ჩანაწერები

მეცნიერება და რელიგია

24/05/2017
By

12ავტორი: თემურ ბუაძე

პაპმა ფრანცისკემ ვატიკანში დაპატიჟა მსოფლიოს წამყვანი კოსმოლოგები და მეცნიერები, რათა თეოლოგებთან ერთად განიხილონ მეცნიერულ წრეებში საყოველთაოდ აღიარებული სამყაროს წარმოშობის კოსმოლოგიური მოდელი – დიდი აფეთქების თეორია. პაპის სურვილია ერთმანეთთან კიდევ უფრო დაახლოოს ქრისტიანული რწმენა და მეცნიერება; მას უნდა ხაზი გაუსვას, რომ ახალი მეცნიერული თეორიები შინაგანი აუცილებლობით წინააღმდეგობაში არ მოდიან ქრისტიანული რწმენის დოქტრინალურ საფუძვლებთან.
ზოგიერთი მართლმადიდებელი მორწმუნე პაპის ამ სურვილში მოდერნისტული ტენდენციებისადმი ეკლესიის დაქვემდებარების აქტს ხედავს, სინამდვილეში პაპის მოქმედება მოდერნისტული ჟესტი კი არაა, არამედ ღრმად გააზრებული თეოლოგიური პოზიცია.
დიდი ქრისტიანული ღვთისმეტყველება ყოველთვის და ყველგან იქმნებოდა ქრისტიანული რწმენის მიერ თანამედროვე ფილოსოფიური და მეცნიერული ცოდნის სათანადო ასიმილაციის შედეგად. დიდი ქრისტიანი ღვთისმეტყველები ბასილი დიდი, გრიგოლ ღვთისმეტყველი, გრიგოლ ნოსელი, მაქსიმე აღმსარებელი და ა.შ. თავიანთი საღვთისმეტყველო აზრის ჩამოყალიბებისას პლატონის, არისტოტელეს, ნეოპლატონური ფილოსოფიების ასიმილაციას ახდენდნენ, ისინი ქრისტიანული რწმენის დოქტრინალური მოძღვრების გადმოსაცემად სისტემატიურად იყენებდნენ მათი თანამედროვე ფილოსოფოსების ნააზრევს, ფილოსოფიურ ტერმინებსა და ინტუიციას. ასევე იყო ნატურფილოსოფიის (წინამოდერნული მეცნიერება) შემთხვევაშიც. ბასილი დიდი და გრიგოლ ნოსელი შესაქმის კომენტირებისას მაშინდელი ნატურფილოსოფიური ცოდნის შეთავსებას ცდილობდნენ გამოცხადებით ჭეშმარიტებასთან. შუა საუკუნეებში პლატონის წიგნთაგან ყველაზე პოპულარული “ტიმეოსი” იყო, რომელშიც პლატონური კოსმოლოგიაა გადმოცემული. ქრისტიანი მამები არასდროს უარყოფდნენ ფილოსოფიას და მეცნიერებას იმ საბაბით, რომ ისინი ყველაფერში ზუსტად არ ეთანხმება წმინდა წერილის ბუკვალურ ინტერპრეტაციას. ასეთ რიგორისტულ, ობსკურატნისტულ და იზოლაციურ პოზიციას ეკლესია გნოსომახიურ (ცოდნისმოძულეობა, მეცნიერებათმოძულეობა) ერესად მოიხსენიებს.
თანამედროვე თეოლოგიის ამოცანაა კარგან ჩაწვდეს თანამედროვე მეცნიერებას და შეეცადოს აჩვენოს, რომ ჩვენი რწმენის პრინციპები წინააღმდეგობაში არაა ფუნდამენტურ მეცნიერულ მონაცემებთან.
მეცნიერებას ათეისტურ გარემოშიც შეუძლია არსებობა, მას არ ჭირდება რელიგიურ დოქტრინებთან ეძიოს თავსებადობა, სამაგიეროდ ეკლესიის ინტერესებში შედის აჩვენოს, რომ მისი მოძღვრება წინააღმდეგობაში არაა ფუნდამენტურ მეცნიერულ ფაქტებთან. აუცილებელი არაა ეკლესიამ რომელიმე კონკრეტული მეცნიერების ჭეშმარიტება აღიაროს (თეორიები ხშირად იცვლება), მაგრამ აუცილებელია ხაზი გაესვას იმ ფაქტს, რომ ეკლესიური სწავლება წინააღმდეგობაში არაა მეცნიერულ ფაქტებთან. ამის გასაკეთებლად ორი რამაა საჭირო: ახალი მეცნიერული თეორიების კარგად ცოდნა და იმის გათვალისწინება, რომ წმინდა წერილი წმინდად მეცნიერულ ცოდნას არ იძლევა. გალილეო გალილეის ცნობილი გამოთქმის თანახმად, მეცნიერება გვამცნობს, თუ როგორაა ცა მოწყობილი, წმინდა წერილი კი ზეცაში მოხვედრის გზას გვიჩვენებს. წმინდა წერილს სიმბოლური, პრეფიგურაციული და პარაბოლური ენა აქვს, ყოველთვის შეიძლება წმინდა წერილის ტექსტების ისეთი ინტერპრეტირება და მეცნიერული ფაქტების ისეთი ფორმულირება, რომ გამოცხადებითი ჭეშმარიტება და მეცნიერება ერთმანეთში წინააღმდეგობაში არ მოვიდეს.
პაპი ფრანცისკე ცდილობს თანამედროვე კათოლიკურმა თეოლოგიამ ზუსტად ის გააკეთოს, რასაც ძველი დიდი ღვთისმეტყველები აკეთებდნენ – ჩაწვდეს უახლეს მეცნიერულ მიღწევებს, და იქ რაც მისთვის მისაღები და კარგია, ქრისტიანული მსოფლმეხედველობის ელემენტებად აქციოს.
იმისთვის რომ ეკლესიამ მეცნიერები მიიზიდოს, უნდა აჩვენოს, რომ მას მეცნიერება გულწრფელად აინტერესებს. ამას აკეთებს კათოლიკური ეკლესია, ხვდება მეცნიერებს და დიალოგს მართავს მათთან. ასევე თვითონაც ზრდის მის წიაღში პირველხარისხოვან მეცნიერებს. კათოლიკურ ეკლესიას უამრავი პადრე ყავს, რომლების მსოფლიო რანგის მეცნიერები არიან სხვადასხვა დარგში. (დიდი აფეთქების თეორიის წარმოშობაც კათოლიკე მღვდელმსახურს ლემეტრს უკავშირდება).
კათოლიკურმა ეკლესიამ ბევრი რამ ისწავლა გალილეის მაგალითზე, ჩვენს ეკლესიასაც შეუძლია კათოლიკური ეკლესიის გამოცდილება გაითვალისწინოს.

