მეცნიერება და რელიგია

წმიდა მამები ევოლუციის შესახებ

25/01/2017
By

sotvorenie_gროგორ უნდა გავიგოთ შესაქმის ექვსი დღე   სიტყვასიტყვით თუ სიმბოლურად? ეს საკითხი არასოდეს ყოფილა ძირითადი ეკლესიაში საღვთისმეტყველო კამათების დროს. მაგრამ არც ერთიანი მოსაზრება და თანხმობა ყოფილა ოდესმე: გამოთქვამდნენ სრულიად განსხვავებულ პოზიციებს, მათ შორის, წმიდანებიც.

უნდა ითქვას, რომ ეს ფაქტი ერთ-ერთი მეტნაკლებად ნათელი მაგალითია იმ აზრთა სხვადასხვაობისა მეორეხარისხოვან საკითხებში, რომლებსაც არათუ არ განსჯიდა, არამედ მიესალმებოდა კიდეც ოდესღაც ნეტარი ავგუსტინე.

Read more »

პასქალური საკითხი ისტორიულ-კანონიკურ და მათემატიკურ-ასტრონომიულ ჭრილში

paschalion_00ვაგრძელებთ პუბლიკაციებს კალენდრულ თემატიკაზე და ამჯერად გთავაზობთ სტატიას პასქალურ საკითხზე, რაც კალენდრის თემატიკის საფუძველს წარმოადგენს. ნაშრომი მოკლედ, მაგრამ დეტალურად განიხილავს პასქალური საკითხის ისტორიულ, კანონიკურ, მათემატიკურ და ასტრონომიულ მხარეს. ნაშრომში მოყვანილია დღეს არსებული ორი პასქალური სისტემის – ალექსანდრიული და გრიგორიუსის – მეთოდიკა, რომლის გამოყენებითაც დათვლილია ჩვენი უფლის აღდგომის თარიღები 2000 – 2050 წლების შუალედისთვის და გამოთვლების შედეგები შედარებულია შესაბამის ასტრონომიულ მონაცემებთან. მიღებული შედეგები, რომლის გადამოწმებაც დაინტერესებულ მკითხველს ადვილად შეუძლია, მოწმობს, რომ მაშინ როდესაც ალექსანდრიული მეთოდით დათვლილი პასქალური ცხრილების სიზუსტე ხსენებულ პერიოდში დაახლოებით 29%-ია, გრიგორიუსის მეთოდიკა, რომელიც წარმოადგენს შესწორებულ ალექსანდრიულ პასქალურ მეთოდს, იძლევა 63% -ით უფრო მაღალ, ანუ 92%-იან სიზუსტეს.

ავტორი:
დიაკონი ირაკლი (ერეკლე) წაქაძე
ფილოსოფიის დოქტორი (ph.d.) პლაზმის ფიზიკაში

———————————————————————————————————————

აქვე წარმოგიდგენთ კალენდრულ თემაზე ჩვენს ბლოგზე გამოქვეყნებულ სხვა ნაშრომთა ნუსხას

1) ქრისტიანული აღდგომისა და ებრაელთა პასექის თანხვედრის შესახებ
2) საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია და ე. წ. “ახალი სტილი” (შესწორებული იულიუსის კალენდარი)
3) მილუტინ მილანკოვიჩი – შესწორებული იულიუსის კალენდარი
4) საეკლესიო კალენდრის თემაზე არსებული ფსევდოშემოქმედების შესახებ
5) ნიკეის პირველი მსოფლიო საეკლესიო კრება – პასქალიის საკითხი
6) ორი სტილი – ერთი კალენდარი
7) “შესწორებული იულიუსის” კალენდარი
8) კალენდრული საკითხის შესახებ
9) ადამიანი შეიქმნა კალენდრისთვის, თუ კალენდარი ადამიანისთვის?
10) კალენდრული და პასქალური რეფორმა: ისტორია და თანამედროვეობა
11) 1948 წელს მოსკოვში გამართული მართლმადიდებელ ეკლესიათა თათბირი და კალენდრული საკითხი
12) ღვთისმშობლის მიძინების დღესასწაულთან დაკავშირებული სასწაულები
13) ეკლესია და კალენდრული საკითხი ( შეგიძლიათ ამ ბმულზევე მოუსმინოთ ვიდეოლექციებს ამ თემაზე)
14) ერთ ინტერვიუში ფაქტების დაზუსტებისთვის

———————————————————————————————————————

Read more »

აღდგომის თარიღი

Equinox

მთავარეპისკოპოსი პეტრე (ლულიე),
მართლმადიდებელი ეკლესია ამერიკაში, 1994.

