მეცნიერება და რელიგია

ეკლესია და Homo sapiens

01/04/2021
By

125522011_702564397044721_2757146221028471274_n

Homo-sapiens-ების პრეისტორიული საზოგადოება,
როგორც ეკლესიური თემის (ἐκκλησία) წინასახე

(ბიბლიური ჰერმენევტიკური პერსპექტივა XXI საუკუნეში
თეისტური ევოლუციის თვალსაზრისით)

ავტორი: იოანე კაზარიანი

ღვთისმეტყველება, რომელიც კაცობრიობის ბედსა და ისტორიის აზრს უპირველეს მნიშვნელობას ანიჭებს, გარდაუვალად შეხვდება იმ სამყაროს, რომელშიც რეალური ადამიანები ცხოვრობენდღევანდელი ღვთისმეტყველება მზად უნდა იყოს იმისათვის, რომ კაცობრიობა და კოსმოსიც თავის საგნად აქციოს; მან როგორც კაცობრიობის მისწრაფებანი, ისე მეცნიერებისა და ტექნიკის მიღწევები უნდა მიიღოს მხედველობაში

დუმიტრუ სტანილოე

სტატიის დასაწყისშივე გვსურს მისი სათაურის დაზუსტება, რათა ეს თემა ჩვენთვის საჭირო მიმართულებით განვიხილოთ. ჩვენთვის საინტერესო თემა ეხება ეკლესიურ თემს, როგორც იმ მოვლენის სისავსის აღსრულებას (ეფეს. 1, 23), რომელიც იმთავითვე კაცთა, განსაკუთრებით კი ჰომო-საპიენსთა მოდგმის (მის ჩანასახოვან მდგომარეობაში) იმანენტური იყო, ანუ ერთად ცხოვრება, როგორც სოციალური ორგანიზების სახე. სიტყვა ἐκκλησία (ბერძნ. ეკლესია) არა მხოლოდ მიწიერ, არამედ ზეციურ პერსპექტივასაც მოიცავს, რადგან ეკლესია ღმერთ-კაცობრივი ორგანიზმია.

Read more »

დაცემული ბუნება და თერმოდინამიკა

07/03/2021
By

 

dc3e26e4-7d14-4666-8bd4-cd97779fdd26ავტორი: იოანე კაზარიანი

ნეოჰერმენევტიკული შეხედულება რომ. 8, 19-23-ზე თეისტური ევოლუციის ჭრილში.
(„დაცემული“ ბუნების საკითხი და თერმოდინამიკის მეორე კანონი)

 „რეალობის რაციონალური ბუნების რწმენისთვის ან ყოველშემთხვევაში მისი იმ ნაწილისთვის, რომელსაც ადამიანის გონება წვდება, „რელიგიაზეუკეთეს ტერმინს ვერ გამოვნახავ. იქ, სადაც ეს გრძნობა არ არის, მეცნიერება უნაყოფო ემპირიად იქცევა

ალბერტ აინშტაინი

გონიერი ქმნილების საბოლოო მიზანი მისი ბუნების შესაძლებლობებს აღემატება

თომა აქვინელი

წინამდებარე სტატიაში, გვსურს, მკითხველს წმინდა პავლე მოციქულის ცნობილი სიტყვების (რომ. 8, 19-23) ალტერნატიული გაგება შევთავაზოთ. ეს სიტყვები ქმნილების ტანჯვისა და ხრწნისგან ღვთაებრივ განთავისუფლებას ეხება. ისმის კითხვა: რომელ ტანჯვასა და ხრწნაზეა საუბარი? როგორ უნდა გვესმოდეს ტანჯვა და ხრწნა: სულიერად თუ ხორციელად? ადამიანური ბუნების რომელ ტროპოსზეა საუბარი?