წყარო

წმინდა ისტორიზმი

09/05/2017
By

18386631_1612584942103532_95036128_n ავტორი: არჩილ მეტრეველი

ერთ-ერთი, არც თუ დიდი ხნის წინანდელი კვლევის თანახმად საქართველო გამოირჩევა იმ ქვეყნებს შორის, რომელთა ახალგაზრდობის კრიტიკულად დიდი რაოდენობა რელიგიურია. ამ კვლევის ზუსტ ციტირებას, ამ შემთხვევაში, გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ აქვს, რადგან ეს მდგომარეობა მარტივი დაკვირვებითაც საკმაოდ თვალსაჩინოა.

ფაქტი იმით არის მნიშვნელოვანი, რომ, როგორც წესი, ახალგაზრდობა, რომელიც აქტიურ საგანმანათლებლო პროცესებშია ჩართული და შესაბამისად, მუდმივად რაციონალურ-შემეცნებით მდგომარეობაშია, შეუძლებელია ირაციონალური და შეუმეცნებელი ღმერთის მიმართ ამგვარ ლტოლვას განიცდიდეს. გარდა ამისა, ფართო პიროვნული შესაძლებლობებისა და მრავალფეროვანი ინტერესების მქონე ახალგაზრდა ადამიანის ღრმა რელიგიურობა და აქტიური რიტუალური ცხოვრება, თავისთავად წინააღმდეგობრივი ფენომენია. თუ ამ მდგომარეობის ახსნას შევეცდებით, აუცილებლად გაჩნდება კითხვა, ამის მიზეზი მახინჯი განათლებაა თუ ზედაპირული რელიგიურობა? ცხადია, მათგან უკანასკნელს საკუთარი ფასდაუდებელი წვლილი შეაქვს ამ ამბავში. აქაც და ჩვენს რეალურ ცხოვრებაშიც, კრიტიკის საფუძველს რელიგიურობის ის ზედაპირული და ოდენ უსიცოცხლო ტრადიციებამდე დამცირებული ფორმები იმსახურებს, რაც არა მარტო კონკრეტულ რელიგიურ მრწამსს აკნინებს, რამედ, ზოგადად რელიგიისა და რწმენის ფენომენს შეურაცხყოფს. თუმცა, სამართლიანობა მოითხოვს ითქვას, რომ დიდ წილად ის თავადვეა პირველის შედეგი.

