თანამედროვე პატრისტიკა

წმ. კირიონ II ის წერილი რომის პაპს

25/09/2016
By

kirioni„გპირდები, რომ ქართველი ხალხი არ შეავიწროვებს შენი ტახტის მიმდევრებს“ – საქართველოს პატრიარქი რომის პაპს

წერილი, რომელსაც ახლა წაიკითხავთ არ ეკუთვნის საერო ან საქმეში ჩაუხედავ პირს. პირიქით, მისი ავტორია კირიონ II, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი (+1918). უფრო მეტიც ამ წერილის ავტორი წმინდანადაა შერაცხული საქართველოს ეკლესიის მიერ.

წმ. კირიონმა წინამდებარე წერილი 1917 წელს გაუგზავნა რომის პაპ ბენედიქტე XV-ს. პატრიარქი პირდება პაპს, რომ მისი ქვეშევროდმი კათოლიკენი არ იქნებიან შევიწროვებულნი არც მისგან და არც ქართველი ერისგან.

ტექსტი გამოქვეყნებულია საქართველოს საპატრიარქოს ჟურნალში „სვეტიცხოველი“ (1917, №4).

Read more »

მსოფლიო საპატრიარქოს უპირატესობა აღმოსავლეთის სხვა ეკლესიებთან მიმართებაში

13/09/2016
By

patriarchates-logoავტორი: ვასილი სტავრიდისი,
(თეოლოგია. 42, გვ 314-328.)

თარგმანი: თორნიკე მამნიაშვილი

  • წინაპირობები და მიზეზები, რომლებიც მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული.

ქრისტიანობის ისტორიის პირველ ათასწლეულში კონსტანტინოპოლის, ალექსანდრიის, ანტიოქიის და იერუსალიმის საპატრიარქოები განვრცობილნი იყვნენ 3 კონტინენტის – ევროპის, აზიისა და აფრიკის გეოგრაფიულ ტერიტორიებზე. კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოში შედიოდა ბალკანეთის ნახევარკუნძულის ნაწილი, კუნძულები და მცირე აზია. სირიაში განთავსებული ძირითადი ნაწილის გარდა, ანტიოქიის საპატრიარქოს იურისდიქციის ქვეშ პერიოდულად ექცეოდა ხოლმე მისგან ჩრდილოეთით მდებარე სომხეთი და აღმოსავლეთით მდებარე სპარსეთი. იერუსალიმის საპატრიარქოს ექვემდებარებოდა ანტიოქიის სამხრეთით მდებარე რეგიონები ვიდრე ეგვიპტემდე, ხოლო ალექსანდრიის საპატრიარქოს – ეგვიპტე და მისი სამხრეთი მეზობელი რეგიონები. მორწმუნეთა ძირითადი ნაწილი, რომლებიც მიეკუთვნებოდნენ ამ ეკლესიებს, იყვნენ ბერძნული, სირიული, სომხური, ქართული, სპარსული და კოპტური წარმოშობისა. ალექსანდრე დიდის დაპყრობების გამო ამ გეოგრაფიულ რეგიონებში მცხოვრებ მოსახლეობაში გავრცელდა ელინიზმი, მაგრამ რამდენად ძლიერი იყო ბერძნული იდეების ზეგავლენა ავტოქტონი ხალხების აზროვნების წესზე, ენასა და ცხოვრების წესზე, რჩება ღია საკითხად. უეჭველია, რომ ამ რეგიონში მდებარე ყოველი დიდი ქალაქი იყო ელინისტური კულტურის ცენტრი, დროის მცირე თუ დიდი მონაკვეთის განმავლობაში.

Read more »

ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი

18/08/2016
By

14022143_10154428908448594_8236460086188229308_n

ავტორი: თემურ ბუაძე

ქრისტიანობა განკაცებული ღმერთის რელიგიაა. ღმერთი განკაცდა, რათა ჩვენი ბუნება გამოეხსნა და ისევ დაგვბრუნებოდა მადლისმიერად ღმერთად ქცევის შესაძლებლობა, ანუ მიგვეღწია იმ მიზნისთვის, რისთვისაც შემოქმედმა ამ სოფლად მოგვიყვანა.