Read more »

ცნობიერების მეტაფიზიკა XXI საუკუნის გამოწვევების ფონზე

22/02/2021
By

(timeსტატიების ციკლიდან თეისტურ ევოლუციაზე)

ავტორი: იოანე კაზარიანი

„ცნობიერება ფიზიკური სამყაროს სურათში ვერ ჯდება“

როჯერ პენროუზი

თეისტური ევოლუციის საკითხისადმი მიძღვნილ ჩვენს წინა სტატიებში (1) ჩვენ ზოგიერთ ბიბლიურ ნეოჰერმენევტიკულ საკითხებს შევეხეთ და ამავე ასპექტში ანთროპოლოგიური საკითხიც განვიხილეთ. ჩვენ ვისაუბრეთ ადამიანის არსის უხილავ მხარეზე – გონიერ სულზე, ცნობიერებასა და თვითშეგნებაზე. ამავე საკითხებს ვეხებოდით ჩვენს ერთ-ერთ წინა ნაშრომში (2). ამ სტატიაში გვსურს, უფრო ღრმად შევეხოთ ადამიანის ცნობიერების საკითხს. რათქმაუნდა, ადამიანის ცნობიერების ონტოლოგიას ჩვენ ბოლომდე ვერ ამოვწურავთ (ეს საკითხი დღემდე რჩება გადაუწყვეტად). ჩვენ მხოლო ჩვენთვის საინტერესო თემაზე დავსვამთ აქცენტებს.

Read more »

ანგელოლოგია და ანთროპოლოგია

25/01/2021
By

ანგელოლოგია და ანთროპოლოგია: ანგელოზებისა და ადამიანების შექმნის საკითხის შედარებითი ანალიზი თეისტური ევოლუციის თვალსაზრისით

(ბიბლიური ჰერმენევტიკული პერსპექტივა XIX საუკუნეში თეისტური ევოლუციის თვალსაზრისით)

ავტორი: იოანე კაზარიანიtouchingthevoid4601

„ანგელოზი არის არსება გონისმიერი, მარადმოძრავი, თვითუფლებრივი, უსხეულო, ღვთისადმი მომსახურე, მადლით უკვდავების მიმღები ბუნებაში, რომლის არსების სახე და საზღვარი მხოლოდ შემოქმედმა უწყის. იგი ითქმის უსხეულოდ და უნივთოდ ოდენ ჩვენთან შედარებით, რადგან უდარებელია მხოლოდ ღმერთი და მხოლოდ ღვთაებაა ჭეშმარიტად უნივთო და უსხეულო, რის გამოც მასთან შედარებით ყოველივე განხშოებულია და ნივთიერი“

წმ. იოანე დამასკელი Read more »

კოგნიტური რევოლუცია II ნაწილი

18/01/2021
By

125469133_3379741252121258_4094702518017020330_nკოგნიტიური განვითარების პერიოდის ისტორიამდელი ადამიანის პიროვნულობის საკითხისათვის

კიდევ ერთხელ მეცნიერებისა და რელიგიის სინთესზე და პირველი ადამიანების ბიბლიურ სახეზე თეისტური ევოლუციონიზმის კუთხით

(ბიბლიური ჰერმენევტიკური პერსპექტივა XXI საუკუნეში თეისტური ევოლუციის თვალსაზრისით)

ავტორი: იოანე კაზარიანი

II ნაწილი

პირველი ნაწილი იხილეთ ბმულზე Read more »

კოგნიტური რევოლუცია

12/01/2021
By

125469133_3379741252121258_4094702518017020330_nკოგნიტიური განვითარების პერიოდის ისტორიამდელი ადამიანის პიროვნულობის საკითხისათვის

კიდევ ერთხელ მეცნიერებისა და რელიგიის სინთესზე და პირველი ადამიანების ბიბლიურ სახეზე თეისტური ევოლუციონიზმის კუთხით (*)

(ბიბლიური ჰერმენევტიკური პერსპექტივა XXI საუკუნეში თეისტური ევოლუციის თვალსაზრისით)

ავტორი: იოანე კაზარიანი

I ნაწილი

 „πίστει νοου̃μεν…“ (Εβρ. 11, 3) Read more »

ევოლუციის თეორია და თანამედროვე რელიგიური ცნობიერება (გაგრძელება)