Read more »

ევროკავშირი – მსოფლიო პატრიარქი ბართლომე

03/02/2017
By

539260_465249516828615_1141464478_nყველაზე ნათელი დადასტურება და  განსხეულება თანამედროვე მულტიკულტურიზმის  – ევროპის კავშირის აღმოცენებაა.  1950 წელს  საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა რობერტ შუმანმა ევროპულ საზოგადოებას შესთავაზა შეექმნათ ქვანახშირისა და ფოლადის საზოგადოება. 1951 წელს სწორედ ამ ორგანიზაციით დაიწყო ევროპის კავშირის შექმნა. ამჟამად ევროკავშირში  28 წევრი ქვეყანა ერთიანდება და კვლავაც აგრძელებს გაფართოებას.

Read more »

ჰომო ლიბერ

20/01/2017
By

maxresdefault

ავტორი: ზურაბ კიკნაძე

როდესაც ვლაპარაკობთ ადამიანის უფლებებზე, ამოსავალ დებულებად ვიღებთ აქსიომას, რომლის თანახმად არსებობს ერთი კაცობრიობა და მასში ყოველი მოდგმა ერთადერთი და განუმეორებელია. ასევე ყოველ მოდგმაში ყოველი ადამიანი, თითოეული ადამიანის არსებობა უნიკალურია. უნიკალობის უღიარებლად ადამიანის უფლებებზე საუბარი გაუგებარი იქნებოდა. ღრმად რომ არ წავიდეთ, ადამიანის საიდუმლოებრივ უნიკალობაზე საუბარში, ვთქვათ ერთი ჭეშმარიტება: ადამიანის ღირსების თავი და თავი მისი პიროვნების უნიკალობაა. ამ უნიკალობაში ყველა ადამიანი თანასწორია. ყველას აქვს უფლება თქვას სიღრმისეულად მე და არავის _ ვინმეს აუკრძალოს ამის თქმა.

Read more »

წინასაშობაო რეფლექსია – იეროდიაკვანი ლეონიდე ებრალიძე

86251რეფლექსია მართლმადიდებლური წინასაშობაო ლიტურგიული პერიოდის ზოგიერთ სულიერ თემაზე წაკითხული პონტიფიკალურ სემინარია ლომბარდოში.

“რწმენით მიიყვანა აბრაჰამმა მსხვერპლად ისაკი, როცა გამოიცადა; და რაკი აღთქმა ჰქონდა, მხოლოდშობილსაც სწირავდა. რომელზეც ითქვა: “ისაკში გეყოლება შენ შთამომავლობა”. ვინაიდან სჯეროდა, რომ ღმერთს მკვდრეთით აღდგენის ძალაც შესწევს; ამიტომ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ დაიბრუნა იგი, როგორც მკვდართაგან აღმდგარი რწმენით აკურთხა ისაკმა იაკობი და ესავი მომავლისთვის. რწმენით აკურთხა იაკობმა სათითაოდ იოსების ძეები და თავის კვერთხს დაყრდნობილმა თაყვანი სცა ღმერთს. რწმენით მოიხსენია აღსასრულისას იოსებმა ისრაელიანთა გამოსვლა და ანდერძი დატოვა თავისი ძვლების თაობაზე” (ებრ. 11:17-22).

 

ძვირფასო კოლეგებო, საკმაოდ რთული დავალება მომანდეთ – გესაუბროთ მართლმადიდებელი ეკლესიის წინასაშობაო ლიტურგიული პერიოდის ზოგიერთ თემაზე. ასეთ შემთხვევებში ყოველთვის არის საცდური, მედიტაცია იქცეს ლიტურგიის ლექციად, მაგრამ ვეცდებით ყურადღება სულიერ თემებზე შევაჩეროთ.