წმინდა წერილი იოანე ღვთისმეტყველს უფლის უსაყვარლეს მოციქულად მოიხსენიებს. თუ ღმერთის სრულყოფილებას გავითვალისწინებთ, ეს იმას უნდა ნიშნავდეს, რომ იგი მოციქულთაგან ყველაზე მეტად ჩაწვდა და ეზიარა ღვთაებრივი სიყვარულის საიდუმლოებას. სწორედ ეს მოციქული გვამცნობს, რომ ღმერთი სიყვარულია. არსად, ისეთი სიცხადით არ მჟღავნდება ეს ჭეშმარიტება, როგორც ქრისტიანობაში. არც ერთი სხვა რელიგია არ ლაპარაკობს ცისა და ქვეყნის შემოქმედზე, რომელმაც ისე შეიყვარა მისი მცნებების უარმყოფელი, ცოდვით დაცემული ადამიანი, რომ საკუთარი ძე მოავლინა მის გამოსახსნელად. ღმერთმა არა მარტო ჯოჯოხეთისგან იხსნა კაცობრიობა, არამედ სამარადისოდ შეინარჩუნა ადამიანური ბუნება და მამის მარჯვენით მისი ამაღლებით, მადლისმიერი სრულყოფილებით აზიარა ღმერთის მარადიულ ყოფას, დიდებას, ძალებსა და ქმედებას.

Read more »

დიალოგი სულიერ ტრადიციაში

1391509499

საუბარი სამარიელ ქალთან, რომი, ვია ლათინას კატაკომბა, IV ს.

მოხსენება, წაკითხული ორიენტალისტიკის პონტიფიკალურ ინსტიტუტში, ანთროპოლოგიის თანამედროვე პრობლემებისადმი მიძღვნილ სემინარზე.

 ავტორი: იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

ქრისტიანულ კოსმოგონიაში ადამიანის შექმნის ფაქტი არის დიალოგის ნაყოფი: თქვა ღმერთმა: გავაჩინოთ კაცი ჩვენს ხატად, ჩვენს მსგავსებად“ (დაბ.1:26), წმინდა წერილის ამ ციტატით ისპირირებული წმ. გრიგოლ ნოსელი, პატრისტიკულ და საეკლესიო ტრადიციასთან სრულ სიმფონიაში შენიშნავს: „ადამიანის შესახებ იყო მსჯელობა, ის [ღმერთი] არ ამბობს, როგორც სხვა ქმნილებათა შემთხვევაში „იქმნას კაცი!“ იხილე, რაოდენი პატივის ღირსი ხარ, რამეთუ შენი არსებობა არ არის ერთი ბრძანების შედეგი, პირიქით, ღმერთი კონსულტირებს, თუ რა იქნება საუკეთესო მიდგომა ესოდენი პატივის ღირსი ქმნილების  შესაქმნელად“[1]. შემოქმედებითი აქტის შემდეგ ღმერთი აგრძელებს თავის დიალოგს ქმნილებასთან: ადამ სად ხარ… სად არის აბელი, შენი ძმა… Read more »

მართლმადიდებლური ფუნდამენტალიზმი სექტად გარდაიქმნება

20/07/2016
By

zizioulas

ინტერვიუ პერგამოსის მიტროპოლიტ იოანე ზიზიულასთან

საუბარი შედგა წმინდა იოანე ნათლისმცემლის მონასტერში ქ. ესექსში (დიდი ბრიტანეთი) წმ. ფილარეტის ინსტიტუტის სტუდენტებისა და პედაგოგების სტუმრობისას.

მეუფეო,  ძალიან მოხარულები ვართ თქვენთან შეხვედრით. რითი მიიქცია თქვენი ყურადღება ამ მონასტერმა? თქვენი შეხედულებიდან რა არის უფრო მეტად აქტუალური  და მოთხოვნადი დღევანდელ  ქრისტიანულ სამყაროში  წმინდა სილუან ათონელის და არქიმანდრიტ სოფრონის (სახაროვი) საღვთისმეტყველო და სულიერი გამოცდილებიდან?

