ლიტურგიკა

ზოგიერთი შენიშვნა სტატიისათვის “ევქარისტიული ცთომილებანი ლათინთა და სომეხთა ეკლესიებში”

ავტორი: იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

pope_fishermanring_cp_75122

წინამდებარე პუბლიკაციაში გვსურს მოკლედ შევეხოთ და რამდენიმე შენიშვნა გამოვთქვათ მღვდელ ლონგინოზ სუარიშვილის მიერ “თბილისის სასულიერო აკადემიის საღვთისმეტყველო-სამეცნიერო შრომებში” გამოქვეყნებულ სტატიაზე: “ევქარისტიული ცთომილებანი ლათინთა და სომეხთა ეკლესიებში”[1].

დასაწყისშივე აღვნიშნავთ, რომ სტატია, შესაბამისი ისტორიულ-კულტუროლოგიური კონტექსტუალიზაციის გარეშე, a priori ცდილობს დაამოწმოს ლათინურ ეკლესიაში უფუარი პურისა და სომხურ ეკლესიაში განუზავებელი ღვინის გამოყენების ტრადიციათა ცთომილება.

თუმცა, როდესაც ტრადიციათა სიმცდარეზე ვაპირებთ საუბარს, აუცილებელია სქოლასტიკური სტერეოტიპებისგან გათავისუფლება (სწორედ ბიზანტიაში შობილმა და კათოლიკურ ეკლესიაში აყვავებულმა სქოლასტიციზმმა მიგვიყვანა მსგავსი საკითხების ცალმხრივ განსჯასთან) და პატრისტიკული ხედვით აღჭურვა. შეიძლება ერთი შეხედვით უცნაურადაც კი მოგვეჩვენოს, მაგრამ ეკლესიის მამები გაცილებით აკადემიურნი და დიდი თვალსაწიერის მქონენი იყვნენ, ვიდრე საუკუნეთა გამოცდილების მქონე თანამედროვე ზიგიერთი საღვთისმეტყველო სკოლის წარმომადგენლები.

ადგილობრივი ტრადიციისადმი პატრისტიკული დამოკიდებულების გადასააზრებლად, ნეტარი ავგუსტინესეული ერთი მაგალითით შემოვიფარგლებით: “როგორც ზემოთაც ვთქვი, სახარებასა და მოციქულთა ნაწერებში, რომელნიც წარმოადგენენ ახალი აღთქმის ნაწილს, არ არის გაწერილი თუ ზუსტად რომელ დღეებში ეგების მარხვა, რამდენადაც ეს პრაქტიკაც ჰპოვებს თავის ადგილს მეფის ასულის, ანუ ეკლესიის ფერადი სამოსლის მრავალსახეობაში, როგორც სხვა უამრავი [ტრადიცია, პრაქტიკა], რომელთა რიცხოვნების გამო ჩამოთვლა შეუძლებელია. ამიტომაც მსურს მოგითხრო, მილანის ეპისკოპოსის, უღირსეულესი ამბროსის, რომლის მიერაც მოვინათლე, პასუხი ჩემს მიმართ, როდესაც მას მივმართე ამ შეკითხვით[…] დედაჩემი შეწუხებული იყო და არ იცოდა, უნდა ემარხულა შაბათ დღეს, როგორც ჩვენს ქალაქშია მიღებული, თუ უნდა ეჭამა, როგორც მილანის ეკლესიაშია მიღებული, მისი მწუხარების გამო მივმართე ხსენებულ ღვთის კაცს, რომელმაც მომიგო: ‘რა შემიძლია ვასწავლო სხვებს, იმაზე მეტი, რასაც მე თავად ვიქმ? […] როდესაც ვარ აქ [მილანში], შაბათობით არ ვმარხულობ, ხოლო როდესაც ვარ რომში, შაბათობით ვმარხულობ. რომელ ეკლესიაშიც არ უნდა იყოთ, დაიცავით ადგილობრივი წესი, რომ არ იქცეთ დაბრკოლების მიზეზად[2].