გთავაზობთ მორიგ ნაშრომს თემიდან: ეკლესია და კალენდრული საკითხი. ჩვენს ერთგულ მკითხველს შევახსენებთ, რომ ამ სფეროში არაერთი ნაშრომი დაიწერა თუ ითარგმნა და გამოქვეყნდა ჩვენს ბლოგზე. კალენდრული საკითხი დღემდე საეკლესიო წრეებში და არა მარტო საეკლესიო წრეებში ერთ-ერთ აქტუალ საკითხად გვევლინება. მიუხედავად მისი აქტუალობისა, ხშირია შემთხვევა, როდესაც ის რიგ ეჭვებს ან გაურკვევლობას ბადებს, ხშირია შემთხვევა, როდესაც მორწმუნე ადამიანი კარგად არაა გათვითცნობიერებული ამ საკითხში. შედეგად, არც თუ ისე იშვიათად ვღებულობთ ამ საკითხის მცდარ და ხანდახან საპირისპირო განმარტებას იქნება ეს რიგითი მორწმუნის თუ სამღვდლო პირის მხრიდან . უფრო მეტიც, ხანდახან მომსწრენიც ვხდებით ამ საკითხის საეკლესიო დოგმატურ სფეროში გადატანისა, რაც არასწორია. ამ მხრივ, მნიშვნელოვანია სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქის ილია II-ის სიტყვები, რომელიც მან 2016 წლის 31 იანვარს წმ. სამების სახელობის საკათედრო ტაძარში ქადაგებისას წარმოთქვა: “კალენდარი: ზოგიერთი ეკლესია ძველ სტილზეა, ზოგი ახალზეა, მაგრამ ეს არ არის დოგმატი და ამიტომ დასაშვებია ეს…” [1]. სწორედ ამ საკითხის არადოგმატური ბუნებიდან გამომდინარე უფრო ადვილი აღსაქმელი და დასაშვები იქნება ის განსხვავებული პრაქტიკა, რაც დღემდე ეკლესიის წიაღში არსებობს და რასაც ადგილი ჰქონდა თუნდაც ადრეულ ქრისტიანულ სამყაროში. მიუხედავად ამისა, ეკლესიის ისტორიაში იყო პერიოდები, როდესაც ეკლესიას მოუწია ამ საკითხისადმი თავისი პოზიციის გამომუშავება. ერთ-ერთი მათგანია ეკლესიის მიდგომა აღდგომის დღესასწაულის თარიღთან დაკავშირებით. სწორედ ამ თემატიკას ეძღვნება წარმოდგენილი ნაშრომი, რომელიც ყურადღებას ამახვილებს აღდგომის თარიღზე და მის ებრაული პასექის დღესასწალზე დამოკიდებულებაზე (უფრო სწორად კი მისგან დამოუკიდებლობაზე). ნაშრომს თან ერთვის მთარგმნელის შენიშვნები და 2016-2017 წლების აღდგომის თარიღების მონაცემები.

წყარო

სტატია ინგლისურიდან თარგმნა და მოამზადა დიაკონმა ირაკლი წაქაძემ

Read more »

საერო ახალი წლის, 2016 წლის აღდგომისა და 2100 წლის პრობლემის შესახებ

21/01/2016
By

12565494_952251421520075_7745802833881198472_nწინამდებარე სტატია (რომელიც არის ძველი ჩანაწერის შევსებული ვარიანტი) არის რამოდენიმე საკითხის შესახებ; ის ეხება საერო და საეკლესიო ახალი წლის საკითხს, პრობლემატიკას 2016 წლის აღდგომის გამოთვლის სახესხვაობის შესახებ და 2100 წლის 1-ლი მარტიდან მოყოლებული შობის დღის ახ.სტ. 8 იანვარს (და სხვა უძრავი დღესასწაულების ერთი დღით) გადაწევის შესახებ  საკითხს. Read more »

1948 წელს მოსკოვში გამართული მართლმადიდებელ ეკლესიათა თათბირი და კალენდრული საკითხი