მე ვიცნობდი მამა სოფრონს. მე  მასში ორი ძირითადი ხაზი აღმოვაჩინე, რომელიც ჩემი შეხედულებით ძალიან მნიშვნელოვანია. მამა სოფრონი საზრდოობდა ღრმა ათონური მონაზვნობის გამოცდილებიდან და ძალიან კარგად იცნობდა ამ ტრადიციას, ამოდიოდა ისიქასტებიდან, წმინდა გრიგოლ პალამადან. იმავდროულად მას ჰქონდა ღვთისმეტყველების ღრმა ცოდნა და ინტერესი. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, მას ქონდა არა უბრალო მოწიწებული დამოკიდებულება სულიერებასთან, არამედ ცოცხალი საღვთისმეტყველო აზროვნება, რომელიც ჩემთვის  ძალიან მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა. მე მასში  ჩემი სულიერი მოძღვარი ვიპოვე.  ჯერ კიდევ ერისკაცი ვიყავი, როდესაც მას შევხვდი. დიდი მადლიერი ვარ მისი სულიერი მხარდაჭერის, სწორედ მან გადამაწყვეტინა მიმეღო მსოფლიო საპატრიარქოს შეთავაზება გავმხდარიყავი  კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიის მიტროპოლიტი.

Read more »

ადამიანი და სამყარო მაქსიმე აღმსარებელთან

18/07/2016
By

ადამიანი და ბუნება

ადამიანი და სამყარო წმინდა მაქსიმე აღმსარებლის ღვთისმეტყველებაში.

ავტორი: პერგამოს მიტროპოლიტი იოანე ზიზიულასი.

თარგმანი: თორნიკე მამნიაშვილი

***

განვითარებითი შემოქმედება

  1. შესავალი: წმინდა მაქსიმეს ცხოვრება

დიდი სიხარულით ვიღებ მონაწილეობას კვლევათა ეროვნული საზოგადოების ბიზანტიური კვლევების მიერ ორგანიზებულ მოხსენებათა ციკლში. ციკლში, რომელიც ნამდვილად წარმოადგენს განსაკუთრებული ინტერესის საგანს არა მხოლოდ ბიზანტიის ისტორიისა და კულტურის შესასწავლად, არამედ თანამედროვე სამყაროსთვის ამ კულტურის მნიშვნელობისთვისაც.

ეკოლოგიური კრიზისის მომძლავრების ეპოქაში, რის წინაშეც ვდგავართ დღესდღეობით, გვმართებს ვკითხოთ საკუთარ თავს, განსაკუთრებით კი, ჩვენ, მართლმადიდებლებმა – რა უნდა გვასწავლოს ეკლესიის მამების მიერ ჩამოყალიბებულმა გარდამოცემამ ადამიანისა და ბუნებრივი გარემოს ურთიერთობის შესახებ?

Read more »

ეკლესიასტე

04/07/2016
By

 

104832120_men3ავტორი: დეკანოზი ალექსანდრე მენი
ამაო სიამეთა წადილის გამო ვკიცხავ ჩემს თავს, რადგანაც ჩავხვდი, ამა სოფლის შვებანი წამიერი სიზმარი ყოფილა.
ფ. პეტრარკა

თუ იობის წიგნი თავისი სულისკვეთებით ანტიკურ ტრაგედიებს უახლოვდება, მაშინ ეკლესიასტე შეიძლება მივიჩნიოთ სტოელთა და ეპიკურელთა მოძღვრების ძველაღთქმისეულ პარალელად. ზოგი ავტორი იმასაც კი ფიქრობდა – ეს წიგნი, რომელიც ესოდენ არა ჰგავს ბიბლიის სხვა ნაწილებს, უშუალოდ ბერძნული გავლენით შეიქმნაო. სინამდვილეში კი ეკლესიასტე წმინდა აღმოსავლური ქმნილებაა და მისი იდეების მსგავსება დასავლურ ფილოსოფიასთან უშუალო სესხების ჰიპოთეზის გარეშეც აიხსნება, ხოლო რაც შეეხება იმ წყაროებს, რომლებიც კვებავდნენ წიგნის ავტორის შეხედულებებს, ისინი პირქუშ ბაბილონურ სიბრძნეში უნდა ვეძიოთ.