ყურადღება მივაქციოთ იმ ფაქტს, რომ მოცემული მონაკვეთის სამივე პროტაგონისტი წმინდანია და სამივე მათგანი თანაბრად აღიარებს სხვა გეორგრაფიულ-კულტურულ არეალში არსებულ განსხვავებულ საეკლესიო ფორმათა ლეგიტიმურობას, ამდენად, როდესაც საკუთარისაგან განსხვავებულ ტრადიციებზე ვსაუბრობთ, უნდა მოვახერხოთ მაქსიმალურად გავთავისუფლდეთ სტერეოტიპებისაგან, ამისთვის კი დასახული საკითხის საფუძვლიანი, აკადემიური შესწავლაა საჭირო, მთელი რიგი გარეშე ფაქტორების გათვალისწინებით. თუმცა ამ ეტაპზე არ გვსურს სტატიაში მოცემულ ორ ძირითად თეზისსა და კვლევის მეთოდოლოგიის დეფექტებზე ვრცლად საუბარი, რადგან შესაძლოა აღქმული იქნეს, როგორც ლათინური და სომხური ეკლესიების აპოლოგია. მხოლოდ ნაშრომის შესავალით შემოვიფარგლებით, რამდენადაც პირველივე გვერდი მნიშვნელოვან ინფორმაციას გვაწვდის ლიტურგიული მეცნიერებისადმი სტატიის დამოკიდებულებაზე. ძირითადად სამ პუნქტზე გავამახვილებთ ყურადღებას:

  1.            პირველივე აბზაცში ავტორი თვითწინააღმდეგობრივად აცხადებს, რომ “ევქარისტიული მღვდელმოქმედების წმინდა წეს-განგება, რაც მოციქულთა დროსვე განისაზღვრა და დადგინდა, დღემდე უცვლელია”. სავარაუდოდ ავტორს სურდა ეთქვა, რომ წმ. ევქარისტიის არსი, ეკლესიას დღემდე ისევე ესმის, როგორც მოციქულთა ეპოქაში და დღემდე წმინდა მართლმადიდებელი ეკლესია იმავე რწმენით, იმავე მანდატითა და შეგნებით აღასრულებს წმინდა ევქარისტიას, როგორც ამას იესო ქრისტეს მოწაფეები აღასრულებდნენ. ამ გაგებითა და ევქარისტიის ზედროული, ესქატოლოგიური ბუნების ძალით, ფორმათა ცვალებადობის მიუხედავად, ეკლესიის მიერ ნებისმიერ ეპოქაში აღსრულებული ევქარისტია, იგივე არის იესო ქრისტეს აღსრულებული ევქარისტიისა. თუმცა ავტორი “წეს-განგებაზე” საუბრობს, ეს კი გაიგება როგორც ფორმათა (ტექსტები, ჟესტები, ინსტრუმენტები) იგივეობრიობა, რაც ისტორიულ სიმართლეს არ შეესაბამება, საკმარისია ვიფიქროთ თავად პოსტაპოსტოლური ეპოქის ლიტურგიულ მოწმობათა დიდ სხვაობრიობაზე, რომ მსგავსი დებულება აბსოლუტურად გაუმართლებელი აღმოჩნდეს[3].
  2.            მეორე აბზაცი პირველ აბზაცთან თვითწინააღმდეგობრივი განცხადებით იწყება: “მოგვიანებით სხვადასხვა ადგილობრივი ეკლესიის ღვთისმსახურებაში გაჩნდა მეტ-ნაკლებად განსხვავებული ტრადიციები” თუმცა, სამწუხაროდ, არც მოცემული აბზაცის აზრი შეესაბამება მეცნიერულ მოცემულობას. რობერტ ტაფტმა სწორედ შენიშნა სხვაობა XIX და XX საუკუნის მიდგომებს შორის: “XX საუკუნემდე განსხვავებული ლიტურგიული წესების შესახებ არსებულ თეორიებში დომინირებდა აზრი ე.წ. ‘რიტუალების დივერსიფიკაციაზე’, გერმანელი მკვლევარის, ფერდინანდ პრობსტის მიერ ფორმულირებული. ამ თეორიის თანახმად დასაწყისში არსებობდა საერთო სამოციქულო ლიტურგია, რომელიც ეტაპობრივად გადაიზარდა სხვადასხვა წესის ლიტურგიებში. […] ანტონ ბაუმშტარკმა კი დაამტკიცა, რომ პირველი სამი საუკუნის განმავლობაში ქრისტიანობა იცნობდა ადგილობრივი ლიტურგიების დიდ სიმრავლეს. […] საეკლესიო ადმინისტრაციული ერთეულების, შემდგომში საპატრიარქოების, განვითარებასთან ერთად კი ქრისტიანობა განიცდიდა რიტუალთა უნიფიკაციის მუდმივად მზარდ პროცესს, არსებული საეკლესიო ადმინისტრაციების საზღვრებში[4], და მართლაც, ანტონ ბაუმშტარკის ფუნდამენტურ ნაშრომში “კომპარატიული ლიტურგია” წარმოდგენილი სამი კანონიდან, რომელნიც ლიტურგიული კვლევის პრინციპულ მეთოდებს წარმოადგენენ თანამედროვე მეცნიერისთვის, პირველივე სწორედ ამ კანონზომიერებას ამტკიცებს: რიტუალები ადგილობრივი თემებიდან ნელ-ნელა უნიფიცირდებიან ცენტრისკენ და არა პირიქით[5]. ალბათ ნიშნეულია, რომ პირველივე ბიბლიოგრაფიული ერთეული, რომელსაც სტატიის ავტორი ეყრდნობა, სწორედ XIX საუკუნეში, 1855 წელსაა გამოცემული, კიევის აკადემიის ნაკლებად ცნობილი პროფესორის, ივანე ბობროვნიცკის მიერ.
  3.           მომდევნო აბზაციც ისტორიულ რეალობასთან შეუსაბამო მტკიცებით იწყება: “IV საუკუნიდან ბიზანტიის ეკლესიაში და მართლმადიდებლურ აღმოსავლეთში ერთიანი სახის ღვთისმსახურება მკვიდრდება…” ცალკე კვლევის საგანია რას გულისხმობს ავტორი, როდესაც IV საუკუნესთან მიმართებაში იყენებს ისეთ მყიფე დეფინიციებს, როგორიცაა “ბიზანტიის ეკლესია” და “მართლმადიდებლური აღმოსავლეთი”, მაგრამ რასაც არ უნდა გულისხმობდეს, მოცემული მტკიცებაც რომ არ შეესაბამება ისტორიულ სიმართლეს, ამის მაგალითად ისიც კმარა, რომ ვიდრე XI საუკუნემდე საქართველოში აღსრულებული ლიტურგია და კონსტანტინოპოლში აღსრულებული ლიტურგია არათუ ერთიანნი იყვნენ, არამედ განსხვავებულ ლიტურგიული ოჯახებს წამოადგენდნენ: კონსტანტინეპოლში დასავლურ-ანტიოქიურ მოდელზე ყალიბდებოდა ბიზანტიური ოჯახი, საქართველო კი ვიდრე XI საუკუნის ბიზანტინიზაციამდე, რჩებოდა იერუსალიმურ ლიტურგიულ ოჯახში[6].

როგორც უკვე ვთქვით, ჩვენი პუბლიკაციის მიზანი დასახელებული სტატიის შესავლისათვის სამი ფუნდამენტური შენიშვნის დართვა იყო. ვფიქრობთ მოცემული შენიშვნების წყალობით მკითხველს გარკვეული წარმოდგენა შეექმნება სტატიაში გამოთქმულ ზოგიერთ გაუმყარებელ დებულებაზე, მეორეს მხრივ ისიც არ უნდა დავივიწყოთ, რომ შეცდომებისგან დაზღვეულნი არავინ ვართ, მითუმეტეს კვლევისთვის საჭირო ინსტრუმენტების არარსებობის პირობებში.