Nativity1

25 დეკემბერი ახალი სტილით – დღე როდესაც მართლმადიდებლური სამყაროს ერთი ნაწილი [1] აღნიშნავს ერთ-ერთ უდიდეს ქრისტიანულ დღესასწაულს – ქრისტეშობას. სწორედ ამ პერიოდში უფრო ხშირად გვესმის ხოლმე საუბრები ანდა კამათები ეკლესიის კალენდართან დაკავშირებით. მართლმადიდებლური სამყარო ქრისტეშობას (ისევე როგორც სხვა უძრავ დღესასწაულს) აღნიშნავს სხვადახხვა დღეებში. ქრისტეშობის დღესასწაულის შემთხვევაში ესაა 25 დეკემბერი “ახალი” ან უფრო სწორედ კი შესწორებული იულიუსის კალენდრით, და 25 დეკემბერი – “ძველი” ანუ იულიუსის კალენდრით, რაც დღესდღეისობით “ახალი” სტილის მიხედვით 7 იანვარზე მოდის [2]. ორი კალენდრის და რიგ შემთხვევაში კი ორი პასქალიის არსებობა ერთ ეკლესიაში თავისთავად სამწუხარო ფაქტია, თუმცა ეკლესიისათვის ეს სიახლეს არ წარმოადგენს. ეკლესია კალენდრულ საკითხს ყოველთვის განიხილავდა პრაქტიკულ და არა დოგმატურ ჭრილში, ის ისტორიულად უშვებდა ისეთი დღესასწაულის, როგორიც თავად აღდგომაა, ეკლესიის სხვადასხვა ნაწილის მიერ სხვადასხვა დღეებში აღნიშვნას. ამით ეკლესიის ერთობა და სიყვარული არ ილახებოდა [2]. ამ მხრივ საინტერესოა 1948 წელს მოსკოვში გამართული მსოფლიო მართლმადიდებელი ეკლესიების შეხვედრის დადგენილება ამ საკითხთან დაკავშირებით, რაც კიდევ ერთხელ მოწმობს რომ ეკლესიური ერთიანობა და სიყვარული ნებისმიერ კალენდარზე მაღლა დგას [3].

აქვე ვსარგებლობთ რა სიტუაციით ყველას, განსაკუთრებით კი შესწორებულ იულიუსის კალენდარზე მყოფ ჩვენს მართლმადიდებელ ძმებს და დებს, ვულოცავთ ქრისტეშობის დღესასწაულს!

ნაშრომი ბლოგისათვის საგანგებოდ რუსულიდან თარგმნა და მოამზადა დიაკვანმა ირაკლი წაქაძემ

Read more »

წმ. ილია ჭავჭავაძის „განდეგილის“ საღვთისმეტყველო–ლიტერატურული წყაროს ძიება და ანალიზი

i250064549_67371_2[1]

ავტორი: ისტორიის დოქტორანტი, დეკანოზი ილია  ჭიღლაძე
 

კარგად ცნობილი ფაქტია, თუ რამხელა აზრთა სხვადასხვაობა გამოიწვია დიდი ილიას პოემა „განდეგილმა“ დღიდან მისი გამოქვეყნებისა  ლიტერატურის კრიტიკოსთა შორის და ზოგადად ფართო საზოგადოებაში. თითქმის საუკუნენახევარი  გვაშორებს ამ დიდებული პოემის შექმნიდან (1883 წ.) და ეს აზრთა სხვადასხვაობა არ ცხრება: მასში ხედავდნენ და ხედავენ: 1. პესიმიზმის ქადაგებას (ესტატე ბოსლეველი, დავით კეზელი, კონსტანტინე გამსახურდია); 2. ბერმონაზვნობის (ანუ ამა სოფლიდან განდგომის) კრიტიკას და უარყოფას (კიტა აბაშიძე, ვახტანგ კოტეტიშვილი, გრიგოლ კიკნაძე, გურამ ასათიანი); 3. განდეგილის დაცემა გაიაზრეს საქართველოს დაცემად (მარჯორი უორდროპი, აკაკი ბაქრაძე, ფატი ფირუაშვილი; ეს მომენტი ჩვენი აზრით სავსებით მართებულად გამორიცხა ნათელა ჩიტაურმა, იხ. მისი :„კვლავ ილიას „განდეგილის“ შესახებ“, ლიტერატურული ძიებანი 2002 №22; ჩვენის მხრივ კი დავამატებთ: განდეგილი კი არ დაეცა მხოლოდ, დამარცხებული ასრულებს ცხოვრებას, საქართველოს დანახვა განდეგილში ეროვნულ–პატრიოტული მოტივისათვის სრულიად მიუღებელი  ალეგორიაა); 4. სულიერი იდეალების და  ხორციელ გრძნობათა შეჯახებით გამოწვეული ტრაგიზმი (გერონტი ქიქოძე, დიმიტრი უზნაძე); 5. პირველად ყველაზე მართებულად „განდეგილის“ შინაარსს ჩაწვდა  აკაკი ბაქრაძე, რომელმაც ასე შეაფასა პოემის დედააზრი : “განდეგილში“ ილიას გამოყენებული აქვს ცოდვით დაცემის კლასიკური სიუჟეტი, მაგრამ ამჯერად დაცემა გამოწვეულია რწმენის ღალატით. ამდენად „განდეგილი“ რწმენის ტრაგედიაა. რწმენის ღალატი კი შედეგია ადამიანის გაორებისა და ნებისყოფის სისუსტისა.“  მაგრამ ა. ბაქრაძემ გაიმეორა რა მარჯორი უორდროპის აზრი განდეგილისა და საქართველოს იგივეობაზე, მცდარ დასკვნებიც გაიმეორა, რითაც გააბუნდოვნა „განდეგილის“ ანალიზი (ბაქრაძის დასკვნებს ძირითად ხაზებში იმეორებს ფატი ფირუაშვილიც).