Read more »

რუმინეთის პატრიარქის სიტყვა დიდი და წმიდა კრების გახსნით სესიაზე (20.06.2016)

21/06/2016
By

DSC_6486სინოდალურობა უნდა იყოს წესი არა მხოლოდ ადგილობრივ, არამედ სრულიადმართლმადიდებლურ დონეზეც-პატრიარქი დანიელი

წმინდა და დიდი კრების გახსნით სესიაზე (ორშაბათს, 2016 წლის 20 ივნისს) მისმა უნეტარესობა რუმინეთის პატრიარქმა დანიელმა წარმოთქვა სიტყვა, რომელშიც ხაზი გაუსვა სინოდალურობის (კრებსითობის) მნიშვნელობასა და პატივისცემას არამხოლოდ ადგილობრივ, არამედ სრულიადმართლმადიდებლურ დონეზეც.

თქვენო უწმინდესობავ,

თქვენო უნეტარესობავ,

თქვენო უსამღვდელოესობავ,

კრების ღრმადპატივცემულო საზოგადოებავ,

მართლმადიდებელ ეკლესიათა წმიდა და დიდი კრება არის ერთი მხრივ იშვიათი მოვლენა, ამავდროულად კი სიტუაციის ნორმალიზაციის დასაწყისი, რადგან სინოდალურობა (კრებსითობა) არის ადგილობრივ ეკლესიათა ცხოვრების კანონიკური წესი, რომლითაც გამოიხატება ერთი წმინდა კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესიიის მართლმადიდებლური რწმენის ერთობა, საკრამენტალური ცხოვრება და კანონიკური წესრიგი. თუკი სინოდალურობა არის კანონიკური წესი (ნორმა) ადგილობრივ დონეზე, მსგავსადვე უნდა იყოს სრულიადმართლმადიდებლური მასშტაბითაც.

სინოდალურობა სრულიქმნება წმინდა ევქარისტიის საიდუმლოების აღსრულებაში, რათა ერთის მხრივ გამოიხატოს მართლმადიდებლური რწმენის ერთობა და ამასთანავე ეკლესიის თავ, უფალ იესო ქრისტესთან საიდუმლოს მეშვეობით ზიარება.

მართლმადიდებელ ეკლესიათა ავტოკეფალია წარმოაჩენს საკუთარ ადმინისტრაციულ და პასტორალურ თავისუფლებას მანამ, სანამ სრულიადმართლმადიდებლური ევქარისტიული მოხსენიება და კრებსითობა გამოხატავს მართლმადიდებლობის ერთიანობას.

ეკლესიის პასტორალურმა და მისიონერულმა მსახურებამ საკუთარ ანგარიშში უნდა შეიტანოს დღევანდელი პრობლემები და გამოწვევები, იქიდან გამომდინარე რომ საეკლესიო მსახურების მიზანი არის ადამიანთა ხსნა და განწმენდა, რაც გულისხმობს ყოვლადწმინდა სამების მეუფების    სიყვარულსა და სინათლეში, მარადიული ცხოვრების ნეტარებას.

ამ მხრივ კრება არ ქმნის დოგმათა ახალ ფორმულირებას ან წმიდა კანონებს, მაგრამ საკმაოდ მნიშვნელოვანია რომ ეკლესიაში მოხდეს პასტორალური და მისიონერული გზით მთელი კაცობრიობისადმი განკუთვნილი ქრისტეს სიყვარულის დამოწმება. თუკი ჩვენ ვაღიარებთ ჭეშმარიტ რწმენას,  მივიღებთ ყოვლადწმინდა სამებასთან კავშირის  სიხარულსა და სიყვარულს , რასაც ჩვენ დღევანდელ დღეს ვდღესასწაულობთ.