 

[1] იხ. სუარიშვილი, ლ., ევქარისტიული ცთომილებანი ლათინთა და სომეხთა ეკლესიებში, ჟურნ. თბილისის სასულიერო აკადემიის საღვთისმეტყველო-სამეცნიერო შრომები, 7 (2017), გვ. 485-497.

[2] Aurelius Augustinus Hipponensis, Epistola 36 (14:32), In CSEL 34 (1), Wien 1895, 61-62.

[3] იხ. Siniscalo, P., L’eucaristia nei padri apostolici, In Dizionario di Spiritualità Biblio-Patristica, L’Eucaristia nei Padri della Chiesa, Vol 20, Roma 1998, გვ. 12-61.

[4] Taft, R.F., The Byzantine Rite, A Short History, Collegeville 1992, გვ. 24-25.

[5] Baumstark, A., Litutgie comparée, Chevetogne 1934, გვ. 16-32.

[6] Tarchnišvili, M., Georgia, In Enciclopedia Cattolica VI, Città del Vaticano 1951, გვ. 74, (= თარხნიშვილი, მ., წერილები, თბილისი 1994, გვ. 241).

 

მჭამელი – არამჭამელი: კიდევ ერთხელ მარხვის შესახებ

29/03/2017
By

 

tabgha_loaves-fishes-mosaic_fjenkins040208_168tავტორი: იეროდიაკონი ლეონიდე ებრალიძე

რომის წმ. პანტელეიმონის რუმინული მართლმადიდებლური სამრევლოს დიდი მარხვის საკვირაო-სამრევლო კატეხიზაციის სერიის შესავალი

თითქმის ბანალურად იქცა ფორმებში ჩაკეტილ ქრისტიანობაზე საუბარი, მაგრამ ფაქტი ფაქტად რჩება, რომ ქრისტიანები დაავადებულნი არიან რიტუალიზმით, ანუ ფორმათა გაარსებით. ერთის მხრივ მართალია, რომ თუ ფორმებს სრულიად გავაქრობთ, ხელიდან გამოგვეცლება, ადამიანური აღქმისათვის მიუწვდომელი გახდება არსიც, მაგრამ მეორეს მხრივ გვავიწყდება, რომ თუ თავად ფორმებს აღვიქვამთ არსად, მაინც ვკარგავთ მას. ფორმათა გაარსების პრობლემას ხშირად საღვთისმეტყველო წრეებში ფორმათა საკრალიზაციის სახელითაც მოიხსენებენ, მაგრამ ფორმათა საკრალიზაცია ლიტურგიის ნორმალური დინამიკაა, მაშინ, როდესაც რეფორმატიზმის ნამდვილი საფრთხე არა ფორმათა ცვალებადობაში, არამედ ფორმათა დესაკრალიზაციაში მდგომარეობს, რამდენადაც ნებისმიერი ფორმა, რომელიც არის საღმრთო მისტერიის სამსახურში და ცდილობს ადამიანისათვის ის რაც შეიძლება აღქმადი და შესაბამისად წვდომადი გახადოს, უნდა იყოს კიდეც Sacer (ἱερός) – საკრალური, წმინდა.

Read more »

ღვთის აღსარების კრიზისი აღსარების საიდუმლოში

jesu-gegenwart

ავტორი: იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

ეკლესიაში სინანულის საიდუმლოს ხშირად „აღსარება“ ეწოდება, ეს სიტყვა ბიზანტიურ ლიტურგიკულ ტრადიციაში ზმნა ἐξομολογέω-დან (ვაღიარებ) მოდის და გვახსენებს 135-ე ფსალმუნის პირველივე მუხლს: Εξομολογείσθε τω Κυρίω, ότιαγαθός, ότι εις τον αιώνα τοέλεος αυτού (აუარებდით უფალსა, რამეთუ კეთილ, რამეთუ უკუნისადე არსწყალობა მისი), თუმცა თანამედროვე ქართულ თარგმანებში ებრაული ზმნა yadáh  ხშირად თარგმნილია როგორც „ადიდეთ“, მაგრამ  სეპტუაგინტაში[1] (Εξομολογείσθε), ისევე როგორც ვულგატაში[2] (Confitemini), ზმნა თარგმნილია ქართულში „აღსარების“ საპირწონე ზმნებით, ამრიგად ფსალმუნის ეს მუხლი არის არა ღვთის დიდება (δόξα, gloriæ) არამედ არის „ღვთის აღსარება“.