Read more »

სამყაროს ევოლუცია VS მეცნიერული კრეაციონიზმი

17/06/2014
By

the-challenge-of-cosmology2014 წლის 8 მაისს სტუდენტების თხოვნით თავისუფალ უნივერსიტეტში ზაზა ოსმანოვმა ჩაატარა ლექცია თემაზე “სამყაროს ევოლუცია VS მეცნიერული კრეაციონიზმი“, სადაც ავტორი შეეხო ამ ორი კონცეფციის ურთიერთმიმართების საკითხებს და შეძლებისდაგვარად მათი შედარებითი ანალიზი წარმოადგინა. ვინაიდან მორწმუნე ადამიანთა ნაწილს ძალიან აინტერესებს ეს საკითხები, მიზანშეწონილად მიგვაჩნია წარმოგიდგინოთ ხსენებული ვიდეო ლექცია.

ვიდეო ლექციის საყურებლად გადადით ბმულზე

ეკლესია და კალენდრული საკითხი

05/05/2014
By

calendarწმინდა პავლე მოციქულის სახელობის მართლმადიდებლური ღვთისმეტყველების ცენტრის მიერ დაგეგმილი საჯარო ლექცია, რომელიც გაიმართა 2014 წლის 10 თებერვალს, საქართველოს პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში მიეძღვნა თემას “ეკლესია და კალენდრული საკითხი“.

მოხსენება წაიკითხეს ზაზა ოსმანოვმა და მამა ილია ჭიღლაძემ Read more »

პანთეიზმი ინტელიგენციისთვის

H2Oქრისტოფერ სეჩვილდი

დრ. ემოტო მასარუ – იაპონელი ფსევდო-მეცნიერი, რომელმაც მსოფლიოში სახელი გაითქვა მტკიცებულებებით იმის შესახებ, რომ თითქოსდა წყალს გარეშე სამყაროდან ინფორმაციის მიღება ძალუძს. ამის დასამტკიცებლად მას მაგალითის სახით მოყავს მის მიერ ჩატარებული ექსპერიმენტების შედეგები, რომლის მიხედვითაც სიტყვებით, მუსიკით თუ ლოცვით შესაძლებელია წყლის ყინულის კრისტალის ფორმის ცვლილება. ამ რამოდენიმე წლის წინ დრ. ემოტოს ეს მტკიცებულებები გარკვეული პოპულარობით სარგებლობდა საქართველოშიც, თუმცა რთული დასანახი არ იყო თუ რაოდენ ფსევდო-მეცნიერებასთან გვქონდა საქმე და ამ კუთხით გეგმაში არც გვქონია რაიმე სტატიის შემოთავაზება მკითხველისათვის. თუმცა, როგორც ჩანს, ამ საკითხის მიმართ დღემდე მაინც არის გარკვეული დაინტერესება, რის გამოც გთავაზობთ კასტლეტონის სახელმწიფო კოლეჯის (ვერმონტის შტატი, აშშ) საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტის ბაკალავრის – ქრისტოფერ სეჩვილდის კრიტიკულ ანალიზს.

ნაშრომი ბლოგისათვის ინგლისურიდან თარგმნა დიაკვანმა ირაკლი წაქაძემ.
წყარო

Read more »

ქრისტიანობა და მეცნიერება

19/01/2014
By

open-sky-through-clouds-1 (1)ზაზა ოსმანოვი

წარმოგიდგენთ ლექცია–სემინარს თემაზე: ქრისტიანობა და მეცნიერება, რომელიც წმ. გრიგოლ ფერაძისადმი მიძღვნილ საჯარო ლექციათა ციკლის ფარგლებში 2013 წლის 18 დეკემბერს კავკასიურ სახლში წაიკითხა ზაზა ოსმანოვმა.

 

ვიდეოს საყურებლად გადადით ბმულზე