დანიელი

რუმინეთის პატრიარქი

მოამზადა გურამ ლურსმანაშვილმა

წყარო-http://basilica.ro/patriarhul-romaniei-sinodalitate-norma-nivel-panortodox-nu-local/

 

გნოსეომაქია — უცოდინრობის ერესი

13/06/2016
By

1428215266_tupost-eto-zarazno-750x400გავრცელებულია მოსაზრება, თითქოსდა მორწმუნე ადამიანს არ სჭირდება ცოდნა, რომლის არქონაც, ვითომცდა უხვად კომპენსირდება პირადი ღვთისმოსაობითა და მისტიური გამოცდილებით. მარტივად რომ ვთქვათ: საჭირო არ არის სწავლა, არც წმიდა წერილის გამოკვლევა, უბრალოდ, მცნებებით ცხოვრება საკმარისია და საჭიროების შემთხვევაში ღმერთი თავად გაგიცხადებს ყოველივე საჭიროს. ასეთ მოსაზრებებს ხშირად მოისმენთ მორწმუნე ადამიანებისგან. მაგრამ, შესაძლოა, მათ არ იციან, რომ ასეთი საუბრით ქადაგებენ ერესს, რომელიც ეკლესიამ მრავალი საუკუნის წინ განიხილა და უარყო.

საუბარია ე. წ. გნოსეომაქიაზე, რაც ბერძნულიდან ითარგმნება, როგორც „ბრძოლა ცოდნასთან“. ეს სწავლება ცოდნას  სათნოებათა რიგიდან გამორიცხავს და მას არასაჭიროდ მიიჩნევს. ამასთან ერთად, ხშირად იმოწმებენ ამა თუ იმ წმიდა მოსაგრეს, რომლებიც მართლაც უბრალო და გაუნათლებელი ადამიანები იყვნენ. მათი მაგალითი აყვანილია აბსოლუტიზმამდე და ამტკიცებენ, რომ მათი ბედი გამონაკლისი კი არა, წესია; შესაბამისად, ცოდნის გარეშე (ანუ უცოდინრობით!) შესაძლოა (უფრო მეტიც — ვალდებულია!) იოლად გავიდეს ფონს ნებისმიერი ადამიანი. გნოსეომაქიის თვალსაზრით, ქრისტიანს რაციონალურად აზროვნება არ სჭირდება, ღვთისმეტყველება და ფილოსოფიაც კი ზედმეტობად მიიჩნევა.

Read more »

სულის უკვდავების შესახებ

01/06/2016
By

dc3e26e4-7d14-4666-8bd4-cd97779fdd26ფილოსოფიურ-რელიგიური შეხედულებები სულისა და მისი უკვდავების შესახებ

ავტორი: თეიმურაზ ბუაძე

(სტატია -ჟურნალ “გული გონიერი” დან)

ყველა ძველ ფილოსოფოსთან ვხვდებით მოძღვრებას ადამიანის სულის შესახებ, რაც საკვირველი არაა, რადგან ის პირდაპირ უკავშირდება უკვდავების საკითხს; ეს უკანასკნელი კი ადამიანური ყოფის ცენტრალური ეგზისტენციალური პრობლემაა. ძველ ეპოქაში ადამიანთა აბსოლუტურ უმრავლესობას სწამდა, რომ ისინი გარდაცვალების შემდეგაც აგრძელებდნენ არსებობას; ხოლო ის, რაც არსებობას აგრძელებდა, ცხადია, სული იყო. ამიტომაც ეს სიტყვა თითქმის ყველა ძველ კულტურაში, აღნიშნავს იმას, რაც ჩვენში არამატერიალურია, ხრწნას და დაშლას არ ექვემდებარება, ანუ იმას, რისი შეხება და შეხედვა არ შეგვიძლია, რაც უფორმოა და უსხეულო.

დასავლეთში პირველი ფილოსოფიური ხასიათის რეფლექსია სულისა და მისი უკვდავების შესახებ ძველ საბერძნეთში გვხვდება. ეს ბუნებრივია, რადგან ფილოსოფია პირველად სწორედ იქ წარმოიშვა. საზოგადოდ, ფილოსოფოსებთან ძალიან იშვიათად ვპოულობთ ერთსულოვნებას თვით ყველაზე ბაზისურ კითხვებზე. ამ მხრივ გამონაკლისი არც ძველი საბერძნეთი იყო. იქ უაღრესად განსხვავებულ შეხედულებებს ვპოულობთ ჩვენს განსახილველ საკითხებთან დაკავშირებით.

Read more »