რა კავშირია ორ ἐξομολογέια-ს, ორ „აღსარებას“ შორის? ანუ რა კავშირია ღვთისა და ცოდვათა აღსარებას შორის?

Read more »

ტერმინისათვის “ლიტურგია”

 

msoflio_eklesia_

ავტორი: იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

ლიტურგია (ბერძ. Λειτουργία) – საერთო (სახალხო, საზოგადო) საქმე – კომპოზიტური ტერმინი, შედგენილია ბერძნული სიტყვებისაგან Λάος (ერი, ხალხი) და ἔργον (საქმე).

ელინურ ეპოქაში Λειτουργία იხმარებოდა ფართო მნიშვნელობით, დაწყებული მონათა მხრიდან ბატონისათვის გაწეული მომსახურების, დამთავრებული მეგობრისათვის გაწეული პატარა დახმარების მნიშვნელობით[i]. მოგვიანებით ტერმინმა შეიძინა კერძო პირისაგან საზოგადო სარგებლისათვის მსახურების მნიშვნელობა, შემდეგ კი იგი იძენს სახელმწიფოს, ან ღვთაების წინაშე გაწეულ საველდებულო სამსახურის მნიშვნელობას[ii]. Read more »

Te Deum – უძველესი ლათინური ჰიმნი

ავტორი: იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

Te-DeumTe Deum  ერთერთი უძველესი ლათინური ჰიმნია, რომელიც  დღემდე გამოიყენება ლათინური წესის ჟამნთა ლიტურგიაში. ერთი ლეგენდის თანახმად ჰიმნის ავტორი არის წმ. აბროსი მედიოლანელი, რომელმაც ის ნეტარი ავგუსტინეს თანაავტორობით, ამ უკანასკნელის ნათლობისას იგალობა. პირველად ამ ლეგენდას რეიმსის ეპისკოპოს ჰინკმარის 859 წლის ერთერთ ტექსტში ვხვდებით: „A maioribus nostris audivimus tempore baptismatis sancti Augustini hunc hymnum beatus Ambrosius fecit et idem Augustinus cum eo confecit[1]“ (წინაპართაგან გვსმენია, რომ წმინდა ავგუსტინეს ნათლობის ჟამს ეს ჰიმნი ნეტარმა ამბროსიმ შექმნა, იგივე ავგუსტინესთან ერთად), აღნიშნული მოსაზრება დომინირებდა სხვადასხვა გამოცემებში XIX საუკუნის ბოლომდე, მაგრამ ამბროსი მედიოლანელის ბიოგრაფი პავლინე[2] ამ ფაქტის შესახებ არაფერს გვამცნობს[3], თუმცა ჰიმნის მეტრიკა აშკარად ენათესავება ავგუსტინე იპონიელის ჰიმნთა მეტრიკას[4]. სხვადასხვა პერიოდში მის ავტორობას მიაწერდნენ წმ. კვიპრიანე კართაგენელსა და წმ. ილარიონ პიქტივიელსაც, მართალია ტექსტის ცალკეული შრეები კვიპრიანეს პერიოდამდე აღწევენ, მაგრამ კვიპრიანეს შემოქმედებასთან ისინი ნაკლებად კავშირდებიან, ისევე როგორც ილარიონ პიქტივიელის შემოქმედებასთან. 1926 წელს ენდრიუ ბარნმა, თავისი მონოგრაფიით „The hymn  Te Deum” and its author“  წერტილი დაუსვა მკვლევართა შორის აზრთა სხვადასხვაობას და ვიდრე დღევანდელ დღემდე დომინირებს აზრი, რომ ტექსტის კომპოზიცია მოახდინა წმ. ნიკეტამ[5], რემესინას ეპისკოპოსმა (დაახ. 366-414 წ.)[6].