მართლმადიდებლურ ლიტურგიულ ციკლში, კათოლიკურისგან განსხვავებით, არ არსებობს მკვეთრი წინასაშობაო ლიტურგიული პერიოდი, რამდენადაც კვირეულთა ათვლა კვლავ სულთმოფენობიდან გრძელდება, მაგრამ მართლმადიდებელი ეკლესია დიდი მარხვით შთაგნოებული, ამზადებს ორმოც დღიან წინასაშობაო მარხვასაც, რომელიც იწყება 14 ნოემბერს და გრძელდება 25 დეკემბრამდე. სავარაუდოდ მარხვის 14 ნოემბერს დაწყება გვიანდელი ფაქტია, რამდენადაც საღვთისმსახურო ტექსტებში შობის თემა მხოლოდ 21 ნოემბრიდან ჩნდება და შობის დღესასწაულის მოახლოებასთან ერთად მოსამზადებელი ელემენტები მატულობენ და შობის წინა ორ კვირა დღეს მთლიანად იკავებს წინასაშობაო მნიშვნელობის თემები, სწორედ ამ უკანასკნელზე მსურს ყურადღება შევაჩერო: მართლმადიდებელი ეკლესიის ლიტურგიულ წელიწადში ძველი აღთქმის პერსონაჟთა ცალკეულ ხსენებათა გარდა მათ ეთმობათ წინასაშობაო ორი კვირა – პირველი მათგანი იხსენებს იესო ქრისტეს წინაპრებს, ხოლო მეორე მათგანი ძველი აღთქმის ყველა მართალს, რომელნიც ღმერთს ესათნოვნენ, დაწყებული ადამიდან დასრულებული იოსებ დამწინდველით, რომელიც წმ. ოჯახის მცველი იყო.

Read more »

წერილი პავლე ეგზარქოსისადმი

07/12/2016
By

dimitri

წერილი პავლე ეგზარქოსისადმი [ქართველთა დაწყევლის გამო]- დიმიტრი ყიფიანი

თქვენო უსამღვდელოესობავ! 1

(წერილი პავლე ეგზარქოსისადმი)

მიიღეთ მწყემსმთავრული მოწყალება და თუ, – დაუჯერებელ ხმებს აყოლილი, – ვცოდავ თქვენს წინაშე, განმიტევეთ ჩემი დიდი შეცდომა. მაგრამ ეს ხმები მოგაწერენ, თითქოს თქვენ დასწყევლეთ ის ქვეყანა, რომელშიც სამწყსოდ ხართ მოწოდებული და რომელიც, ამდენად, თქვენგან, როგორც ქრისტეს პირველმსახურისა და წარმომადგენლისგან, მარტოოდენ სიყვარულსა და მოწყალებას მოელოდა.

იგივე ხმები არა სჯერდებიან თქვენი ღირსების შეურაცხყოფას და იმასაც მოგაწერენ, თითქოს სამწყსოს წინაშე ბოდიშის მოხდას აპირებდეთ თქვენს მიერ წარმოთქმული სიტყვების უზომო ცოდვიანობის გამო.

თუ ეს ყოველივე მართალია, მეუფეო, თქვენი წოდებრივი ღირსების გადარჩენა ამასღა შეუძლია, – შეურაცხმყოფელი დაუყოვნებლივ უნდა გავიდეს შეურაცხყოფილი ქვეყნიდან. ამას წრფელი გულით მოგახსენებთ თქვენივე სამწყსოს ერთი წევრი, რომელსაც სურს, ქვეყანას მორიგი განუზომელი ცოდვა ააცილოს.

ხოლო თუ ეს ყოველივე მართალი არ არის, შემინდეთ და მოიღეთ ჩემზე თქვენი მწყემსმთავრული ლოცვა-კურთხევა. თქვენი უსამღვდელოესობის მორჩილი მსახური

დიმიტრი ყიფიანი

8 ივნისი. 1886.

სადგური მიხაილოვო.

[ხაშური]

წყარო

როგორ უნდა იქცეოდეს მოქალაქე მღვდელი

06/12/2016
By

10498004_887766881274948_8594996341071126219_oროცა ახალგაზრდა და გამოუცდელი მღვდელი ვიყავი, ერთი ხანშიშესული მართლმადიდებელი კაცი მომესალმა და დააპირა ხელზე მმთხვეოდა. მისი მხცოვანი ასაკის გამო მეუხერხულა და ხელი უნებურად უკან წავიღე. მას გაეღიმა და თბილად მითხრა: ნუ გეშინია, მე შენ კი არ გემთხვევი, ამით მე ქრისტეს მარჯვენას ვემთხვევი, რადგან მწამს, რომ შენი მღვდლობით მის მადლს ატარებო.