29/11/2020
By

125469133_3379741252121258_4094702518017020330_n(ბიბლიური ჰერმენევტიკური პერსპექტივა XXI საუკუნეში თეისტური ევოლუციის თვალსაზრისით)

ავტორი: იოანე კაზარიანი

II ნაწილი

პირველი ნაწილი იხილეთ ბმულზე

ყოველივე ზემოთქმული  განსახილველი საკითხის მხოლოდ პროექციაა. ჩვენ ვთავაზობთ მკითხველს, წერილს ოდნავ სხვა, ალტერნატიული კუთხით შეხედოს. ჩვენ ახლა ვერ გავაშუქებთ ევოლუციასა და მასში ადამისა და ევას (როგორც არა პირველი ადამიანების) ადგილთან დაკავშირებულ ყველა საკითხს. ჩვენი პოზიცია მხოლოდ ნაწილობრივ გავაშუქეთ და ჩვენი ხედვის ძირითადი პრინციპები მოვნიშნეთ. წინ კიდევ ბევრი რამ რჩება, კიდევ ბევრი ბიბლიურ-არქეოლოგიური აღმოჩენა გველის. ყურადღებიანი მკითხველი გაგვიგებს და ევოლუციის თეორიასთან დაკავშირებული თანამედროვე მეცნიერული აღმოჩენების შუქზე წერილის სულიერ მხარის ჰერმენევტიკული გააზრებისა და ობიექტურობიდან გამომდინარე ახალ კითხვებს დასვამს. მაგრამ, ამ საკითხის შესახებ ევოლუციის ჭრილში, ვიმედოვნებთ, ვისაუბრებთ ჩვენს შემდეგ სტატიაში უფრო საფუძვლიანად, სადაც შევეცდებით განვიხილოთ, თუ (ჩვენი აზრით) რა გადასცა ადამმა კაცობრიობას. ჩვენ, რა თქმა უნდა, არ ვფიქრობთ, რომ ადამმა კაცობრიობას ბიოლოგიური სიკვდილი გადასცა (რისი ჩვენებაც ამ სტატიაში ვეცადეთ) თავისი ცოდვით დაცემის შედეგად, მაგრამ მას შეეძლო, კაცობრიობისთვის გადაეცა დაკარგული შესაძლებლობა იმისა, რომ უკეთესი გამხდარიყო ან მთელი კაცობრიობისთვის დაკარგული შესაძლებლობის მაგალითად ქცეულიყო. შემდეგ სტატიაში ზუსტად ამ აზრის განვრცობას ვაპირებთ.

Read more »

ევოლუციის თეორია და თანამედროვე რელიგიური ცნობიერება

25/11/2020
By

125522011_702564397044721_2757146221028471274_n(ბიბლიური ჰერმენევტიკური პერსპექტივა XXI საუკუნეში თეისტური ევოლუციის თვალსაზრისით)

ავტორი: იოანე კაზარიანი

I ნაწილი

„ვინც წმინდა წერილს განსჯის გარეშე მოუსმენს და ყველაფერს პირდაპირი გაგებით მიიღებს, ის ღმერთზე შეუსაბამოდ იფიქრებს; ხოლო ის, ვინც აზრის სიღრმეს ჩაწვდება, ყოველგვარ გაუგებრობას დაძლევს“

იოანე ოქროპირი

თემა, რომელსაც ამ სტატიაში შევეხებით, თემატიკის მოცულობიდან გამომდინარე, მონოგრაფიაზეა გათვლილი, მაგრამ ფორმატის შეზღუდულობის გამო მხოლოდ ის საკითხებს შევეხებით, რომლებიც უფრო აქტუალურად გვეჩვენება. ჩვენ – მორწმუნე ქრისტიანებს (და განსაკუთრებით მათ, ვინც ეკლესიის აპოლოგეტიკურ-მისიონერულ მისიაშია ჩართული) – ახლო მომავალში მოგვიწევს პასუხი გავცეთ მათ, ვინც ბიოლოგიური ევოლუციონიზმისა და კრეაციონიზმის საკითხებითა და მათი მთელ რიგ საკითხებთან თავსებადობა-შეუთავსებლობით არის დაინტერესებული.