Read more »

ნათლის მისტერია და აღდგომის ლიტურგია

30/04/2016
By

agdgoma1-874x492

ავტორი: იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

  1. ნათლის თემა სადღეღამისოდან წლიურ ციკლამდე

ანტიკურ კულტმსახურებაში ნათლის თემა საკმაოდ ცნობილია, ზოგადად ღვთაებრივის კავშირი სინათლესთან სიბნელის ქვეცნობიერ შიშს უკავშირდება, მაგრამ ასევე სამოთხიესული ხსოვნის გამოხატულებაა, რომ ყოველივე ღვთაებრივი არის მსგავსი სინათლისა – აქ არ არის გაურკვევლობა, სიბნელე, შიში, იმის საშიშროება რომ შესაძლოა წინ უფსკრულია, რომელსაც ვერ ხედავ. ჯერ კიდევ რიგვედაში შეგვიძლია ამოვიკითხოთ სინათლის ულამაზესი ჰიმნები, ისევე როგორც  ნებისმიერ რელიგიასა თუ მითოლოგიაში შევხვდებით სინათლის თემასთან დაკავშირებულ ღვთაებასა თუ კულტმსახურებას[1]. Read more »

ღვთისმშობლის უძველესი ჰიმნი

04/12/2015
By

image002 ავტორი: იეროდიაკონი ლეონიდე ებრალიძე

431 წელს ეფესოს მსოფლიო კრებაზე მიღებული მარიოლოგიური დოგმა, რომლის მიხედვითაც ეკლესია თაყვანს სცემს ღვთისმშობელს (Θεοτόκος), იყო ეკლესიის რეაქცია არა მხოლოდ ქრისტოლოგიურ ერესზე, არამედ იმ უძველესი ლიტურგიული ტრადიციის უარყოფით გამოწვეული აღშფოთებაც, რომელიც  ქრისტიანობის არსებობის პირველივე საუკუნეებში იღებს სათავეს…

1917 წელს მანჩესტერში,  John Rylands ბიბლიოთეკაში აღმოაჩინეს ეგვიპტური პაპირუსი, რომელიც 1938 წელს პირველად გამოქვეყნდა.

Read more »

სომეხ-მონოფიზიტთა მიღების შესახებ

30/11/2015
By

 

55366c8bec.images.new_photo.sazogadoeba.eklesia.qobairis-monasteriსაქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წიაღში სომეხ- მონოფიზიტთა მიღების შესახებ
სომხურ-ქალკედონური და სომხურ-მონოფიზიტური ისტორიოგრაფიის მიხედვით

ავტორი: იოანე კაზარიანი

სომხების (მონოფიზიტი აღმსარებლობის) მიღება  საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წიაღში თანამედროვე საზოგადოებისთვის აქტუალური საკითხია. როგორც ცნობილია,განსხვავებით,სხვა ადგილობრივი, ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიებისაგან,რომლებიც ქალკედონურ ტრადიციას მიყვებიან, ქართული ეკლესია მართლმადიდებლობაში სომეხთა მიღებისას  იყენებს ადგილობრივ წესს – მათ ხელახალ ნათლობას; მაშინ როცა უმრავლესობა  ადგილობრივი ეკლესიებისა,რომლებიც ქალკედონურ ტრადიციას ემხრობიან, სომეხ-მონოფიზიტებს  მართლმადიდებლობაში იღებენ ან  მირონცხებით, ან გადაყავათ ისინი სინანულის საიდუმლოს აღსრულების მეშვეობით, რითაც უმსუბუქებენ მათ გადასვლას მართლმადიდებლურ წიაღში. რატომ უმსუბუქებენ? სომეხთა მნიშვნელოვანი ნაწილისთვის,მართლმადიდებლობაში გადასვლა როგორც პრაქტიკა გვიჩვენებს,წარმოადგენს ერთგვარ ფსიქოლოგიურ წინააღმდეგობას. სომხებმა, რომლებმაც უკვე გაიარეს ნათლისღების საიდუმლო სომხურ სამოციქულო ეკლესიაში და ისურვეს მართლმადიდებლურ წიაღში გადმოსვლა,სამართლიანად ჩათვალეს თავი, უკვე მონათლულად სახელითა მამისა და ძისა და სულისა წმიდისა. გადანათვლა მათ გარკვეულ წილად უქმნის ფსიქოლოგიური ხასიათის სიძნელეს.