ასეა, პატივი ხშირად ხვდება მღვდელს. მაგრამ, თავის მხრივ მოქალაქე მღვდელი ასე უნდა ფიქრობდეს:

მე თუ ვიცი, რომ ბაზარში მღვდლის შესამოსლით შესული, ჩემი ჩაცმულობით ვაიძულებ გაჭირვებულ გამყიდველს, ფასი დამიკლოს, არ წავალ საყიდლებზე მღვდლის კაბით.

მე თუ ვვარაუდობ, რომ “პროფილაქტიკის” ხელოსანი მხოლოდ ჩემი წვერის და ჯვრის გამო, იძულებული გახდება საკუთარი მძიმე შრომის საფასური არ გამომართვას, სულაც არ გამოვჩნდები თვითონ და სხვას გავატან მანქანას შესაკეთებლად.

მე თუ ვხედავ, რომ მხოლოდ ჩემი მღვდლობის გამო, პატრული კანონს არღვევს და არ მაჯარიმებს იქ, სადაც სხვა ჩემს თანამოქალაქეს აუცილებლად დააჯარიმებდა, უნდა გამოვაწერინო კუთვნილი ჯარიმა. მძიმე იქნება ჩემთვის და ამით გავირთულებ ცხოვრებას, მაგრამ მეცოდინება, რომ მართალი ვიყავი ღმერთის და ქვეყნის წინაშე.

როცა იუდეველთა გადასახადის-დიდრაქმის აკრეფის დრო მოვიდა, ქრისტესაც, როგორც ოჯახის პირველ შვილს, მიაკითხეს და მორიდებით შეუთვალეს: არ გადაიხდი გადასახადსო? ქრისტემ პეტრეს უთხრა: არ ეკუთვის ძეს ღვთისას ამის გადახდა, მაგრამ რათა არ დავაბრკოლოთ ადამიანები ამქვეყნად, წადი და გადაიხადე ჩემი და შენი სახელითო (მათე, თ. 17).

როცა სახელგანთქმულ სოკრატეს ათენის 500-კაციანმა სასამართლომ ყოვლად უსამართლოდ სიკვდილი მიუსაჯა, მისი გავლენიანი და მდიდარი მეგობრები მზად იყვნენ ციხიდან გაეპარებინათ და გადაერჩინათ იგი. სოკრატემ უარით გაისტუმრა და უთხრა: მე, როგორც მოქალაქეს ხელშეკრულება მაქვს ჩემს ქალაქთან, არასოდეს დამირღვევია კანონი და არც ჩემი სიცოცხლის გადასარჩენად დავარღვევ მასო.

მღვდლებსაც გვაქვს დაურღვეველი, მოქალაქის ხელშეკრულება ჩვენს ქალაქთან და ქვეყანასთან!

დეკანოზი თამაზ ლომიძე
5.12.2016

პაპი ფრანცისკე კვლავაც სიყვარულით იხსენებს საქართველოში ვიზიტს

14517656_1176833899048684_7818869072901542129_n

გულმოწყალების საიუბილეო წლის დასასრულს, 17 ნოემბერს პაპმა ფრანცისკემ ინტერვიუ მისცა ჟურნალისტ სტეფანია ფლასკას, რომელიც დღეს გამოქვეყნდა მედიასაშუალება avvenire-ში. სასიამოვნოა, რომ პაპი ფრანცისკე, რომელმაც არაერთხელ ისაუბრა საქართველოში ვიზიტსა და მის უწმინდესობა პატრიარქ ილიასთან შეხვედრასა და მისი უწმინდესობის პიროვნებაზე, კვლავ აგრძელებს საქართველოში ვიზიტის გახსენებას და უწმინდეს ილიაზე, როგორც ღვთის კაცზე საუბარს.

 

გთავაზობთ ნაწყვეტებს ინტერვიუდან.