Read more »

უხერხულია წინა საუკუნეებში ჩარჩენა: პასუხი ედიშერ ჭელიძეს

1დავით თინიკაშვილი

უხერხულია წინა საუკუნეებში ჩარჩენა: პასუხი ედიშერ ჭელიძეს

არ მეგონა პატივცემული მეცნიერი თუ ღია კარის მტვრევას დაიწყებდა და ასეთი აღტკინებით დაესხმებოდა თავს სამი წლის წინანდელ (2015 აგვისტო) ჩემს ფეისბუქ რეპლიკას ჰუმანიტარიაში სიტყვის scientific არამართებული გამოყენების შესახებ. თანამედროვე სამყაროში ეს საკითხი იმდენად ტრუიზმია, რომ სასაცილოა მის წინააღმდეგ ასეთი გააფთრებული ბრძოლა და საპირისპიროს მტკიცება. უფრო მეტი უხერხულობა კი პროფ. ედიშერ ჭელიძემ საკმაოდ ტლანქი მოძრაობით შექმნა: საკუთარი პოზიციის გამყარებას უსაშველოდ მოძველებული, მე-18-19 საუკუნეებში შექმნილი ტექსტების საფუძველზე ეცადა. Read more »

იერუსალიმში ტამპლიერებისა და ქართველი ბერების ურთიერთობა (1155-1187 წწ.)

15/01/2018
By

 

20046309_10155554258113594_732948817340924140_nავტორი: იოანე კაზარიანი

აპოლოგეტი, მისიონერი და დამოუკიდებელი მკვლევარი.

ქართველთა კონტაქტები ჯვაროსნულ სახელმწიფოებთან (XIII ს.) არაერთხელ გამხდარა ისტორიკოსთა ინტერესის საგანი[1], ქართველთა ურთიერთობას ტამპლიერთა ორდენთან კი ისტორიოგრაფიაში სათანადო გაშუქება არ ჰქონია. ტამპლიერებისა და ქართველი ბერების კავშირების შესახებ ცნობები პირველად მხოლოდ XX საუკუნის შუახანებში ხდებიან ცნობილნი. 1948 წელს გამოქვეყნდა ელენე მეტრეველის სტატია «იერუსალიმის ერთი ხელნაწერი» [2], სადაც ავტორი XII საუკუნის ქართულ ხელნაწერს «გოლგოთას სვინაქსარს» იკვლევს, მოჰყავს მოსახსენებლები (ანუ „აღაპები“), სადაც ტამპლიერთა ორდენის რაინდები იხსენიებიან. ხელნაწერი H-1661 დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში[3], შეიცავს 25х18 ზომის 340 ფურცელს, ტექსტი კი კალიგრაფიული ძველი ქართული საეკლესიო ანბანით – ნუსხურით – არის შესრულებული. «გოლგოთას სვინაქსარი» 1155 წელს იურუსალიმში ბერ გიორგი დოდისს გადაუწერია, ცნობილ ქართულ ჯვრის მონასტერში, რასაც ხელნაწერის ანდერძიც მოწმობს: «დაიწერა წიგნი ესე წ՜ა ქალაქსა იჱრუსალიმსა მონასტერსა შინა ჯ՜რისასა ჴელითა უცბად მჩხრეკალისა ფრიად უღირსისა ხუცეს მონაზონისა გიორგი დოდისითა. სრულ იქმნა ღ՜წლსა წ՜თასა მოსაჴსენებელი ესე წიგნი ბერძენთა ზედა მეფობასა მანოელისსა, ქართლს დიმიტრისსაჲ, იჱ՜ლმს ბულდიონისსაჲ, დასაბამითგანნი წელნი იყვნეს ხღნთ და ქორონიკონი ტოგ», ანუ დასაბამითგან 6759 წელს, ქორონიკონით კი 375 წელს [4].

Read more »