Read more »

„დიაკონნი – სიტკბოებანი იგი ჩემნი“

30/09/2014
By

Oi8vdXBsb2FkLndpa2ltZWRpYS5vcmcvd2lraXBlZGlhL2NvbW1vbnMvMi8yYy9TYWludF9TdGVwaGVuXzExY2VudC5qcGc=&f=frameავტორი:  ბექა ებრალიძე

I

დიაკონი (ბერძ. – მსახური) ეკლესიის მღვდელმსახურთა პირველი საფეხურია, პრესვიტერობისა (მღვდლობის, ანუ ხუცესობის) და ეპისკოპოსობის წინ.

დიაკონთა მსახურება მოციქულთა დროიდან იღებს სათავეს. როდესაც საუბარი ეხება დიაკვნობის მსახურების წარმომავლობას, პირველ რიგში მიგვითითებენ ხოლმე საქმე მოციქულთას მე-6 თავზე, სადაც შვიდეულის გამორჩევა და ხელდასხმაა მოთხრობილი: „ხოლო იმ დღეებში, როცა იზრდებოდა მოწაფეთა რიცხვი, ელინისტებს შორის დაიწყო დრტვინვა ებრაელთა წინააღმდეგ, ვინაიდან მათი ქვრივები უგულებელყოფილნი იყვნენ ყოველდღიური მსახურებისას. მაშინ თორმეტმა მოციქულმა მოუწოდა მოწაფეთა სიმრავლეს და თქვა: არ შეგვფერის ზურგი ვაქციოთ ღვთის სიტყვას და ტაბლებს ვემსახუროთ. მაშ, აირჩიეთ, ძმანო, თქვენს შორის შვიდი სარწმუნო, სულით წმიდითა და სიბრძნით აღსავსე კაცი, და მათ მივანდოთ ეს მსახურება. ხოლო ჩვენ ლოცვასა და სიტყვის მსახურებას მივუძღვნათ თავი. მოეწონა ეს სიტყვა მთელ კრებულს და აირჩიეს სტეფანე, რწმენითა და სულით წმიდით აღსავსე კაცი, ფილიპე და პროხორე, ნიკანორი და ტიმონი, პარმენი და ნიკოლაოსი, ანტიოქელი პროზელიტი, რომლებიც წარადგინეს მოციქულთა წინაშე; ილოცეს და ხელი დაადეს მათ“ (საქ.6.1-6). Read more »

“კვეთებულის” ლოცვის შესახებ

exorcismავტორი: დეკანოზი ლევან მექოშვილი

დღეს იშვიათია ადამიანი, რომელიც არ იქნებოდა ინფორმირებული  “კვეთებულის” ლოცვის შესახებ, ან მონაწილეობა არ ჰქონდეს მიღებული მასში. ხოლო უფრო ცოტანი არიან ისინი, ვისაც ესმის ამ ლოცვის “დანიშნულება” და ზუსტი მისამართით მიდიან მის მოსასმენად, ეს სამღვდელო პრაქტიკიდან აშკარად ჩანს.

პირველი საუკუნეების ეკლესიაში სულიწმინდის ნიჭების მატარებელი ქრისტიანი არც თუ ისე ცოტა იყო. ისტორიული წყაროებიდან შემორჩენილია ექსორციზმის (ბოროტი ძალის განგდები) პრაქტიკაც. უკვე  “მოციქულთა განწესებანი” კრძალავს ექსორცისტების დადგინებას (კურთხევას): Read more »