 

პაპმა ფრანცისკემ საუბრის დასაწყისში გულმოწყალების წელიწადის მნიშვნელობაზე ისაუბრა:

 

„ვინც აღმოაჩენს, რომ ის უყვართ, იწყებს ბოროტი სიმარტოვიდან გამოსვლას, გამოსვლას განდგომილებისაგან, რომელსაც მოაქვს სხვათა და საკუთარი თავის სიძულვილი. ვიმედოვნებ, რომ მრავალმა ადამიანმა აღმოაჩინა, რომ ისინი ძალიან უყვარს იესოს… გულმოწყალება ღვთის სახელია და მისი ‘სუსტი წერტილიც’ – მის გულმოწყალებას ყოველთვის პატიებამდე მივყევართ, ჩვენს ცოდვათა დავიწყებამდე. მე მსიამოვნებს იმაზე ფიქრი, რომ ყოვლისშემძლეს აქვს ‘სუსტი მახსოვრობა’, მას შემდეგ, რაც ერთხელ გპატიობს – ივიწყებს, რადგან ბედნიერია აპატიოს“.

 

ჟურნალისტის კითხვაზე, რას ნიშნავს პაპის სიტყვები, რომ ერთობა აღესრულება სიარულით (წინსვლით), პაპმა უპასუხა:

 

„ერთობა იქმნება არა იმიტომ, რომ ერთმანეთში ვთანხმდებით, არამედ იმიტომ, რომ ვმოძრაობთ ქრისტეს მიდევნებულნი, და ამ სიარულში, მისი ხელთ, ვისაც მივდევთ, შეგვიძლია აღმოვჩნდეთ ერთმანეთთან ერთობაში,

ქრისტეს მიდევნება არის ის რაც აერთიანებს. მოქცევა ნიშნავს მივცეთ უფალს საშუალება იცხოვროს და იმუშაკოს ჩვენში. ასე აღმოვაჩენთ, რომ ერთიანნი ვართ ჩვენს საერთო მისიაში – ღვთის სიტყვის ხარებაში. ერთად სიარულსა და ერთად შრომაში აღმოვაჩენთ, რომ ღვთის სახელით უკვე ერთიანნი ვართ და შესაბამისად ერთობას ჩვენ არ ვქმნით, ვხვდებით, რომ სულიწმინდას, რომელიც გვიბიძგებს, წინ მივყევართ… შეუძლებელია ქრისტეს კვალს მიდევნება თუ არ მიყევხარ, თუ არ გიბიძგებს სული წმინდა და ამიტომ არის სულიწმინდა ქრისტიანთა შორის ერთობის ხელოვანი“.

 

„ქრისტიანთაშორისი პროზელიტიზმი თავისთავად უდიდესი ცოდვაა, რამდენადაც თავის თავში ეწინააღმდეგება ქრისტიანად ქცევისა და ქრისტიანად დარჩენის რაობის დინამიკას. ეკლესია არ არის რომელიმე ფეხბურთის გუნდი, რომელსაც მხარდამჭერთა მოგროვება სჭირდება, ეკლესია არასდროს იზრდება პროზელიტიზმით“ – დასძინა პაპმა.

ჟურნალისტის მორიგ კითხვას, რომელიც მართლმადიდებელ პატრიარქებთან ურთიერთობას ეხებოდა, პაპმა ფრანცსიკემ სიყვარულით სავსე სიტყვები მიაგება:

 

„[მათთან ურთიერთობაში] განვიცდი ძმობას. ჩემთვის ისინი, ყველანი ძმები არიან. ერთმანეთს ვლოცავთ, ერთი ძმა ლოცავს მეორეს, როდესაც პატრიარქ ბართლომესა და იერონიმესთან ერთად ვიყავით საბერძნეთში, კუნძულ ლესბოზე, დევნილებთან შესახვედრად, ჩვენ ერთიანად ვგრძნობდით თავს. ნამდვილად ერთიანად. როდესაც ვიყავი ფანარში, პატრიარქ ბართლომესთან, წმინდა ანდრიას დღესასწაულის აღსანიშნავად, ჩემთვის უდიდესი სიხარული იყო. საქართველოში შევხვდი პატრიარქ ილიას… სულიერი სიმფონია, რაც მე მასთან განვიცადე ძალიან ღრმა იყო. თავი ვიგრძენი წმინდანის, ღვთისკაცის წინაშე, ხელი ჩამკიდა, მითხრა ულამაზესი რაღაცეები, უფრო ლამაზი ჟესტებით ვიდრე სიტყვებით. პატრიარქები არიან მონოზვნები, მათთან საუბარში ხედავ, რომ ისინი მლოცველი ადამიანები არიან… რუმინეთის პატრიარქმა დანიელმა ერთი წლის წინ ესპანურენოვანი წიგნი მაჩუქა, წმინდა სილუანე ათონელზე, ამ უდიდესი წმინდა მონოზვნის ცხოვრებას ჯერ კიდევ ბუენოს აირესში ვკითხულობდი: „ლოცვა ადამიანებისათვის საკუთარი სისხლის დათხევამდე“. წმინდანები თავიაანთი მისტერიით გვაერთიანებენ ეკლესიაში. მართლმადიდებელ ძმებთან ერთად გზას ვადგავართ, ერთმანეთი გვიყვარს, ერთად განვიცდით, ერთად ვსწავლობთ, ჩვენთანაც მოდიან სასწავლად, პატრიარქმა ბართლომემაც აქ [რომში] ისწავლა…

