როგორია ქალთა როლი მართლმადიდებელ ეკლესიაში? შესაძლებელია თუ არა დიაკონისების (ქალი დიაკვნების) უძველესი ინსტიტუტის აღდგენა? რა გამოწვევები დგას დღევანდელ მართლმადიდებლობაში ამ თვალსაზრისით და როგორ შეუძლია ეკლესიას ამ კითხვებზე პასუხის გაცემა? ამ და სხვა მეტად საინტერესო და აქტუალურ საკითხზე მსჯელობს თანამედროვე თეოლოგი ქალი ელიზაბეტ ბერ–სიჟელი.
 
სტატია დაიბეჭდა ბიბლიურ–თეოლოგიური ინსტიტუტის პერიოდულ გამოცემაში ემაოსი (N4). თარგმნა ზაზა კვერცხიშვილმა