ლესბოზე, სანამ ერთად ვესალმებოდით ყველას, ერთი ბავშვისაკენ დავიხარე, მაგრამ ბავშვს არ ვაინტერესებდი, ჩემს უკან იცქირებოდა, მეც გავიხედე და დავინახე რატომაც: ბართლომეს ჯიბეები კამფეტებით ჰქონდა სავსე და ბავშვებს ურიგებდა. ეს არის ბართლომე, ადამიანი, რომელსაც შეუძლია დიდი ძალისხმევისა და სირთულეების მიუხედავად იმუშაოს მართლმადიდებელთა წმინდა და დიდი კრების წარმატებისათვის, ისაუბროს მაღალი დონის თეოლოგიაზე და ამავე დროს მარტივად იდგეს ბავშვებს შორის“.

დასასრულს, ჟურნალისტმა პაპს შეახსენა პატრიარქ ბართლომეს სიტყვები, რომ ეკლესიის გაყოფა მასში ამქვეყნიური სულის შეჭრამ გამოიწვია, რაზედაც პაპი ისევ ერთობის თემას მიუბრუნდა:

 

„ხშირად უნდა ვიყუროთ პირველი ათასწლეულისაკენ, ეს არ უნდა იყოს მექანიკური უკუქცევა: იქ ინახება თანამედროვეობისათვის საჭირო საგანძური. უკვე ვახსენე თვითკმაყოფილება, როგორც ეკლესიას შემოჩვეული ცოდვა, თითქოს ის საკუთარ თავს უცქერს, თითქოს მას საკუთარი ნათელი ჰქონდეს. პატრიარქმა ბართლომემაც იგივე თქვა ეკლესიის ინტრავერსიულობაზე საუბრისას. პირველი საუკუნეების მამებს მკაფიოდ ესმოდათ, რომ ეკლესია ყოველ წამს სუნთქავს ქრისტეს მადლით, ამიტომ ამბობდნენ რომ ეკლესიას არ გააჩნია საკუთარი ნათელი და მას მთავარის მისტერიას ეძახდნენ, რადგან ეკლესია ასხივებს შუქს, მაგრამ არა საკუთარს და როდესაც ეკლესია ქრისტეს ჭვრეტის ნაცვლად იწყებს საკუთარი თავის ჭვრეტას, ჩნდებიან განყოფები. ეს არის ის, რაც მოხდ აპირველი ათასწლეულის შემდეგ. ქრისტეს ჭვრეტა გვათავისუფლებს ამ ჩვევისაგან, ტრიუმფალიზმის საცდურისაგან და გვაძლევს საშუალებას ურთიერთგაგების გზაზე ერთად სიარულისა, სულიწმინდაში, რომელსაც ერთობისაკენ მივყევართ.

მოამზადა იეროდიაკვანმა ლეონიდე ებრალიძემ

ღმერთი არ არის ბოროტებათა მიზეზი

31/10/2016
By

deuscaritasest(დამასკელის 92-ე თავის განმარტება)

ვიცით, რომ ქრისტიანული სარწმუნოების მიხედვით, შეუძლებელია ადამიანს არ ჰქონდეს თავისუფალი ნება და არჩევნის უფლება. საკუთარ ნამოქმედარზე – ცუდზეც და კარგზეც, ბუნებრივია, რომ თვითონ ადამიანია პასუხისმგებელი. თუ ქვეყანაზე ბოროტება ხდება, აუცილებლად ვიღაცაა ადამიანთაგან ამის ჩამდენი და მიზეზი. შესაბამისად არა ღმერთი, არამედ ადამიანია მომხდარში დამნაშავე. თუმცა, ყოვლისშემძლე ღმერთი უშვებს, რომ მოხდეს ცუდიც.
რადგან შეუძლებელია, ღმერთმა ადამიანს წაართვას თავისუფალი ნება (მაშინ, ადამიანი აღარ იქნება ადამიანი), ხდება ღმერთის მიერ ბოროტი საქმის დაშვებაც.
92-ე თავში, ცნობილი თხზულებისა წმ. იოანე დამასკელი ამბობს, რომ წმინდა წერილს ერთი თავისებურება ახასიათებს; იგი ღვთისაგან ცუდის დაშვებას ჩვეულებისამებრ ღვთის მოქმედებას უწოდებს. მაგალითად, სიტყვები – „განა არა აქვს უფლება მეთუნეს (ღმერთს), რომ ერთიდაიმავე თიხის ცომისგან დაამზადოს კარგი ჭურჭელიც და ცუდიც?“ (რომ.9,21) – ნიშნავს არა იმას, რომ ცუდ ჭურჭელსაც მეთუნე ამზადებს, არამედ იმას, რომ მეთუნე (უფალი) როგორც ბატონ-პატრონი ყველაფრისა, მის სახელოსნოში უფლებას აძლევს (უშვებს) ხელქვეითებსაც, რომ საკუთარი გადაწყვეტილებისამებრ დაამზადონ ჭურჭელი; ზოგი დაამზადებს ცუდს და ზოგიც – კარგს. მაგრამ ყველაფერი საბოლოოდ მაინც მეთუნის დაშვებით ხდება. ამ დაშვებას წმინდა წერილი ღვთის ნებას (დაშვებით ნებას) უწოდებს და ამის გამო ზოგიერთი ცდება და ჰგონია, რომ ბოროტებაც ღმერთის ნებაა ან ბოროტების მიზეზიც ღმერთია.
ღმერთი არაა ბოროტების მიზეზი. ბოროტების მიზეზია ადამიანების ნებაყოფლობითი არჩევანი.
შესაბამისად, ყველაფერი რაც ხდება არაა ღმერთის სასურველი ნება, მაგრამ ყველაფერი ღვთის დაშვებით ხდება, ჩვენი თავისუფლების გამო.
* * *
ესაა არასრული შინაარსი, მაგრამ მთავარი აზრი 92-ე თავისა წმ. იოანე დამასკელის თხზულებიდან “მართლმადიდებელი სარწმუნოების ზედმიწევნითი გადმოცემა”
დეკანოზი თამაზ ლომიძე

ქრისტიანული სიყვარული არის ის, როცა ემსახურები მას, ვინც ამას არ იმსახურებს

26/10/2016
By

14502771_10207389753133398_3723104110540553911_nინტერვიუ მეუფე საბასთან (ინწკირველი)
ჟურნალი “კარიბჭე” (წყარო)

სტატიის ავტორი: თეა ცაგურიშვილი

ჩრდილოეთ ამერიკის ეპარქიის მღვდელმთავარს, მეუფე საბას (ინწკირველი) საქართველოში ყოფნის დროს შევხვდი და “კარიბჭესთან” საუბარი ვთხოვე:

– ეკლესიაში საღმრთო მადლი რომ მოქმედებს, ღრმად გვწამს… ქრისტე არის თავი ეკლესიისა, სასოება და იმედი. ჩვენ ქრისტეს ირგვლივ ვართ შეკრებილები. ყველა მღვდელმთავრის და რა თქმა უნდა ჩემი, მთავარი მისია არის ზრუნვა თითოეულ ადამიანზე, არა მხოლოდ ეკლესიის წევრებზე, არამედ მის გარეთ მდგომებზე. ასეთნი მრავლად არიან. ჩვენი მსახურება მხოლოდ გარკვეული ადამიანებისთვის როდია. ეკლესია არ არის ნაციონალური და ეკლესია არ შეიძლება იყოს მხოლოდ ქართველებისთვის, ის არის ყველასთვის, ვისაც ქრისტესთან ერთობა სურს (აქ და ყველგან ხაზგასმა ჩვენია -რედაქცია). როდესაც უცხო ქვეყანაში მივდივართ, ყოველთვის გვაწუხებს და მტკივნეულად განვიცდით სამშობლოსთან განშორებას და ვფიქრობთ შინ დაბრუნებაზე. ზოგიერთი შეიძლება ფიქრობდეს უცხოეთში დარჩენას, მაგრამ მაინც ახსოვს პატრიარქის მოწოდება – დავბრუნდეთ საქართველოში.

Read more »